Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi, ticari defterlerin temizlik sonrası kaybı iddiasıyla zayi belgesi talebinin, basiretli tacir özen yükümlülüğüne aykırılık nedeniyle reddine karar verdi.
Özet: Bir şirketin, temizlik sonrası kaybolduğunu iddia ettiği pay defteri ile genel kurul toplantı ve müzakere defterleri için açtığı zayi belgesi verilmesi davası, mahkemece reddedilmiştir; zira mahkeme, ticari defterlerin kaybedilmesinin Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesinde belirtilen yangın, su baskını, hırsızlık gibi irade dışı bir nedene dayanmadığını, rutin temizlik sonrası yaşanan kaybın basiretli bir tacirden beklenen özen yükümlülüğüne aykırı olduğunu ve bu durumun kanuni şartları karşılamadığını tespit etmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; davacı ... "nin ... mahallesi ... sk. no: ... ..../.... adresinde 22.05.2026 tarihinde, Temizlik görevlilerince yapılan temizlik akabinde, şirkete ait Pay Defteri, ve Genel Kurul Toplantı ve Müzakere defteri bulunamamış olduğunu, beraberinde maddi değeri olmayan bir kısım eşyada bulunamadığını, davacı şirket, tek ortaklıklı limited şirketi olduğu şirketin tek sahibi ve yetkili müdürü ... olduğu, mevcut gerçeklikte, herhangi bir menfaat çatışması durumu da söz konusu olmadığını ilgili belge ve defterlerin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, TTK'nın 82.maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.(1/7/2022 tarihli ve 7417 sayılı Kanunun 55 inci maddesiyle, bu fıkrada yer alan ‘’onbeş’’ ibaresi ‘’otuz’’ şeklinde değiştirilmiştir.)Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın ...., E. ...., K. .. tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (..., ....: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara ...., s. ....). 6102 TTK'nın 82/7 maddesinde; zayi belgesi verilebilecek haller tahdidi olarak sayılmıştır. Tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür. Ticari defterlerin zayi olması davalarında; ticari defter sahibinin, defterinin kaybolduğunu ve defterin muhafazası hususunda gerekli özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekir. Somut olayda, yukarıda anlatılan tespit, sunulan ve toplanan deliller ve yasal düzenlemeler çerçevesinde değerlendirildiğinde, davacıya ait defterinin zayi olduğu iddia edilmiş ise de; tacirin TTK'nın 82/7. maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defterlerin korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerekmektedir. Somut olayda ise, davacı tarafın dava dilekçesinde ilgili evrakların zayi olduğunu iddia etmiş, irade dışı bir sebeple zayi olduğuna dair somut bir delil olmadığı, iş yerinde temizlikçilerin yaptığı temizlik sonrası kaybedildiğinin ileri sürülmesinin tacirden beklenen özen ve saklama yükümlülüğüne aykırı olduğu bu suretle davacının talebi yönünden yukarıda yer verilen 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmünde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği, davacının TTK'nun 82/7. Maddesindeki düzenlemeden faydalanabilmesi için öncelikle ticari defter ve ticari belgelerini korunması amacıyla gerekli dikkat ve ihtimamı göstermiş olması gerektiği, kural olarak basiretli tacirin ticari defter ve belgelerinin muhafaza ve korunması için gereken önlemleri alması gerektiği, bu itibarla, ticari evrakları korumada gerekli dikkat ve özeni göstermediği anlaşılan davacıya zayii belgesi verilmesi koşullarının somut olayda mevcut olmadığı anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Emsal içtihat (Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin ... Esas, .... Karar ve .... tarihli kararı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin .... ....K sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .... E ... K sayılı ilamı)HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00.-TL red karar harcının, peşin harçdan mahsubuna 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda verilen işbu gerekçeli kararın davacı tarafa tebliğinden itibaren 2 haftalık kesin süre içerisinde İstanbul BAM'ne istinaf kanun yoluna başvuru hakkı olduğu hatırlatılarak karar verildi. . █████/2026Katip ... ¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır