Danıştay 4. Daire, Kırıkkaledeki arazi toplulaştırma işlemine karşı açılan iptal davasında, ilk derece mahkemesinin ehliyet yönünden ret kararı sonrası istinaf başvurusunun usul eksiklikleri nedeniyle yapılmamış sayılmasına ilişkin kararın temyiz incelemesini yapıyor.
Özet: Davacı, Kırıkkaledeki arazi toplulaştırma işlemi kapsamında belirli parsellere ilişkin kısmın iptali talebiyle açtığı davanın, ilk derece mahkemesince dava açma ehliyeti yokluğundan reddedilmesi ve istinaf dilekçesindeki eksikliklerin giderilmediği gerekçesiyle istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına dair kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, toplulaştırma sürecinde bilgiye erişim hakkının kısıtlandığını ve dilekçelerdeki taleplerinin yeterince anlaşıldığını belirtip, uyuşmazlığın esas yönünden incelenmesini ve davanın kabulünü talep etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) :...Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ:Dava konusu istem: Kırıkkale ili, Çelebi ilçesi, ... köyünde Kırıkkale Arazi Toplulaştırma ve Tarla İçi Geliştirme Hizmetleri Projesi kapsamında yapılan toplulaştırma işleminin ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Kırıkkale ili, Çelebi ilçesi, ... köyü, ... ada ... (gittisi ... ve... parsel) ve ...parsel sayılı taşınmazların davacının mülkiyetinde bulunmadığı, dolayısıyla dava konusu işlemin davacının hukuken geçerli kişisel, güncel ve meşru menfaatine etki edecek özellik taşımadığı, dava konusu işlem ile davacı arasında herhangi bir hukuki bağ ya da ilişki bulunmadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanun'un 2/1-(a) maddesi uyarınca davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın ehliyet yönünden reddine karar verilmiştir. İdare Mahkemesince, davacı tarafından verilen █████/2024 tarihli istinaf dilekçesinde ehliyet yönünden davanın reddine ilişkin kararın istinaf edilerek kaldırılması istemi yanında Mahkemelerinden istenilmeyen "yapılan tüm işlemlerin iptaline" şeklinde istemde bulunulduğu, █████/2024 tarihli ara kararla dava konusu edilmeyen bir hususun veya yer verilmeyen bir istemin Mahkemece hükme bağlanamayacağı, davacının dava dilekçesinde böyle bir isteminin bulunmadığı, istinafa konu edilen kararda da bu hususa ilişkin bir hüküm yer almadığından bu istemin belirsizliğe yol açması nedeniyle isitinaf dilekçesinin Kanunun 3. maddesi hükmüne uygun olarak düzenlenmediği sonucuna varılarak, yeniden düzenlenmesi gerektiği belirtilerek davacıya 15 gün süre verildiği, davacı tarafından yeniden verilen dilekçede de belirtilen noksanlıkların giderilmediği, istinaf dilekçesinin gereği gibi yenilenmediği görüldüğünden istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bölge İdare Mahkemesince istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verilmiş ise de, 2. kere sunulan istinaf dilekçesinde dava dilekçesindeki taleplerini tekrar ettiği, yeni bir talepte bulunmadığının açıkça anlaşıldığı, dava dilekçesinde çalışmaları devam eden arazi toplulaştırma projesi nedeniyle yeni planlanan alanda sahibi bulunduğu Kırıkkale ili, Çelebi ilçesi, ... köyünde bulunan sınırı ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmaz ve ... köyü sınırları içerisinde kalan taşınmaz arasında kalan sınırlar arasında 10-13 metre boşluk bulunduğu, tapu kayıtlarının net olmadığı, köy isimlerinde yanlışlık yapıldığı, e devletinde gözüken ... ada ... parselin ekran görüntüsünün sunulduğu, söz konusu belgelerde...... ada ... parselin 1/12 oranında davacı adına hisseli gözüktüğü, toplulaştırma işlemleri sonucunda parsellerin değişmesi, yanyana iki parselin farklı köylere ait olması sebepleri ile parsel numaralarının belirlenmesinde karışıklık olduğu, fakat dosyaya sunduğu dilekçeler ve eklerde bu durumun açıklığa kavuşacak nitelikte olduğu, söz konusu uyuşmazlıkta, toplulaştırma işleminin aşamalarının tebliğ edilmemiş olması, değişikliklerin bildirilmemesi, davalı idarece bilgilendirmelerin yetersiz olması nedeniyle bilgiye erişim hakkının tam olarak sağlanamadığı belirtilerek, tarafına süre verilmesi ve davanın kabulü istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 45. maddesinde istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğunun belirtildiği, yapılan bu atıf nedeniyle temyizin şekil ve usullerini düzenleyen 48. madde ile birlikte değerlendirildiğinde ise; anılan maddenin 2. fıkrası uyarınca, istinaf dilekçesinin 3. maddeye uygun düzenlenmemiş olması halinde eksikliklerin onbeş gün içinde tamamlatılması hususunun, kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesince ilgiliye tebliğ olunacağı, bu sürede eksiklikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına Danıştay veya bölge idare mahkemesince karar verileceği görüldüğünden, 2577 sayılı Kanun'a aykırı olarak verilen istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararı inceleyen temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmadığı düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dilekçeler üzerine ilk inceleme" başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği; 