Danıştay, Beykozda ruhsatsız olduğu iddia edilen yapının tamamının yıkım kararının hukuka aykırılığı üzerine belediyenin temyiz başvurusunu değerlendiriyor.
Özet: Boğaziçi Kanununa aykırı ve ruhsatsız olduğu tespit edilen imalatlar nedeniyle bir taşınmazdaki yapının yıkımına ilişkin belediye encümen kararının iptali istemli davada, ilk derece ve bölge idare mahkemelerinin, ana yapının ruhsatsız olduğuna dair kesin bir tespit yapılmadan tüm yapının yıkımına yönelik kararın hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle yıkım işlemini iptal etme kararları temyiz edilmiş olup; davalı belediye ise taşınmazın imar planında park ve yol alanında kaldığını, tüm katlarında kaçak ve esaslı tadilatlar yapıldığını ileri sürerek kararların bozulmasını talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : ████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...2- ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ...Çıkmazı, ... ada, ... sayılı parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde ruhsatsız imalatlar yapıldığının ...tarih ve... sayılı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle ruhsata bağlanamayan yapı ve aykırılıkların 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13(a) maddesi uyarınca yıkımına ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ...-...ayılı kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K: ...sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı olan yapı tatil tutanağında, taşınmaz üzerindeki mevcut binanın ruhsatlı olup olmadığına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı, davalı idare tarafından da dava dosyasına ana yapının ruhsatsız olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığından bahisle, "yapının tamamının" yıkımı yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Uygulama İmar Planında kısmen "Park (Açık Manzara Terasları)" kısmen "Yol" alanında kaldığı, bu kullanımlara ayrılan parsellerde yapı yapılamayacağı, yapının tüm katlarında kaçak ve izinsiz esaslı tadilatların yapıldığı, imar işlem dosyasında yapının yasallığına dair bilgi ve belgenin bulunmadığı ileri sürülerek, İdare Dava Dairesi kararının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesinde; "Boğaziçi Alanındaki yapılar, kazı izni verildiği günden itibaren Boğaziçi İmar Müdürlüğünce inşaat ruhsatına ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen esaslara göre denetlenir. Boğaziçi İmar Müdürlüğü, denetleme sırasında inşaat ruhsatı ve eklerine ve bu Kanunla belirlenen imar mevzuatına aykırılıkları bir tutanakla tespit eder. Tutanak tanziminde mal sahibi veya müteahhit veya fenni mesulün bulunması esastır. Bunların bulunmamaları halinde inşaatta çalışan herhangi bir kişinin bulunması da yeterlidir. Terkedilmiş bir inşaatta tutanak, Boğaziçi İmar Müdürlüğünce görevlendirilecek asgari üç görevli tarafından tanzim edilir. İnşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırılığı tespit edilen yapılar için, tutanak tanzimi ile birlikte inşaat mühürlenir. Yapının mühürlendiğini belirten belge ve levhalar yapının muhtelif cephelerine asılır. Bu suretle durum mal sahibine veya müteahhide veya fenni mesule tebliğ edilmiş sayılır..." hükmüne; aynı Kanunun "Yıkım işleri" başlıklı 13. maddesinde, "Yıkım işleri: Aşağıda belirtilen yapılar Boğaziçi İmar İdare Heyetinin kararı ve Boğaziçi İmar Müdürünün yazılı emri ile yıkılır veya yıktırılır.a) İnşaat ruhsatı olmayan yapılar,b) Yapının, inşaat ruhsatı ve eklerine ve imar mevzuatına aykırı yapılmış bölümleri,c) Boğaziçi İmar Müdürlüğünce mühürlenerek yapımı durdurulmuş yapıların mühürlendikten sonra yapılan ilaveleri,d) Yapılarda kullanma izni verildikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak yapılan değişiklikler ve eklentileri.Bu Kanun hükümlerine göre yıkılması gereken yapılar tespit edildiğinde Boğaziçi İmar Müdürlüğünce derhal valiliğe bildirilir. Vali, Boğaziçi İmar İdare Heyetini en geç yedi gün içinde toplayarak konunun karara bağlanmasını sağlar ve kararı Boğaziçi İmar Müdürlüğüne gönderir. Yıkım emri 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine bağlı kalınmaksızın güvenlik kuvvetleri veya belediye zabıta kuvvetleri tarafından mal sahibine veya müteahhide tebliğ edilir. Bu tebligat onbeş gün içinde tamamlanır. Tebligatın bu şekilde yapılması mümkün olmadığı takdirde, yıkım emri yapı mahallinde görülebilecek bir yere onbeş gün müddetle asılır ve bu işlem bir tutanakla