Hamil tarafından karşılıksız çekin garanti bedelinin tahsili amacıyla başlatılan icra takibine bankanın yaptığı itirazın iptali davası.
Özet: Bu dava, hamilin karşılıksız çıkan bir çek için bankanın 5941 sayılı Kanundan doğan garanti sorumluluğunu yerine getirmediği iddiasıyla açtığı itirazın iptali davasıdır; davacı, bankanın yasal garanti tutarını ödeme talebini fiilen reddedip icra takibine itiraz ettiğini belirtirken, davalı banka ise davacının kendilerine usulüne uygun bir başvuru veya ihtarname ile ödeme talebinde bulunmadığını, dolayısıyla herhangi bir ödeme yükümlülüğü olmadığını savunmaktadır.
T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ KARAR NO : ████████DAVA : 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)DAVA TARİHİ : █████/2026KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülen 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın ---- Şubesi nezdindeki hesaba dava dışı ----- Şirketi bir adet çek keşide ettiği, Çek vadesinde karşılığı bulunmadığı için karşılıksız işlemi gördüğünü, davacı hamil, süresinde davalı muhatap bankadan 5941 Sayılı Kanun'a uygun şekilde bankaya yüklenmiş garanti sorumluluğunu yerine getirmesini istemiş; fakat talep fiili olarak geri çevrildiğini, ---İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasından davalıya ödeme emri tebliğ edildiğini, davalı banka, borcu bulunmadığını belirterek takibe itiraz ettiğini, Hukuk uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk işlemi yerine getirilmiş; anlaşma temin edilemediğine dair son tutanak düzenlendiği, 5941 Sayılı Çek Kanunu md. 2'de bankalara, Kanunla kendilerine verilen görevleri yerine getirirken basiret ve özen içerisinde davranma ve md. 3/(3)'te çekin karşılığının bulunmaması halinde Kanun'da belirtilen garanti tutarının ibraz eden hamile ödeme yükümlülüğü getirildiğini, Aynı Kanun md. 3/(4)'te çekin ibrazı halinde karşılıksız olması durumunda yapılması gereken işlemler tek tek belirtilmiş; md. 3/(9)'da bankanın garanti sorumluluğunun çekin basım tarihinden itibaren 5 yıl süreyle geçerli olduğu düzenlendiğini, Yürürlükteki kanunların hükümleri bütün halinde yorumlandığında başkaca hiçbir koşul aranmaksızın çek yaprağını bankaya ibraz eden hamile, talebi halinde Kanun'da belirtilen garanti tutarının ödenmesi yükümlülüğünün yüklendiği açıkça anlaşılmakta olduğunu, bu yükümlülüğün doğumu için 1. çekin bastırılıp hesap sahibine verilmesi, 2. Hesap sahibinin çeki vadelendirip üzerine tutar yazarak tedavüle sokması, 3. çekin muhatap bankaya çek keşidecisi dışında herhangi bir çek hamili tarafından ibraz edilmesi gerekli ve yeterli olduğunu, Bankanın Kanun'dan kaynaklanan garanti yükümlülüğünden, çeki keşide edene yahut çek silsilesinde yer alan başka kişilere ait niteliklerden ya da bunlar arasındaki ihtilaflardan kaynaklanan herhangi bir def'i ileri sürerek ya da savunma yaparak kurtulması olanaklı olmadığı, Ciro silsilesi içerisinde bulunan davacıya intikal eden çeklerle ilgili talepler davalı bankaya yöneltilmiş, davalı bankaca talepler fiilen karşılanmamış, ödeme emrine konu edilerek garanti yükümlülüğü tutarı istenildiği halde Banka çekten kaynaklanan sorumluluğunu yerine getirmekten kaçınarak takibe itiraz ettiğini, Banka'ya yönelen talepler sözle fiilen yerine getirilmeyerek geri çevrildikten sonra, cebri icra yoluyla yöneltilen talebe de itiraz yoluyla karşı konduğunu, Davacı, hamil konumunda bulunduğundan usul ve yasaya göre davalının icra takibine vaki itirazı haksız ve hatta kötü niyetli olduğunu, davanın kabulünü,----İcra Müdürlüğünün ----- Esas sayılı dosyasına vaki haksız itirazın iptalini, takibin devamını, İİK md. 67/1 hükmü gereği 9420'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Bankanın --- Şubesi müşterisi ---- keşidecisi olduğu █████/2024 keşide tarihli 575.000,00 TL bedelli, ----- seri nolu çekin çek sorumluluk bedelinin Müvekkili Banka tarafından ödenmediği iddiası ile ---- Icra Dairesi’nin ----- esas sayılı dosyasından ilamsız icra takibi başlatıldığını, Söz konusu takibe, borcun tamamına,faize taraflarınca süresi içerisinde itiraz edildiğini, Takibe konu çek arka yüzünden de görüleceği üzere 06.09.2024 tarihinde ------ Bankası kanalı ile takasa sunulmuş ve çekin karşılıksız olduğu tespit edilerek bu durum çekin arkasına ilgili Banka tarafından kaşe edildiğini, Davacı tarafça karşılıksız kalan çekin çek sorumluluk bedelinin ödenmesi hususunda müvekkili Bankaya yapmış olduğu herhangi bir başvuru bulunmadığı gibi, söz