6. fıkrasında, 14. maddede belirtilen hususların ilk incelemeden sonra tespit edilmesi halinde de davanın her safhasında 15. madde hükmünün uygulanacağı, 15. maddenin (d) bendinde ise; 3/g bendinde yazılı halde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karara verileceği düzenlenmiştir.Anılan Kanun'un "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 2. fıkrasında; istinafın, temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu, istinaf başvurusuna konu olacak kararlara karşı yapılan kanun yolu başvurularında dilekçelerdeki hitap ve istekle bağlı kalınmaksızın dosyaların bölge idare mahkemesine gönderileceği, anılan Kanunun 48/6. maddesinde, bölge idare mahkemesinin 48. maddenin 2. fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabileceği hükmüne yer verilmiş, "Temyiz dilekçesi" başlıklı 48. maddesinin 2. fıkrasında ise; temyiz dilekçelerinin 3. madde esaslarına göre düzenlenmesi gerektiği, düzenlenmemiş ise eksikliklerin onbeş gün içinde tamamlatılması hususunun, kararı veren Danıştay veya bölge idare mahkemesince ilgiliye tebliğ olunacağı, bu sürede eksiklikler tamamlanmazsa temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına Danıştay veya bölge idare mahkemesince karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.Dosyanın incelenmesinden, Kırıkkale ili, Çelebi ilçesi, ... Köyü,... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara yönelik olarak, 3083 sayılı Sulama Alanlarında Arazi Düzenlemesine Dair Tarım Reformu Kanunu uyarınca yapılan arazi toplulaştırması işleminin iptali istemiyle açılan davada davanın ehliyet yönünden reddine karar verildiği, davacının bu karara karşı istinaf isteminde bulunması üzerine Kırıkkale İdare Mahkemesince █████/2024 tarihli ara kararı ile dilekçenin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediğinden bahisle istinaf dilekçesinin, eksiklikleri veya aykırılıkları tamamlanmış şekilde düzenlenerek istinaf isteminde bulunması gerektiği belirtilerek, davacıya bu hususta on beş gün süre verildiği ve bu süre içerisinde eksikliklerin tamamlanmaması halinde istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verileceğinin davacıya bildirildiği, bu kararın davacı vekiline tebliği üzerine yeni bir istinaf dilekçesi sunulduğu ancak, söz konusu istinaf dilekçesinde de aykırılıkların giderilmediği, dolayısıyla, istinaf dilekçesinin gereği gibi yenilenmediği gerekçesiyle, yedi gün içinde istinaf yolu açık olmak üzere, istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına karar verildiği, davacının istinaf istemi üzerine dosyayı inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesince, ... İdare Mahkemesince verilen kararın usul ve hukuka uygun olup kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığından istinaf başvurusunun reddedilmesi üzerine bu karara karşı davacının temyiz isteminde bulunduğu anlaşılmaktadır.2577 sayılı Kanunun 45/2. maddesinde yer alan istinafın temyizin şekil ve usullerine tabi olduğu yolundaki hüküm uyarınca istinaf dilekçelerinin Kanunun 48. maddesinde yer alan hükümler uyarınca ilgili idare mahkemesince ilk incelemesinin yapılabileceği tabiidir.Her ne kadar ... İdare Mahkemesince, istinaf dilekçesinde daha önce dava konusu edilmeyen bir hususun veya yer verilmeyen bir istemin hükme bağlanamayacağı, davacının dava dilekçesinde "yapılan tüm işlemlerin iptaline" ilişkin herhangi bir istemi bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Hakkında Kanunun 3. maddesi ve 48. maddenin 2. fıkrasına uygun bulunmayan istinaf dilekçesinin reddi üzerine düzenlenen yenileme dilekçesinde de belirtilen noksanlıkların giderilmediği gerekçesi ile istinaf isteminde bulunulmamış sayılması kararı verilmiş ise de; yenileme dilekçesinin netice ve talep kısmında "yapılan tüm işlemlerin iptaline" ifadesinin çıkarıldığı, söz konusu ifadenin istinaf dilekçesinde yer alması halinde dahi, bu durumun dilekçenin 3. maddeye göre reddedilmesini gerektirmediği, zira, davacının toplulaştırma işlemi kapsamındaki işlemlerin iptalini istediğinin açık olduğu, kaldı ki söz konusu istemin gerekli görülmesi halinde, istinaf aşamasında "davanın genişletilmesi yasağı" kapsamında İdare Dava Dairesi tarafından değerlendirilebileceği, sonuç olarak, yenileme dilekçesinin 2577 sayılı Kanunda öngörülen usule uygun olduğu görüldüğünden, İdare Mahkemesince istinaf dilekçesinin işin esasının incelenmek üzere İdare Dava Dairesi'ne gönderilmesi gerekirken, istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararında ve bu karara yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuki isabet bulunmamaktadır.Bu itibarla istinaf isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararda hukuka uygunluk bulunmadığından istinaf isteminin esası yönünden inceleme yapılmak üzere anılan kararın bozulması gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1.Temyiz isteminin kabulüne,2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA,3.İstinaf isteminin esası hakkında bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.