Danıştay 4. Daire, Sakaryada bulunan kır düğün salonunun kira sözleşmesi eksikliği gerekçesiyle iptal edilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının hukuka uygunluğunu temyiz incelemesiyle değerlendiriyor.
Özet: Bir kır düğün salonunun işyeri açma ve çalışma ruhsatının, işletmenin bulunduğu taşınmazlara ilişkin güncel kira sözleşmesinin süresi içinde sunulmadığı gerekçesiyle belediye tarafından iptal edilmesi işlemi üzerine çıkan hukuki uyuşmazlıkta, ilk derece mahkemesi kira sözleşmesi ibrazının mevzuatta zorunlu kılınmaması nedeniyle iptal işlemini hukuka aykırı bularak davanın kabulüne karar vermişken, bölge idare mahkemesi idarenin ruhsat belgelerini denetleme ve eksiklikleri talep etme yetkisini temel alarak kira sözleşmesinin ibraz edilmemesini hukuka uygun görmüş ve davanın reddine hükmetmiş olup, davacı ise özellikle talep edilmemiş bir belgenin eksikliği nedeniyle ruhsat iptalinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) :...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Sakarya ili, Karasu ilçesinde faaliyet gösteren ve davacının işletmekte olduğu "... Kır Düğün Salonu" unvanlı işyerlerinin işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Karasu Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mevzuatta kira sözleşmesinin ibrazı yönünde bir şart öngörülmemesine karşın ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin güncel kira sözleşmesinin verilen 15 günlük süre içerisinde ibraz edilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin olarak tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; ruhsat düzenlenmesine esas alınan belgelerin idarece incelemesinde ve gerektiğinde anılan bilgi ve belgelerin ilgilisinden yeniden talep edilerek buna göre bir değerlendirme yapılmasına engel bir durum olmadığı, ruhsat dosyasındaki bilgi ve belgelerin mevzuata uygun olmadığının tespiti halinde idarece mevzuat hükümlerine göre işlem tesis edilebileceği, davalı idarece Hazineye ait taşınmazda bulunan ruhsatlı işyerinin kira sözleşmesinin eksik olduğunun tespiti üzerine davacıya verilen sürede kira sözleşmesinin ibraz edilmediği görüldüğünden yukarıda aktarılan mevzuat hükmü uyarınca işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki ilk derece mahkemesi kararında hukuka uygunluk görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılması ile davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın paylı mülkiyet olduğundan ve tüm paydaşlarla yapılmış kira sözleşmesinin eksik olduğu belirtilmekle, ... ada, ...ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin kira sözleşmesinin talep edilmediği, talep edilmeyen bir evrakın tamamlanmadığından bahisle ruhsat iptaline ilişkin tesis edilen işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE :3572 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulüne Dair Kanun'un 4. maddesinde; 3. maddede belirtilen mercilerin, iznin verilmesi için yapılacak beyan ve incelemelerde aşağıda öngörülen genel kriterlere göre düzenlenecek yönetmeliği esas alacakları belirtildikten sonra, maddenin alt bentlerinde söz konusu kriterler, "a) İnsan sağlığına zarar vermemek, b) Çevre kirliliğine yol açmamak, c) Yangın, patlama, genel güvenlik, iş güvenliği, işçi sağlığı, trafik ve karayolları, imar, kat mülkiyeti ve doğanın korunması ile ilgili düzenlemelere aykırı davranmamak." şeklinde sayılmış, 5. maddesinin 1. fıkrasında; işyeri veya işletme açmak isteyen, işin özelliğine göre 4. maddede belirtilen yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak işyerini düzenlendikten sonra başvuru formunu doldurarak 3. maddede belirtilen merciye ibraz edeceği, 2. fıkrasında; bu başvurunun ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olarak yapıldığının tespiti üzerine başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek, ilgiliye verileceği, bu belgeye dayanılarak, işyerinin açılabileceği, 6. maddesinin 1. fıkrasında; ruhsatlı işyerlerinin, ruhsatın veriliş tarihinden itibaren 1 ay içinde kontrol ettirilecekleri, kontrolün yapılmaması halinde ilgilinin çalışma ruhsatı almış sayılacağı, 2. fıkrasında da; kontrollerde ilgili yönetmelikte öngörülen kriterlere aykırı beyan ve durumun tespiti halinde verilmiş olan ruhsatın ilgili mevzuattaki hükümler çerçevesinde yetkili merci tarafından iptal edilerek işyerinin kapatılacağı hükmüne yer verilmiştir.Anılan Yönetmeliğin 'Ruhsatın düzenlenmesi' başlıklı 12. maddesinde, "Sıhhî işyeri açmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, işyerlerini bu Yönetmeliğe uygun olarak tanzim ettikten sonra Örnek 1’de yer alan başvuru ve beyan formuyla yetkili idareye müracaat eder. Başvurunun Yönetmelikte öngörülen kriterlere uygun olduğunun tespiti halinde başkaca bir işleme gerek kalmaksızın işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenerek ilgiliye aynı gün içinde verilir. Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılmasında bu Yönetmeliğin dördüncü kısmında belirtilen süreler geçerlidir. