istanbul 16. asliye ticaret mahkemesinde, yüklenici borçları ve işçi alacakları sebebiyle bankadan ilk talep üzerine teminat mektubu tazmini istenen dava.

İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde, yüklenici borçları ve işçi alacakları sebebiyle bankadan ilk talep üzerine teminat mektubu tazmini istenen dava.

Özet: Davacı kuruluş, ihaleyi kazanan yüklenicinin SGK borçları ve işçi alacaklarına yönelik muhtemel davaları gerekçe göstererek, yüklenicinin daha önce nakde çevrilmesine rıza gösterdiği, toplam 1.600.000 TL bedelli kesin teminat mektuplarından davalı banka tarafından eksik ödenen 1.236.000 TLlik bakiye kısmının faiziyle birlikte tahsilini talep etmektedir; davalı banka ise, talebin gelecekteki zararlara yönelik olduğunu, teminat mektuplarının geçerlilik süresi dışında kalan riskleri kapsamadığını ve ilk talebin yeterli gerekçe içermediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO:████████

DAVA:Teminat Mektubunun Tazmini İstemi

DAVA TARİHİ:█████/2014

KARAR TARİHİ:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: müvekkili kuruluş tarafından "... ihalesi"ne çıkılmış olup, ihale neticesinde ... A.Ş ("... A.Ş/') firması yüklenici sıfatını kazandığı; yüklenici ... firmasının 01.01.2012-31.12.2013 tarihlerinde ihale dokümanları ve mevzuatı gereği davalı .... ... Şube Müdürlüğü'nün 20.12.2011 tarih ve ... sayılı 600.000.000 TL ve ... Şube Müdürlüğü'nün 16.12.2011 tarih ve ... sayılı 1.000.000.000 TL bedelli kesin teminat mektuplarını müvekkili kuruluşa sunduğu; yüklenici firmanın teminat mektuplarının iadesi için hiçbir talepte bulunmadığı; yine yüklenici firmanın kesin teminat mektuplarının geçerlilik tarihlerinin bitimi itibariyle ilgili mevzuat gereğince kurumlardan ilişiksiz belgesi getirmediğini ve SGK borcu bulunduğu; söz konusu firma ve müvekkili kuruluş aleyhine yüklenici firma işçileri tarafından açılmış çok sayıda belirsiz alacak davalarının ve açılması muhtemel davaların bulunması nedeniyle, müvekkili tarafından ...'dan 09.06.2014 tarihinde, teminat mektuplarının risk durumunun da değerlendirilmesi sonucu teminat mektuplarının süresinin uzatılmasının talep edildiği; ancak 16.06.2014 tarihinde yüklenici tarafından bu talebe olumsuz yanıt verildiği; yüklenici firmanın 23.11.2012 tarihli dilekçesinde "müvekkili kuruluşta mevcut devam eden işlerinden dolayı problem yaşamaması için hak edişlerinden öncelikle iş alacaklarının, SGK, stopaj, kumanya v.s işçi ve işçilik giderlerinin kesilmesi, ihale sözleşmesi gereği teminat mektuplarının işçi kıdem tazminatlarında kullanılmak üzere nakde çevrilmesine muvafakat ettikleri " ve 24.06.2014 tarihli dilekçesinde ise "şirketlerine ait teminat mektupların nakde çevrilerek halen devam etmekte olan belirsiz iş alacakları için müvekkili kuruluşça bloke tutulması" hususlarına muvafakatlarının bulunduğu hususun açıkça belirtildiği; müvekkili kuruluşun davalı Bankanın ... Şube Müdürlüğü'ne 19.06.2014 tarih ve ... sayılı yazısı ile ekli iki adet teminat mektubunun nakde çevrilerek ilgili banka hesabına yatırılmasını talep ettiği; ancak müvekkili kuruluşa davalı Bankanın ... Şube Müdürlüğün'ce gönderilen 24.06.2014 tarihli cevabı yazısında ise; kesin teminat mektuplarının tazmin nedenlerinin belirtilmemesi sebebiyle talebinin yerine getirilmediği; bunun üzerine tekrar müvekkili tarafından gerekçeleri ile birlikte 27.06.2014 tarih ve 231 sayılı yazı ile talepte bulunulduğu ve ... Noterliği'nin 30.06.2014 tarih ... yevmiye nolu ihtarnamesinin keşide edildiği; 04.07.2014 tarihinde davalı banka tarafından müvekkili kuruluşa teminat mektuplarının toplamı olan 1.600.000 TL yerine 364.000 TL ödeme yapıldığı; kesin teminat mektuplarının içeriğinde "ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akibet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın ilk yazılı talep üzerine derhal ve gecikmeksizin" ödeneceğinin taahhüt edildiğinin belirtildiğinden bahisle; 1.236.000,00 TL'nin talep tarihi olan 20.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın ... Şube Müdürlüğü tarafından, dava dilekçesinde belirtilen, lehdarı ... A.Ş., muhatabı ... A.Ş. olan, 20.12.2011 tarih, ... sayılı, 600.000,00TL bedelli ve 16.12.2011 tarih, ... sayılı, 1.000.000.000 TL bedelli teminat mektuplarının düzenlenerek davacı şirkete verildiği; teminat mektubunun konusunun "01.01.2013-31.12.2013 dönemi ... alım işinin oluşturduğu; davacı şirketin iadesi için yazdığı 19.06.2014 tarihli yazıda teminat mektuplarında garanti edilen riskin gerçekleştiğini ifade eden hiçbir gerekçe yazmadığı; müvekkilin ... Şubesi tarafından tazmin talebinin bu sebeple yerine getirilmediği; davacı şirketin lehdar ... A.Ş'nin "yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesi nedeniyle doğacak alacaklarına karşılık olarak ayrılmak üzere" tazmin talep etmesinin hukuken geçerli olmadığı; zira ileride doğması ihtimali olan zararları karşılamak için teminat mektubunun tazminin mümkün olmadığı; SGK ve vergi borçlarının bulunduğunun anlaşılması üzerine bu borçların derhal ödendiği; teminat mektuplarında, ilgili teminat mektuplarının 30.06.2014 tarihine kadar geçerli olduğunun yazdığı; bu nedenle bu tarihten sonra gerçekleşecek risklerin garanti edilmesinin söz konusu olmadığı; müvekkili bankanın lehdarın talimatını almadan teminat sürelerini uzatamayacağı; kaldı ki, ... A.Ş. uzatma konusunda muvafakat etse dahi müvekkili bankanın teminat mektubunun süresini uzatmak zorunda olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Mahkememiz tarafından deliller toplanılmış, ilgili belgeler celp edilerek dosya içerisine alınmıştır.