belirlenir. Bu suretle durum mal sahibi veya müteahhide tebliğ edilmiş sayılır.Tebligatın tamamlanmasından itibaren onbeş gün içinde yapı, mal sahibi veya müteahhit tarafından yıkılmadığında, yıkım işlemi Boğaziçi İmar Müdürlüğünce yerine getirilir ve yıkım masrafları % 20 fazlası ile mal sahibi veya müteahitten tahsil edilir." hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın, Dairemizin ████████ esasına kayıtlı dosyasıyla birlikte incelenmesinden, davalı idare elemanları tarafından █████/2022 tarihinde, İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... Çıkmazı,...ada, ... sayılı parselde kayıtlı taşınmazda yapılan denetimde "...ekli krokide gösterilen ZK+ 1NK'dan oluşan mevcut yapıda, çatının saçaklardan yükseltilmesi suretiyle çatı katı yapıldığı ve tüm katlarda ise izinsiz olarak esaslı tadilat yapıldığı" tespit edilerek, ... tarih ve... sayılı yapı tatil tutanağı düzenlendiği, yapı tatil tutanağının 2960 sayılı Kanunun 11. maddesinde getirilen kurallara uygun olarak tebligatının tamamlanması üzerine davalı idare tarafından, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Boğaziçi Sahil Şeridi ve Öngörünüm Uygulama İmar Planında kısmen "Park (Açık Manzara Terasları)" kısmen "Yol" alanında kaldığı, bu kullanımlara ayrılan parsellerde hiçbir şekilde yapı yapılamayacağı, dava konusu parseldeki yapının yasallığına ait herhangi bir bilgi ve belge bulunmadığı, yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıkların mer'i plan, plan hükümleri ve mer'i mevzuat gereği ruhsata bağlanamayacağından bahisle anılan yapı tatil tutanağı ile tespit edilen ve ruhsata bağlanamayan yapı ve aykırılıkların, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesinin (a) fıkrası uyarınca yıkımına karar verilmesi üzerine bu kararın iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin dayanağı olan █████/2022 tarihli 1836 sayılı yapı tatil tutanağında, taşınmaz üzerindeki mevcut binanın ruhsatlı olup olmadığına ilişkin bir belirlemenin bulunmadığı, davalı idare tarafından da dava dosyasına ana yapının ruhsatsız olduğu yönünde herhangi bir bilgi ve belgenin sunulmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de, dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dayanak işlem olan ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun 11. maddesine uygun olarak yapıya asılmakla tebliğ edilen ...tarihli ... sayılı yapı tatil tutanağında, ruhsat tarih ve numarasına ilişkin kısımda 'ruhsat yoktur' tespitine yer verildiği, kesit ve kroki çizimleri ile de anılan inşai faaliyetlerin nereleri kapsadığının ölçümlerine yer verilmek suretiyle gösterildiği, bu itibarla yapının tespit anındaki durumunun somut olarak ortaya konulduğu, bu haliyle yapı tatil tutanağının yıkım işlemi yönünden yeterli tespit içerdiği ve yıkıma yönelik encümen kararı yönünden dayanak teşkil edebilecek yeterlilikte olduğu, diğer taraftan, Boğaziçi İmar Şube Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı raporunda ve dava konusu işlemde 'dava konusu parseldeki yapının yasallığına ait herhangi bir bilgi ve bulunmadığı'nın bildirildiği, anılan yapı tatil tutanağının dayanak alınarak davacıya para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının iptali istemiyle açılan ve Dairemizin ████████ esasına kayıtlı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da, dayanak yapı tatil tutanağına konu yapının ruhsatının olmadığının tespit edildiği görülmektedir.Öte yandan davacı tarafından, dava konusu taşınmazın üzerindeki yapıyla birlikte satın alındığı, yapının eski tarihli bir yapı olduğu, tapu siciline güvenerek satın aldıkları iddiaları karşısında İdare Mahkemesince yapının 3194 sayılı İmar Kanunu uyarınca ruhsata tabi olmayacak türden eski bir yapı olup olmadığı, bu anlamda kazanılmış bir hakkının olup olmadığı, dava konusu taşınmazın tapudaki kaydının niteliği itibarıyla bir güncellemeye tabi tutulup tutulmadığı (Dosya içinde yer alan tapu kaydında, taşınmazın niteliği "arsa" olarak yazmakla birlikte, sonradan üzerine bir yapı yapılmasıyla ilgili tapu kayıtlarında bir güncellemenin olup olmadığı), yapıya ilişkin önceki tarihlere ait bir ruhsat başvurusunun olup olmadığı hususları araştırılmak suretiyle ortaya çıkacak duruma göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.Bu durumda, İdare Dava Dairesince yukarıda bahsedilen hususlar açıklığa kavuşturulduktan sonra yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.