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı müracaatı sırasında bu Yönetmelikte belirtilen bilgi ve belgeler dışında başka herhangi bir belge istenemez ve başvuru formundaki beyana göre ruhsat işlemleri sonuçlandırılır. İlgilinin beyanına göre tanzim edilen ruhsat müktesep hak doğurmaz." düzenlemesine, "Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin açılması" başlıklı 32.maddesinde de; "Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açmak ve işletmek isteyen gerçek ve tüzel kişiler Örnek-1’de yer alan başvuru ve beyan formu ile yetkili idareye başvurur. Umuma açık istirahat ve eğlence yerinin açılması ve faaliyette bulunmasına belediye sınırları ve mücavir alan sınırları içinde belediye, bu alanlar dışında il özel idaresi tarafından izin verilir. İl özel idaresi ve belediyeler, umuma açık istirahat ve eğlence yeri ruhsatını vermeden önce kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Yetkili kolluk kuvveti, açılacak yerin genel güvenlik ve asayişin korunması açısından kolaylıkla kontrol edilebilecek bir yerde ve konumda olup olmadığını dikkate alarak, işyeri hakkındaki görüşünü mülki idare amiri vasıtasıyla yedi gün içinde bildirir. Umuma açık istirahat ve eğlence yeri açılması hususundaki başvurular yetkili idareler tarafından bir ay içinde sonuçlandırılır. .... 'İşyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleşmesi' başlıklı 13. maddesinde "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri, yetkili idareler tarafından ruhsatın verildiği tarihten itibaren en geç bir ay içinde kontrol edilir. İşyerinin bu süre içinde kontrol edilmemesi halinde ruhsat kesinleşir. Kontrol görevini yerine getirmeyen yetkili idare görevlileri hakkında kanunî işlem yapılır.İşyeri açma ve çalışma ruhsatının verilmesinden sonra yapılacak denetimlerde mevzuata uygun olmayan unsurların ve noksanlıkların tespiti halinde, işyerine bu noksanlık ve hatalarını gidermesi için bir defaya mahsus olmak üzere onbeş günlük süre verilir. Düzenlemesi yer almıştır." hükmüne yer verilmiştir. 4721 sayılı Türk Medeni Kanun'nun; "Paylı mülkiyet" başlıklı 688. maddesinde; Paylı mülkiyette birden çok kimse, maddî olarak bölünmüş olmayan bir şeyin tamamına belli paylarla maliktir. Başka türlü belirlenmedikçe, paylar eşit sayılır. Paydaşlardan her biri kendi payı bakımından malik hak ve yükümlülüklerine sahip olur. Pay devredilebilir, rehnedilebilir ve alacaklılar tarafından haczettirilebilir. .. "Önemli yönetim işleri" başlıklı 691. maddesinde; İşletme usulünün veya tarım türünün değiştirilmesi, adî kiraya veya ürün kirasına ilişkin sözleşmelerin yapılması veya feshi, toprağın ıslahı gibi önemli yönetim işleri için pay ve paydaş çoğunluğuyla karar verilmesi gerekir.Dava dosyasının incelenmesinden; davacının Sakarya ili, Karasu ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No:... adresinde (... ada ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde) faaliyet gösteren ... Kır Düğün Salonu unvanlı işyerinin sahibi olduğu, işyeri için ... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ruhsatta işyerinin sınıfının 3. Sınıf Umuma Açık İstirahat ve Eğlence Yeri olarak belirtildiği, ...tarih ve E:... sayılı yazı ile işletmenin üzerinde bulunan parsellere ilişkin güncel tapu örneklerinin, yapı kullanma izin belgelerinin ve tüm hissedarlarca yapılmış kira sözleşmelerinin eksik olduğundan bahisle anılan eksikliklerin giderilmesi adına İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin 13. maddesi kapsamında davacıya 15 günlük süre verildiği ve eksikliğin giderilmemesi halinde ruhsatın iptal edileceğinin bildirildiği, bunun üzerine davacının bir takım belgeleri ibraz ettiği, Karasu Belediye Başkanlığı'nın ... tarih ve... sayılı işlemi ile mülkiyeti Hazineye ait olan ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin güncel kira sözleşmesinin ibraz edilmediğinden bahisle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Bölge idare Mahkemesince; davalı idarece Hazineye ait taşınmazda bulunan ruhsatlı iş yerinin kira sözleşmesinin eksik olduğunun tespiti üzerine davacıya verilen sürede kira sözleşmesinin ibraz edilmediği görüldüğünden, işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin işlemde hukuka aykırılık görülmediğinden, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiş ise de; İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmeliğin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi için gerekli belgeler arasında örnek 1 başvuru formu içerisinde tapu kaydı veya kira sözleşmesinin yer aldığı dikkate alındığında; dava konusu Karasu Belediye Başkanlığı'nın ...tarih ve... sayılı işleminden dava konusu işyerinin tapuda ... ada ... parsel üzerinde paylı mülkiyet ile mülkiyeti Hazineye ait olan ... ada ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde olduğu bu persellerden ... ada ... parselin paylı mülkiyete tabi olduğu, pay ve paydaş çoğunluğuna sahip olan ... ile imzalanan █████/2015 ve █████/2016 tarihli geçerli kira sözleşmesinin bulunduğu ve bu sözleşme uyarınca dava konusu... tarih ve ... sıra numaralı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, ayrıca dava konusu ... ada ... parsele ilişkin ... tarih ve ... belge no lu yapı kayıt belgesinin bulunduğunun sabit olduğu dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın reddi yolunda verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının Başkan ... ile Üye ...'ın karşı oyu ve oyçokluğuyla BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak karar verildi.(X) KARŞI OY :Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.