Mahkememizde açılan dava, davacı ... lehine, davacı tarafından "Deniz vasıtaları işletmeciliği ve kalamur hizmetleri ihalesi gereğince █████/2012 █████/2013 tarihleri arasında geçerli olmak üzere" ... Enerji .. AŞ firması yüklenici firması sıfatı ile davalı banka tarafından düzenlenmiş bulunan .... ... ... Şube Müdürlüğü'nün 16.11.2011 tarih ve ... sayılı 1.000.000,00 TL bedelli teminat mektubu ile ... TAŞ ... Şubesinin █████/2011 tarih U2..178 sayılı ve 600.000 TL meblağlı teminat mektuplarının davacıya teslim edildiği ve davacının █████/2014 gün ve ... yazıları ile teminat mektuplarının nakde çevrilmesi talep edilmesine rağmen, davalı bankanın talebi yerine getirmemesi nedeniyle doğan davacı zararının tazmini için 1.236.000 TL zararın █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsili için açılan tazminat/alacak istemine ilişkindir.

Mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı █████/2018 tarihli kararı ile ; "1-Davanın kısmen kabulü ile .... ... ... Şube Müdürlüğü'nün 16.11.2011 tarih ve ... sayılı 1.000.000,00 TL bedelli teminat mektubunun tazmini açısından 1.000.000,00 TL 'nin 20.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalı bankadan tahsili ile davacıya ödenmesine, Fazlaya ilişkin istemi REDDİNE, " dair karar verilmiş, verilen karar davacı vekili ile davalı vekilince istinaf edilmiş , dosya İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nin ilgili dairesine gönderilmiştir.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ████████ Esas █████████ Karar sayılı █████/2021 tarihli ilamında;

