Ankara 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında mal teslimi kanıt yükü ve nakliyeci tanık beyanlarının değerlendirildiği gerekçeli kararı.
Özet: Ticari bir satıştan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı firmanın davalıya teslim edildiğini iddia ettiği mal bedelinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talep edilmiş; davalının borcu ve ticari ilişkiyi reddetmesi üzerine, ilk derece mahkemesi mal teslimini ispatlayamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Ancak istinaf mahkemesi, sevk irsaliyesinde adı geçen nakliyecinin dinlenmesi gerektiği kanaatiyle kararı kaldırarak dosyayı yeniden incelemeye göndermiş; bu kez nakliyeci, dava konusu ürünleri davalı şirket adına belirli bir adrese teslim ettiğini ancak alıcının kimliğini veya imzasını bilmediğini beyan etmiş, böylece mal tesliminin ispatı konusundaki belirsizlik devam ederek dosya delillerin yeniden değerlendirilmesi aşamasına ulaşmıştır.
T.C. ANKARA 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.C.ANKARAASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : 08.05.2025 Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesiyle; müvekkili şirket tarafından, davalı şirkete ticari ilişki kapsamında mal satıldığı , malın ve faturanın düzenlenerek teslim edildiği halde ödeme yapılmadığından , fatura bedellerinin tahsili amacıyla davalı aleyhinde ...sayılı dosyasında, toplam 28.601,88 TL için ilamsız takip başlattıklarının , davalının haksız olarak itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; davalı borçlunun asıl alacak miktarı olan 25.576,50 TL ye yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve alacağın % 20'sinde az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davacı ile müvekkili arasında hiçbir ticari işin bulunmadığını , mal sipariş etmediklerini ve borçlarının bulunmadığını , takibe konu faturanın da kendilerine tebliğ edilmediğini belirterek, davanın reddine ve davacı aleyhinde alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.Mahkememizce mal tesliminin kanıtlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın istinaf edilmesi üzerine ... sayılı dosyası incelendiğinde; davacı tarafından davalı aleyhinde, ağaç satımına ilişkin █████/2020 tarihli ve 25.576,50 TL bedelli faturaya dayalı olarak 25.576,50 TL asıl alacak ve 3.025,38 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 28.601,88 TL 'nin tahsili amacıyla 25.12.2020 tarihli ilamsız icra takibi başlattığı, borçlunun süresi içerisinde , alacaklıya herhangi bir borçlarının olmadığını belirterek, borca itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.Davacı tarafından davalı adına düzenlenen █████/2020 tarihli 25.576,50 TL bedelli elektronik fatura içeriğinin "... oluşan ağaçlara" ilişkin olduğu görülmüştür. Davacının, davalı adına düzenlenen █████/2020 tarihli sevk irsaliyesinde "nakliyeci" ... (... plakalı araç) isim ve imzasının mevcut olduğu ve "teslim alan kısmında isim ve imzanın bulunmadığı görülmüştür. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda: taraflar arasındaki ticari ilişkinin dava konusu fatura ile sınırlı olduğu,Faturaların içeriği ürünlerin 05.02.2020 tarih 60 50 nolu sevk irsaliyesinde nakliyeci ...(... plakalı araç) isim ve imzasının bulunduğu ancak Teslim alan kısmının imzalı olmadığı isim bulunmadığı, davacının 2020 dönem BS formunda 1 adet fatura ile KDV dahil 25.576,50 TL bildirimde bulunduğu, davalının ba formunda herhangi bir bildirimin olmadığı, davalıya ait defterde dava konusu faturanın kayıtlı olmadığı davacı adına herhangi bir kaydın da bulunmadığı, faturanın davacı defterinde kaydı olduğu bildirilmiştir. Dosya içeriği ve toplanan delillerden malın teslim edildiğini kanıt yükü üzerinde olan davacının sunduğu sevk irsaliyesinde adı geçen ...'nın teslim olgusunun kanıtlanması yönünden tanık olarak dinlenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gereklidir. Açıklanan nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nin 353/1.a.6.maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir. ' gerekçesiyle hükmün kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır. DELİLLER-Takip dosyası -Ticari defter ve kayıtlar, fatura örnekleri -Bozma öncesi alınan bilirkişi raporunda özetle; Takip konusu faturanın 2020 dönemine ait olduğu ve icra takibinin de 2020 döneminde ikame edildiğinden söz konusu yıla ait defterlerin incelenmesinde, defterlerin usulüne uygun tutulduğu, takip konusu faturanın davacı defterlerinde kayıtlı olduğu ve herhangi bir ödeme kaydının olmadığını, ancak davalı defterlerinde fatura kaydına rastlanmadığı gibi davacı adına herhangi bir ticari kayda rastlanmadığını bildirmiştir.