yargıtay 2. ceza dairesi, hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlali suçlarında bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan bozma kararının 5271 sayılı kanunun 280/1 maddesi kapsamı dışındaki usul hataları nedeniyle incelenmesi.

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, hırsızlık ve konut dokunulmazlığı ihlali suçlarında bölge adliye mahkemesinin duruşma açmadan bozma kararının 5271 sayılı kanunun 280/1 maddesi kapsamı dışındaki usul hataları nedeniyle incelenmesi.

Özet: Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlali suçlarından sanık hakkında verilen mahkumiyet kararlarına yönelik istinaf başvurularını değerlendirirken, zorunlu müdafi atanmaması ve eksik ceza tayini gibi usul ve esasa ilişkin hatalar nedeniyle bozma kararı verdiği; ancak bu tür hukuka aykırılıkların Bölge Adliye Mahkemesi tarafından duruşma açılmaksızın dosya üzerinden değil, özellikle savunma hakkının kısıtlandığı hallerde davanın yeniden görülerek giderilmesi gerektiği, dolayısıyla verilen bozma kararının usulen hatalı olduğu tespit edilmiştir.

2. Ceza Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

SUÇLAR : Hırsızlık, konut dokunulmazlığının ihlâli

HÜKÜMLER : İstinaf başvurularının esastan reddine, düzeltilerek istinaf başvurularının esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Onama

Sanığın temyiz isteminin hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından kurulan hükümlere yönelik olduğu; İlk Derece Mahkemesince sanık hakkında hırsızlık ve konut dokunulmazlığının ihlâli suçlarından verilen 25.05.2021 tarihli ilk mahkûmiyet kararlarının sanık tarafından istinaf edildiği, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesince 12.10.2022 tarihli karar ile hükümlerin bozulması üzerine ilk derece mahkemesince bozmaya uyularak sanık hakkında 09.03.2023 tarihli karar ile; hırsızlık suçundan sanığın kazanılmış hakkı gözetilerek 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 168/1. maddesinin uygulanmaması nedeniyle cezanın artırılmasına karar verildiğinden hükmün temyizi kabil olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi uyarınca temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi uyarınca temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık ve müdafiinin temyiz istemlerinin "Sanık lehine hükümlerin uygulanması, cezanın üst sınırı dikkate alınarak ertelenmesi veya para cezasına çevrilmesi gerektiğine" ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde, Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre, İstanbul 47. Asliye Ceza Mahkemesinin 25.05.2021 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanığın istinaf talebi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin 12.10.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı kararı ile, "1- 5237 sayılı TCK'nın 142. maddesinde 6545 sayılı Kanun'un 62. maddesi ile yapılan ve 28.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren değişiklik uyarınca, sanığa yüklenen TCK'nın 142/2-h, 143. maddelerinde öngörülen suçun gerektirdiği cezanın alt sınırının 5 yıldan fazla olması ve Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 14.10.2021 tarihli, ███████ E.- ████████ K. sayılı kararı dikkate alınarak, 5271 sayılı CMK'nın 150/3. maddesi uyarınca sanığa zorunlu müdafii atanması, bu müdafi huzuru ile savunması ile son savunmasının alınması gerektiği gözetilmeden, yargılamaya devam edilerek aynı Kanun’un 188/1 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması suretiyle savunma hakkının kısıtlanması,

2- Olay tarihinde sanığın kaçarken suça konu laptopu attığı anda kolluğun gördüğü ve alıp katılana iadesini sağladıklarının anlaşılması karşısında rızai bir iade olmadığı, bu nedenle koşulları bulunmadığı halde sanık hakkında TCK'nun 168/1.maddesi uyarınca uygulama yapılarak eksik ceza tayini,

3- Geceleyin konut dokunulmazlığını ihlal suçundan dolayı hüküm kurulurken uygulama maddesinin 5237 sayılı TCK'nın 116/1-4 . maddesi olarak gösterilmesi gerekirken TCK'nın 116/4. maddesi olarak gösterilmesi,

4-15.04.20 20... sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak aynı gün yürürlüğe giren 7242 Sayılı Kanun'un 10. Maddesi ile değişik 5237 Sayılı TCK'nın 53. Maddesinde yapılan değişikliğin gözetilmemesi" nedenleriyle hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak verilen bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, ████████ Karar sayılı kararında “…bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve ██████████ sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin 12.10.2022 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı bozma kararı ile bozma kararı üzerine verilen İstanbul 47. Asliye Ceza Mahkemesinin 09.03.2023 tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 25.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.