"Somut olayda; davacı ile dava dışı ... arasında 19.12.2011 tarihinde 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arası ... hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin teminata ilişkin 11. maddesinde "yüklenicinin bu işe ilişkin olarak 1.600.000-TL bedelli ve 30.06.2014 tarihine kadar geçerli kesin teminat mektubu vereceğinin, yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve SGK'ya olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi durumunda, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminatın paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanın yükleniciye iade edileceği" hususlarının kararlaştırıldığı, bu kapsamda dava konusu teminat mektuplarının davalı bankaca düzenlenerek verildiği, davacı tarafından ...'a yazılan yazıyla teminat mektuplarının süresinin uzatılmasının talep edildiği, ancak ... tarafından bu talebin kabul edilmediği, davacı tarafından 19.06.2014 tarihli yazı ile iki adet teminat mektubunun nakde çevrilerek ilgili banka hesabına yatırılmasının davalı bankadan talep edildiği, ancak davalı tarafından bu talebin reddedildiği, bunun üzerine tekrar davacı tarafından teminat mektuplarının geçerliliğini yitireceği, ... tarafından ilişiksiz belgesi getirilmediği, SGK borcunun bulunduğu ve ayrıca ... ve kendileri aleyhine işçiler tarafından çok sayıda açılan belirsiz alacak davaları olduğu ve bu durumun risk durumu çerçevesinde değerlendirildiği gerekçeleri ile birlikte 27.06.2014 tarihli yazı ile kesin teminatın nakde çevrilmesi talebinde bulunulduğu ve aynı konuda 30.06.2014 tarihli ihtarname keşide edildiği, davalı banka tarafından yüklenici ...'ın tespit edilen SGK ve vergi borcu nedeniyle teminat mektubundan 04.07.2014 tarihinde toplam 364.000-TL tutarında ödemenin ilgili kurumlara yapılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Dava konusu teminat mektuplarının incelenmesinde; her iki teminat mektubunun 30.06.2014 tarihine kadar geçerli olduğu, mektuplarda "yüklenicinin taahhüdünü anılan kanunlar (4734 ve 4735 sayılı kanun) ile ihale dökümanı ve sözleşme hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... ile idare arasında ortaya çıkacak herhangi bir uyuşmazlık ve bunun akıbet ve kanuni sonuçları dikkate alınmaksızın, yukarıda yazılı tutarın idarenin ilk yazılı talebi üzerine derhal ve gecikmezsizin idareye nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen sürelere ait kanuni faiziyle birlikte ödeneceğinin" taahhüt edildiği görülmüştür.

Davacı tarafından düzenlenen 19.06.2014 tarihli tazmin talebinde riskin gerçekleştiğine dair bir bildirim yapılmadığı, 27.06.2014 tarihli yazı ve 30.06.2014 tarihli ihtarnamede ise, yüklenicinin kurumlardan ilişiksiz belgesi getirmediği, SGK borcunun bulunduğu, yüklenici ve müvekkili aleyhine işçiler tarafından açılan davalar bulunduğu, yüklenicinin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesine binaen kuruluşlarının doğacak hak ve alacaklarına ayrılmak üzere teminat mektuplarının tazminin gerektiğinin ihtar edildiği görülmüştür. Bu kapsamda yüklenicinin başkaca yerine getirmediği bir yükümlülük bulunduğu yönünde bir iddia ve delil ileri sürülmemesine göre, davacının tazmin talebinin dayanağı, yüklenicinin vergi ve prim borçları ile yüklenici işçileri tarafından asıl işveren sıfatıyla davacıyla birlikte yüklenici aleyhine açtığı ve henüz sonuçlanmamış işçilik alacaklarına ilişkin davalardır. Davacı ... ise ...'ın çalıştırdığı işçilerin işçilik alacaklarından asıl işveren olarak sorumludur.