konusu çek sorumluluk bedelinin ödenmesi hususunda çekilen bir ihtarnamede bulunmadığını, davacı tarafın dava dilekçesinde müvekkili Bankaya fiilen başvuru yaptığını belitmiş ancak herhangi bir başvuru evrakı dava dilekçesi ekinde Mahkemenize sunmadığını, Başvurunun müvekkili Bankanın hangi Şubesine yapıldığı, hangi tarihte yapıldığı hususlarına dilekçede de yer verilmediğini, kaldı ki yapılmış bir başvuru olsa idi, çekin arkasına mutlaka bu durum kaşe edilerek ödenmeme nedeni belirtileceğini, Fakat ne Bankalarının kayıtlarında çek sorumluluk bedelinin ödenmesi için yapılmış bir başvuru ne de dava dilekçesi ekinde sunulmuş bir belge/ihtar yer almadığını, davacı tarafça usulüne uygun bir başvuru olmadan Müvekkili Bankanın söz konusu çek sorumluluk bedelini ödemek gibi bir yükümlülüğü bulunmadığını, Tüm bu nedenlerle --- İcra Dairesinin ------ esas sayılı icra dosyası kapsamında Müvekkili Bankanın herhangi bir borcu bulunmadığını, Söz konusu takibe taraflarınca yapılan itiraz geçerli olup; açılan iş bu itirazın iptali davası haksız ve mesnetsiz olduğundan davanın reddine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir. İNCELEME VE GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibariyle davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan icra takibine itirazın İİK 67. maddesi uyarınca iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinden ibarettir.Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda;Uyuşmazlığın, ---- Şubesi ----- seri nolu █████/2024 keşide tarihli çekin sorumluluk bedellerinin ödenmemesinde davalı bankanın haklı olup olmadığı, banka ibrazdan sonra çeki elinde bulundan davacının bankadan çek sorumluluk bedelini talep edip edemeyeceği, davalı aleyhine başlatılan ---İcra Dairesi ---- Esas sayılı dosyasına davalının yaptığı itirazın iptalinin gerekip gerekmediği noktasında toplandığı tespit tespit edilmiştir.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; davaya konu çekin davacı tarafça bankaya ibraz edildiği, bankadan çekin yasal sorumluluk bedelinin talep edildiği, banka tarafından talebin reddedilmesi üzerine davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine duran takibin devamı için itirazın iptali davasının hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davada çözülmesi gereken husus, çeki ibraz edip karşılıksızlığı tespit ettiren hamilden sonra davacının çek bedelini talep hakkı bulunup bulunmadığı hususudur. Dosyaya sunulan dava konusu çekin suretinin; davaya konu çekin yetkili son hamil dava dışı şirket tarafından bankaya ibraz edildiği, bankanın karşılıksız işlemini yaptığı ve takas sistemi kapsamında ödeme yapamadığını şerh düştüğü görülmüştür. Davanın davacısı şirketin, kendisine iade edildiğini iddia ettiği çekin sorumluluk bedelini davalıdan talep ettiği, davacının bankadan çek sorumluluk bedelini talep edemeyeceği, nitekim davalı bankanın çeki kendisine ibraz eden son yetkili hamile karşı çek sorumluluk bedelini ödemekle yükümlü olduğu, çek sorumluluk bedelinin çeki bankaya ibraz edip karşılıksız işlemi yaptıran kişi olması gerektiği, bankanın ibraz sonunda karşılıksız işlemini yaptığı, takas sistemi kapsamında ödeme yapamadığı nedeni ile çek sorumluluk bedelini ödemediği şerh düştüğü, artık bankanın yapacağı bir işlemin bulunmadığı, bundan sonra davacının çekin kendisine iade edildiği iddiası ile ödeme talep edemeyeceği, banka tarafından sunulan çek görüntüsünde davacının son meşru hamil olmadığının görüldüğü, davalı bankanın kanunen ödemekle yükümlü olduğu tutarın çeki yasal ibraz süresi içinde ödeme için ibraz eden hamile karşı olduğu, çekin ibraz edilip bu bedelin dava dışı yetkili hamil tarafından istenmediği, sonrasında davacı tarafça istenemeyeceği kanaati ile davanın reddine karar verilmiştir.HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:1-Davanın REDDİNE, 2-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettiğinden AAÜT tarifesi uyarınca davalı yararına taktir olunan 9.818,58 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, 4-Davacının yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Davalının yaptığı yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 6-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 4.600,00 TL ara buluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına, 7-Davacının yatırmış olduğu gider avansından artan tutarın hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ----- Bölge Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.