Orman İşletme Şefliği ihalesini kazanan müteahhidin toplumsal olaylar nedeniyle kesim yapamamasından kaynaklanan ihale iptal kararının hukuka aykırı bulunarak iptali.
Özet: Davacı tarafından kazanılan kızılçam tensil bölgesi ihalesinde, yer teslimi sonrası köylülerin engellemesi ve sınır ihtilafı nedeniyle çıkan toplumsal olaylar üzerine davalı Orman Genel Müdürlüğü tarafından ihalenin iptal edilmesi, davacının bu iptal işleminin geçersizliğini ve ihalenin devamını talep etmesiyle başlayan davada, ilk derece mahkemesinin harç eksikliği nedeniyle açılmamış sayma kararının istinaf mahkemesince kaldırılması sonrası, şartnamede öngörülen iptal koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davalı idarenin iptal işleminin hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : ... Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ███████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili; müvekkilinin ... Orman İşletme Şefliğinin 98 nolu bölmede bulunan 8.000,14 m³ kızılçam tensil bölmesi için açılan ihaleye girdiğini ve söz konusu ihaleyi 20.10.2020 tarihinde kazandığını, ihaleye ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi tarafından itiraz edildiğini, ancak itirazın reddedildiğini, itirazın reddi üzerine müvekkiline söz konusu alanın satışı yapılarak davalı Kurumca yer teslimi yapıldığını, müvekkilinin kendisine yer teslimi yapılan ağaçları kesmek üzere ihale alanına (98 nolu bölme) gittiğinde yaklaşık 100-150 kişiden oluşan ... Köyü köylüleri ile karşı karşıya geldiklerini ve ... köylüleri tarafından darp edilmek sureti ile ihaleyi aldıkları bölmedeki ağaçların kesimini yapamadıklarını, müvekkilince idareye 24.02.2021 tarihinde başvuru yapıldığını ve 01.03.2021 tarihinde tekrar kesim için ihale edilen alana gidileceği için gerekli güvenlik önlemlerinin alınmasının talep edildiğini, ancak davalı ... Genel Müdürlüğünün 18.12.2021 tarihli ve 3099987 sayılı işlemi ile söz konusu ihalenin iptal edildiğinin müvekkiline bildirildiğini, bu işlemin iptali için açılan davanın Danıştay tarafından adli yargının görevli olduğu gerekçesiyle reddedildiğini belirterek, ... Genel Müdürlüğünün 18.12.2021 tarihli ve 3099987 sayılı ihalenin iptaline ilişkin idari işlemin iptalini talep etmiş, 14.11.2022 tarihli talebin açıklanmasına dair dilekçesiyle ihalenin müvekkili davacı tarafından kazanılmasının geçerli olduğunun tespiti ve aynen devamını, ... Genel Müdürlüğünün 18.12.2021 tarihli ve 3099987 sayılı ihalenin iptaline yönelik kararın geçersiz olduğunun tespitini ve kurum işleminin iptalini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili; orman ve madenlerin devletin hüküm ve tasarrufu altında olması nedeniyle yapılan sözleşmelerin idari sözleşme sayıldığını ve bu nedenle görevli Mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğunu, Orman İdaresince yapılan satışın iptalinin usul ve yasaya uygun olduğunu, Açık Arttırmalı Dikili Ağaç E-Satışının usulüne uygun olarak yapıldığını, ancak davacının şartnameye göre işe başlayamadığını ve sınır ihtilafından dolayı toplumsal olaylar meydana geldiğini, kolluk kuvveti olarak ... ve ... Jandarma ekiplerinin olaya müdahale ettiklerini ve işi durdurduklarını, davacı vekillerince 24.02.2021 tarihli dilekçeleri ile Isparta Orman Bölge Müdürlüğüne başvurarak dava konusu bölmede gerekli tedbirlerin alınması istendiğini, gelen müfettişlerin hazırlamış olduğu raporlara göre satışı yapılan 98 nolu Orman Bölmesinin ... ve ... sınırlarında kaldığı, sınır ihtilafından dolayı iki köy arasında anlaşmazlık yaşandığını, sınır anlaşmazlığından dolayı toplumsal olayların nereye varacağının öngörülemediğini, Açıkarttırmalı Dikili Ağaç E-Satış Şartnamesinin (52.) maddesi gereği davacı vekilinin 24.02.2021 tarihli dilekçeleri bildirim kabul edilerek konunun incelendiğini ve rapora bağlanarak satış işleminin iptalinin yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI 1. İlk Derece Mahkemesinin 08.06.2023 tarihli ilamıyla; davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde sunulan 15.03.2023 tarihli dilekçe ile dava değeri 2.832.014,51 TL olarak açıklanarak, harcının ikmal edildiği, buna rağmen verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından talep sonucu açıklanmadığından 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 119/2. maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına dair verilen kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 28.132.2023 tarihli ilamıyla; 08.11.2022 tarihli muhtıra ile verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından talep sonucunun açıklandığı, yine 08.03.2023 tarihli muhtıra ile verilen kesin süre içerisinde değeri açıklanarak, açıklanan dava değeri üzerinden eksik karar ve ilam harcının ikmal edildiği gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren yerel Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir. 2. İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; Şartnamenin (52.) maddesinin uygulanma şartlarının oluşmadığı, dolayısıyla ortada şartname uyarınca yapılmış bir iptalden bahsedilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne, ... Genel Müdürlüğünün 18.12.2021 tarihli ve 3099987 sayılı ihalenin iptaline ilişkin işlemin iptaline, ... Orman İşletme Şefliği tarafından 20.10.2020 tarihli ve 98 sayılı bölmeye ait ... nolu açık arttırmalı dikili ağaç satışı ihalesinin davacı tarafından kazanılmasının geçerli olduğunun tespitine ve aynen devamına karar verilmiş; karara karşı, süresinde davalı vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur. IV. İSTİNAF Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; yapılan sözleşmelerin idari sözleşme niteliğinde olduğunu ve bu nedenle görevli Mahkemenin İdare Mahkemeleri olduğunu, sınır ihtilafı nedeniyle toplumsal olayların meydana geldiğini, bu nedenle ... ve ... Komutanlıklarının müdahalede bulunarak çalışmaları durdurduğunu, davacı tarafın 24.02.2021 tarihli dilekçeyle Isparta Orman Bölge Müdürlüğüne başvurarak dava konusu bölmede gerekli tedbirlerin alınmasını talep ettiklerini, Şartnamenin (52.) maddesi uyarınca üretimi imkânsız hale getiren ve öngörülemeyen olağanüstü durumların ortaya çıkması halinde, müşteri tarafından bildirimde bulunulması şartıyla satışın iptal edilebileceğini, toplumsal olayların bu kapsamda değerlendirildiğini ve davacı tarafın 24.02.2021 tarihli dilekçesinin de bildirim olarak kabul edilerek satışın iptal edildiğini, hukuki güvenlik ve kamu yararının da gözetilmesi gerektiğini, nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin yerinde olmadığını ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, davalı tarafından yapılan ihalenin iptal edilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespiti ile ihalenin aynen devamı istemine ilişkindir.1. Dava dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından dava konusu uyuşmazlıkla ilgili olarak ihale sözleşmesinin iptaline ilişkin işlemin iptali için Ankara 2. İdare Mahkemesinin ████████ E. sayılı dosyası ile dava açıldığı, yapılan yargılama ve toplanan deliller sonucunda 31.03.2022 tarihli ve ████████ K. sayılı kararı ile; davanın kabulü ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, kararın davalı Kurum tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay 13. Dairesinin 28.06.2022 tarihli ve █████████ E., █████████ K. sayılı kararı ile uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğundan bahisle, temyiz talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verildiği, dosyanın Ankara 2. İdare Mahkemesinin █████████ E. sayılı dosyasına kaydedildiği ve bozma ilamına uyan Mahkemece uyuşmazlığın çözümünde adli yargı mercilerinin görevli olduğundan bahisle dosyanın görev yönünden reddine karar verildiği, ihtilafın ihale sürecine ilişkin hususlardan kaynaklanmadığı, ihale gerçekleştikten, sözleşme kurulduktan ve ihale bedeli ödendikten sonra sözleşmeden doğan borcun ifası aşamasında meydana gelen olaylar nedeniyle tesis edilen işlemden kaynaklandığı, Ankara 2. İdare Mahkemesinin ve Danıştay 13. Dairesinin kararları da dikkate alınarak uyuşmazlığın çözümünde adlî yargı mercilerinin görevli olduğu, taraflar arasında yapılan Şartnamenin (52.) maddesinde; "Dikili ağaç satışının yapılmasından sonra, üretimin yapılmasını imkânsız hale getiren ve önceden öngörülemeyen olağanüstü durumların ortaya çıkması ve müşterinin de bildirimde bulunması halinde; Bölge Müdürlüğünce oluşturulacak bir komisyon tarafından gerekçeleri belirtilerek durum bir rapora bağlanmak kaydıyla satış Bölge Müdürlüğünce iptal edilebilir." hükmü yer aldığı, ihale/satışın iptalinin, dikili ağaç satışının yapılmasından sonra üretimin yapılmasını imkânsız hale getiren ve önceden öngörülemeyen olağanüstü durumların ortaya çıkması ile birlikte müşterinin de ihalenin iptali yönünde bildirimde bulunması şartına bağlandığı, bu kapsamda davacı vekilince sunulan 24.02.2021 tarihli dilekçede geçen satışa konu alanda toplumsal olaylar nedeniyle işe başlanılamaması nedeniyle 01.03.2021 tarihinde işe başlanabilmesi için gerekli güvenlik önlemlerinin alınması yönündeki talepler dikkate alındığında dilekçenin bildirim niteliğinde olduğu, somut olayın niteliğine göre toplumsal olayların öngörülemeyen olağanüstü durum olarak kabulü gerektiği ve bu durumun müfettiş raporuna da bağlandığı, (52.) maddenin uygulanma şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.O halde Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının (vekalet ücreti yönünden) şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmiştir. VI. KARAR1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının davalı yararına BOZULMASINA, 3. Bozma nedenine göre davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 11.05.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.