TMK'nın 2. maddesi gereğince, "Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz." Bu kapsamda muhatabın tazmin talep hakkını kötüye kullandığını lehtar bankaya likit delillerle belgelerse, TMK'nın 2. maddesi gereği banka tazmin talebini reddedebilecektir. Hakkın kötüye kullanıldığı defi, bizzat garanti sözleşmesinden doğan bir defi olarak banka tarafından da muhataba karşı ileri sürülebilecektir. Somut olayda da davalı tarafından, davacının tazmin talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ileri sürülmüştür. Dosya kapsamındaki delillerden; ... işçileri tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacakları istemiyle ... ve ... aleyhine muhtelif davalar açıldığı, ancak söz konusu davaların henüz sonuçlanmadığı, bilirkişi kurulunca da ...'ta o dönem itibariyle 167 işçinin çalıştığı, işçilik alacaklarının ... tarafından tam olarak ödenip ödenmediğinin tespit edilemediğinin belirtildiği görülmüştür. Bu durumda hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında; davacı tarafa alacağın dayanağının açıklatılması suretiyle, iş davalarının ne zaman açıldığı, işçi alacaklarının ne zaman muaccel hale geldiği, muaccel hale gelen işçi alacakları mevcutsa miktarının tespit edilerek, gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle sonucuna göre yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bir karar verilmelidir. " gerekçesi ile davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne ve mahkememiz kararının kaldırılmasına dair karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa (████████ E.) kaydının yapıldığı anlaşılmış olup, yargılamaya mahkememizin ████████ Esas üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce █████/2023 tarihli duruşma tutanağı ara kararında; istinaf kaldırma kararı kapsamı ve davacı talebi dikkate alınarak dava tarihi itibariyle ve halen teminat mektuplarının davalı banka tarafından paraya çevrilmesinin reddedilmesinin hukuka uygun olup olmadığı, uygun değilse gerçekleşen riskin tarih ve miktarını dava tarihi ve rapor tanzim tarihi itibariyle belirlenmesi bakımından rapor düzenlenmek üzere dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup;

Bilirkişiler ... tarafından hazırlanan █████/2024 tarihli raporunda özetle;

"Dava dosyası muhteviyatının Heyetimize verilen görev kapsamında incelenmesi ile aşağıdaki tespitlere ulaşılmıştır.

Davacı ... ... İle ...Anonim Şirketinin 2011/... İKN ile açmış olduğu "2011/... İKN ile dava dışı ... Enerji Tesis Tem.Peyz.Medikal İnş.Orman Ürünleri ... Gıda Oto. Tun. Pet. Teks. Emlak Taah. Tic. San. A.Ş ( ... AŞ.) arasında 19.12.2011 tarihinde 01.01.2012-31.12.2013 tarihlerini kapsayan “... Hizmet Alım Sözleşmesi” imzalandığı, dava dışı ... A.Ş.'nin yüklenici sıfatı ile yer aldığı böylece taraflar arasında sözleşme ilişkisi bulunduğu belirlenmiştir.

İlgili iş kapsamında verilen teminat mektuplarının süresinin 30.06.2014 tarihinde sona ereceği, ... ... Şubesi tarafından 20.12.2011 tarih ve ... sayılı 600.000 TL tutarlı ve ... ... Şubesi tarafından 16.12.2011 tarih ve ... sayılı 1.000.000TL Tutarlı olmak üzere toplam 1.600.000TL tutarında Kesin Teminat Mektubu düzenlenmiş olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu edilen teminat mektuplarında aynen; “... Ener. Tes. Tem, Pey. Med. Den. Gid' Otom. Tur. Pet Teks. Emi Taah. Tic. A.Ş. 'nın 4734 sayılı Kanun ve 4735 sayılı Kanunları ile ihale sözleşmesi hükümlerine göre kısmen veya tamamen yerine getirmediği takdirde, protesto çekmeye, hüküm ve adı geçenin iznini almaya gerek kalmaksızın ve ... Ener. Tes. Tem. Pey. Med. Den. Gıd. Otom. Tur. Pet. Teks. Emi. Taah' Tic. A.Ş. İle idareniz arasında Ortaya Çıkacak Herhangi Bir Uyuşmazlık Ve Bunun Akıbet Ve Kanuni Sonuçları Dikkate Alınmaksızın yukarıda yazılı tutarı ilk yazılı talebiniz üzerine Derhal Ve Gecikmeksizin idarenize Nakden ve Tamamen, talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen günlere ait kanuni faizi ile birlikte ödeyeceğimizi .... imza atmaya yetkili temsilcisi ve sorumlusu sıfatıyla ve .... ad ve hesabına taahhüt ve beyan ederiz” ifadeleri ile taahhütte bulunulmuş olduğu belirlenmiştir.