-Tanık İfadesi: Davacı tanığı olarak nakliyeci duruşmada dinlenmiş ifadesinde ''Ben nakliyeci olarak çalışmaktayım, davaya konu teslimatı ... isimli firmadan alt nakliyeci olarak aldım, ... Nakliyat'ın malı kimden aldığını, kime ait olduğunu ben bilmiyorum, malı iki parça halinde teslim aldım, ilk parçayı Gölcük'te, diğer kısmını ise ... ilçesinde teslim aldım, bana büyük meyve ağaçları teslim edilmişti, teslim aldığım ürünleri davalı ... ilinde ... Mezarlığının bulunduğu yerde teslim ettim, teslim ettiğim kişinin ismini bilmiyorum, teslim tutanağında teslim ettiğim kişinin adı ve imzası yok ancak fatura kesmiştim'' şeklinde ifade vermiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇEDava, ödenmeyen fatura alacağından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir. Mahkememizce taraf delilleri toplanmış, mali müşavir bilirkişi aracılığı ile davacı tarafın ticari defterleri incelenmek suretiyle rapor alınmıştır. Bam karar ilamı sonrasında ve karar doğrultusunda davacı tanığı olan nakliyeci duruşmada dinlenerek ifadesi dosyaya kazandırılmış, davacı tanığı ifadesinde özetle; malı doğrudan davacıdan değil başka bir firmadan alt komisyoncu olarak aldığını, malın kime ait olduğunu bilmediğini, iki parça şeklinde teslim aldığını teslim ettiği kişinin ismini bilmediğini, teslim ettiğine dair imza almadığını belirtmiştir. Tüm dosya kapsamına göre, Davacı eldeki dava ile, alacağın varlığına delil olarak kendisi tarafından düzenlenmiş faturalara dayanmış olup, hemen belirtmek gerekir ki,... sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, Fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Zira fatura, yalnızca sözleşmenin ifa safhası ile ilgili bir belgedir. Fatura öncesinde taraflar arasında borç doğurucu hukuki ilişkinin bulunması, faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekmektedir. Faturayı alan akdi ilişkiyi inkâr ettiğinde, faturayı gönderenin önce akdi ilişkiyi kanıtlaması gerekmektedir. Öte yandan, sadece faturanın tebliğ edilmiş olması dahi akdi ilişkinin varlığını ispatlamaya yeterli bulunmayıp, karşı tarafın akdi ilişkiyi inkâr etmesi halinde tacir, öncelikle akdi ilişkiyi başkaca delillerle ispatlamalıdır. Akdi ilişkinin ispatlanamaması halinde faturanın anılan fonksiyonundan yararlanma imkânı da yoktur. Bu nedenle davadaki ispat yükümlülüğü davacı alacaklıda olup, davacının dava konusu malların davalıya satıp teslim ettiğini yazılı delille kanıtlama yükümlülüğü bulunmaktadır.Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda ifade edildiği üzere; tarafların 2020 yılı ocak, şubat, mart aylarına ait BA/BS formları ilgili vergi dairesinden celp edilmiş, davacı tarafça bs formu ile bildirimde bulunulduğu anlaşılmakta ise de davalının satış iddiasına konu döneme ilişkin BA formunda dava konusu fatura kaydının bulunmadığı, ... karar ilamı öncesi yapılan yargılama esnasında davacı vekilince davalıya yemin teklifinde bulunulacağı beyan edilmiş ise de, daha sonra █████/2022 tarihli celse de yemin teklifinde bulunmayacaklarını, bunun yerine tanık dinletmek istediklerini beyan ettiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından davalı adına düzenlenen █████/2020 tarihli 25.576,50 TL bedelli elektronik fatura içeriğinin "... oluşan ağaçlara" ilişkin olduğu görülmüştür. Davacının, davalı adına düzenlenen █████/2020 tarihli sevk irsaliyesinde "nakliyeci" ... (... plakalı araç) isim ve imzasının mevcut olduğu ve "teslim alan kısmında ise isim ve imzanın bulunmadığı belirgindir. Mahkememizce ... karar ilamı doğrultusunda malı teslim ettiğini belirten nakliyeci tanık sıfatıyla dinlenmiş ise de, dinlenen tanık ifadesi içeriğine göre, sevk irsaliyesinde yer alan imzanın nakliyeciye ait olduğu, davalı taraf elinden sadır olmuş bir belge söz konusu olmadığı, buna göre bir delil başlangıcından söz edilemeyeceği, yine yerleşik yargısal kararlarda işaret edildiği üzere, mal teslimi hususunun, dava değeri de gözetildiğinde tanıkla ispatının olanaklı olmadığı, tanıkla ispatın ancak mal tesliminde davalı taraf elinden sadır olmuş davalı taraf ve/veya temsilcisinin imzasını içeren bir belge mevcut olması halinde (yazılı delil başlangıcı niteliğinde) dinlenebileceği, (... Karar), somut olayda yalnızca nakliyecinin teslim tutanağında imzasının yer aldığı, dosya kapsamına göre davacının mal teslimi olgusunu ispatlayamadığı anlaşılmakla, ispat edilemeyen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Davalı tarafın kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşullar oluşmadığından REDDİNE, 3-Alınması gereken 615,40 TL maktu harçtan 293,78 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 321,62 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,4-Davacının karşıladığı yargılama harç ve giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen 25.576,50 TL üzerinden takdir edilen 25.576,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ...yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ... ¸e-imzalıdır. Hakim ...¸e-imzalıdır.