Davacı tarafından davalıya gönderilen 27.06.2014 tarihli yazı ve 30.06.2014 tarihli ihtarnamede; yüklenicinin kurumlardan ilişiksiz belgesi getirmediği, SGK borcunun bulunduğu, yüklenici ve müvekkili aleyhine işçiler tarafından açılan davalar bulunduğu, yüklenicinin yasal yükümlülüklerini yerine getirmemesine binaen kuruluşlarının doğacak hak ve alacaklarına ayrılmak üzere teminat mektuplarının tazmini gerektiğinin ihtar edildiği görülmüştür.

Bu kapsamda Davacı şirket tarafından Teminat Mektuplarının tazminine yönelik ileri sürülen nedenlerin; 30.06.2014 tarihi ile teminat mektuplarının geçerliliğini yitireceği, ... tarafından SGK'dan ilişiksizlik belgesi getirilmediği, SGK borcunun bulunduğu ve ayrıca ... ve kendileri aleyhine işçiler tarafından çok sayıda açılan belirsiz alacak davaları olduğu ve bu durumun risk durumu çerçevesinde değerlendirildiği gerekçeleri olduğu belirlenmiştir.

Açıklamalar kısmında detaylarına yer verildiği üzere; ... AŞ tarafından teminat mektuplarının iadesi için herhangi bir talepte de bulunulmamış olması, ... AŞ tarafından süre uzatımına gidilmemiş olması, ...'ın kesin teminat mektuplarının geçerlilik tarihlerinin bitimi itibarıyla ilgili mevzuat gereğince kurumlardan ilişiksiz belgesi getirmemiş olması, Davacı ... A.Ş.'nin açtığı ihale ile deniz vasıtaları işletmeleri ve palama hizmetleri ihalesini kazanarak yüklenici sıfatı ile ve işi üstlenen dava dışı ... AŞ tarafından davacıya teminat olarak verilen ... tarafından düzenlenen kesin ve süreli teminat mektuplarının, SGK Borçları, Vergi Dairesi Borçları ve ayrıca çalıştırdığı işçilerden kaynaklı olarak (davacı ... aleyhine ... işçileri tarafından açılan ve açılması muhtemel davalar nedeniyle ve ayrıca yüklenici ... tarafından işçilerin SGK borçlarının da ödenmemesi vb) açılan davalar nedeniyle risk altında bulunduğu, tespit edilmiştir.

Bu tespite yönelik aşağıdaki hesaplamaya ulaşılmıştır.

Tabloya göre dava dosyası muhteviyatından toplam 4.257.168,06 TL risk bakiyesi tespit edilmiş olmakla birlikte devam eden davalar sebebiyle dosyaların ne şekilde sonuçlanacağı ve davacı ...'tan çıkacak paranın ne kadar olacağının şimdiden hesaplanması ve öngörülmesinin mümkün olmaması nedeni ile davacının maruz kalacağı risk devam eden dosyalar açısından hesaplanamamıştır.

Davacı ...'ın, ... AŞ'nin çalıştırdığı işçiler bakımından, asıl işveren sıfatı olması nedeniyle, açılan ve açılması muhtemel her türlü işçilik haklarından kaynaklanan borçları ifa etmek mükellefiyeti de bulunmakla birden fazla sayıdaki belirsiz alacak davaları bakımından açılan ve açılması muhtemel borç riskinin mevcut olduğu anlaşılmıştır.

Davalı Bankaca, toplam 1.600.000,00 TL teminat mektubu tutarının 364.000,00 TL'sinin davalı bankaca sözleşme hükümlerine göre karşılandığı, belirlenmiştir.

Bu kapsamda davalı bankaca sözleşme hükümlerine göre kısmi olarak yerine getirilmiş olan tutar 364.000,00 TL olup ödenmeyen 1.236.000,00 TL'nin talebinin söz konusu olduğu kanaatine ulaşılmıştır.

Sayın Mahkemece davacı vekilince talep edilen 1.236.000,00 TL'nin davacıya verilmesine karar verilmesi halinde bu tutarın talep tarihi 20.06.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi dava tarihi 30.11.2021 tarihi ile toplam 1.273.283,18TL olarak hesaplanmıştır. Bu bağlamda Sayın Mahkemenin davacı talebine yönelik ödeme kararı halinde toplam 2.509,283,18 TL talep tutarı oluştuğu, belirlenmiştir. Bu konudaki takdir Sayın Mahkemenize aittir.

Böyle olmakla birlikte Teminat mektupları üzerinde “..... ilk yazılı talebi üzerine derhal ve gecikmeksizin idareye nakden ve tamamen talep tarihinden ödeme tarihine kadar geçen sürelere ait kanuni faiziyle birlikte ödeneceğinin" taahhüt edildiği görülmüştür. Bu kapsamda toplam faizli tutar dava tarihi ile 2.064.966,58 TL olarak hesaplanmıştır.

... ile ... arasındaki Sözleşme hükümleri ve İstanbul BAM 12. HD'nin ████████ E., █████████ K. sayılı, 11.11.2021 T. kararında belirtilen hususlar dikkate alındığında, sözleşmenin yürürlükte olduğu 01.01.2012-31.12.2013 tarihleri arasındaki dönem içinde muaccel olan işçi ücreti alacaklarının da teminat mektubunun kapsamında olduğu, bu alacaklar için teminat mektubunun paraya çevrilmesinin ... ile ... arasındaki sözleşmeye ve iyiniyet kurallarına aykırı olmadığı kanaatine ulaşılmıştır.

İşçi alacakları sebebiyle açılan davalara ve açıldıkları mahkemelere ilişkin bilgilerin dosyada yer aldığı tespit edilmiş, ancak söz konusu davalara konu işçilik alacaklarının hangi tarihte muaccel olduğuna ilişkin bir bilgiye dosya kapsamında ulaşılamamış olup, işçilik alacaklarının muacceliyet tarihinin tespiti de heyetimizin uzmanlık alanı dışındadır. Bu açıdan takdir muhterem Mahkemenindir.

... ... İle ...AŞ tarafından ....'ye teminat mektuplarının nakde çevrilmesi talebinin 19.06.2014 tarihli yazı ile iletilmiş olması, söz konusu yazının .... adına ... tarafından 20.06.2014 tarihinde teslim alındığı tespit edilmiş, muhterem Mahkemece davacının talebinin kabulü ihtimalinde hükmedilecek tutara 20.06.2014 tarihinden itibaren kanuni faiz oranında temerrüt faizi işleyeceği neticesine ulaşılmıştır. " şeklinde mütalaada bulunulduğu anlaşılmıştır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davacı şirket tarafından davalı bankanın, yukarıda belirtilen ihale kapsamında, ihale yüklenicisi tarafından davacı lehine bankaca düzenlenen teminat mektubunun paraya çevrilmesi talebinin reddi nedeniyle, dava konusu tazminat ve alacak davasının oluşan zararın tazmini bakımından açılmış olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizin kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ████████ Esas █████████ Karar sayılı █████/2021 tarihli ilamı ile,

"...Somut olayda da davalı tarafından, davacının tazmin talebinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğu ileri sürülmüştür. Dosya kapsamındaki delillerden; ... işçileri tarafından kıdem ve ihbar tazminatı ile ücret alacakları istemiyle ... ve ... aleyhine muhtelif davalar açıldığı, ancak söz konusu davaların henüz sonuçlanmadığı, bilirkişi kurulunca da ...'ta o dönem itibariyle 167 işçinin çalıştığı, işçilik alacaklarının ... tarafından tam olarak ödenip ödenmediğinin tespit edilemediğinin belirtildiği görülmüştür. Bu durumda hakimin davayı aydınlatma yükümlülüğü kapsamında; davacı tarafa alacağın dayanağının açıklatılması suretiyle, iş davalarının ne zaman açıldığı, işçi alacaklarının ne zaman muaccel hale geldiği, muaccel hale gelen işçi alacakları mevcutsa miktarının tespit edilerek, gerekirse bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle sonucuna göre yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda bir karar verilmelidir." gerekçesi ile davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne ve mahkememiz kararının kaldırılmasına dair karar verilmiş, dosya mahkememize gönderilmiş ve yukarıdaki esasa (████████ E.) kaydının yapıldığı anlaşılmış olup, yargılamaya mahkememizin ████████ Esas üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememiz tarafından BAM ilamından sonra, BAM ilamı doğrultusunda gerekli inceleme ve tespitler yapılarak eksikler tamamlandıktan sonra dosya bilirkişi kuruluna tevdi edilmiş ve █████/2024 tarihli raporda bilirkişiler tarafından █████/2012, █████/2013 tarihleri arasındaki dönem içinde muaccel olan işçi ücretleri alacaklarının teminat mektubu kapsamında kaldığı, bu alacaklar için teminat mektubunun paraya çevrilmesinin ... ve ... arasındaki sözleşmeye ve iyi niyet kurallarına aykırı olmadığı, işçi alacaklarına ilişkin davalara konu işçilik alacaklarının hangi tarihte muaccel olduğuna ilişkin bir bilginin dosya kapsamında yer almadığı ve işçilik alacaklarının muaceliyet tarihlerinin tespit edilemediği belirlendikten sonra, teminat mektuplarının █████/2014 tarihli yazı ile davalı bankaca nakde çevrilmesine ilişkin davacı isteminin davalı banka çalışanı ... tarafından █████/2014 tarihinde teslim alındığı tespit edildiği, talebin değerlendirildiğinde, davacının toplam 1.600.000 TLlik teminat mektubunun 364.000 TLsinin sözleşme hükümlerine göre karşılığının ödendiği,█████/2014 tarihinde geçerliliğini yitirecek teminat mektuplarının yüklenicinin kurumlardan ilişkisizlik belgesi getirmemesi ve SGK borcunun devam etmesi bulunması sebebiyle yüklenici aleyhine açılan işçiler tarafından takip edilen işçilik alacaklarının ödendiği belgelendirilmediğinden, davacı ... teminat mektuplarının █████/2014 tarihinde yazılı olarak paraya çevrilmesinin istenmesinde açılan ve açılması muhtemel davalar nedeniyle ve işçilerin SGK borçlarının ödenmediği tespit edilerek risk altında bulunduğu, devam eden davalar nedeniyle ve yapılan icra takipleri nedeniyle toplam 4.257.168,06 TLlik risk'in devam ettiği, davalı bankanın 1.236.000 TL iki adet teminat mektubundan ötürü davacıya █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle beraber, yani █████/2021'e kadar 1.273.283,18 TL faiziyle birlikte olmak üzere 2.509.283,18 TL ödeme yapması gerektiği, kanuni faiz üzerinden hesaplama yapılır ise teminat mektubundan kalan 1.236.000 TL teminat mektubuna 828.966,58 TL faiz ilave edildiğinde, davalının 2.064.966,58 TL dava tarihi itibariyle davacı yana ödemesi gerektiğine ilişkin rapor ve daha sonra █████/2026 tarihli tanzim edilen raporda, davacının 4.257.168,06 TLlik riskinin devam ettiği belirlenmiş olup, davacının dava konusu teminat mektuplarından kalan 1.236.000 TLlik teminat mektubu tazmin borcu nedeniyle ilk talep tarihi olan █████/2014'den itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte teminat mektubu bedelinin davacıya ödenmesi gerektiği belirlenmiş ve mahkememizce bu tespitlere ve raporlara itibar edilerek davanın kabulü gerektiği sonuç ve kanaate varılmıştır.

Mahkememizce sonuç olarak; davacının davalı banka aleyhine açtığı teminat mektuplarından kalan bedelin tazminine ilişkin davanın kabulü ile, 1.236.000 TL tazminatın dava konusu teminat mektuplarının tanzim borcu olarak █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine dair karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ İLE,

1.236.000 TL tazminatın dava konusu teminat mektuplarının tanzim borcu olarak █████/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE,

2-Alınması gerekli 84.431,16 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 21.107,80 TL harcın düşümü sonucu bakiye 63.323,36 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, -mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı █████/2018 tarihli kararında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla-

3-Davacı kendisini vekille temli ettirdiğinden, karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 191.040,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, -mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı █████/2018 tarihli kararında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla-

4-Davacı tarafından yapılan 45.775,75 TL (bilirkişi ücreti, tebligat gideri, posta masrafı, kaldırma kararı öncesi yapılan masraflar olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, -mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı █████/2018 tarihli kararında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla-

5-Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 21.107,80 TL harç ile 25,20 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 21.133,00 TL harcın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, -mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı █████/2018 tarihli kararında tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla-

7-Taraflarca yatırılan ancak kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.1/███████

Başkan ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Üye ...

e-imza

Katip ...

e-imza