İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında, müteahhidin sözleşme ihlali, gecikme cezası, SGK primleri ve eksik iş bedelleri nedeniyle doğan zararların tahsili.
Özet: Davacı, taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında davalının inşaat işini süresinde tamamlamaması, çalışan SGK primlerini ve saha temizliği gibi sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmemesi, ayrıca davalı yerine tedarik edilen akustik tavanlara ait faturayı ödememesi nedeniyle 98.000 TL gecikme cezası, kendisi tarafından ödenen 12.965,06 TL SGK primi ve 20.060 TL eksik iş bedeli ile 5.714,74 TL fatura bedeli olmak üzere toplam alacağın tahsilini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL
10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ Esas
KARAR NO : ████████
DAVA : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : █████/2017
KARAR TARİHİ : █████/2026
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
ASIL DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanmış bulunan ..05.2016 tarihli Müteahhit Sözleşmesinin 8, maddesi; “ Müteahhit inşaatı mücbir sebep ve şirketin yazılı muvafakati dışında gösterilen nedenlerle belirtilen müddetler içinde bitirip teslim etmediği takdirde gecikme cezası olarak işin bitim tarihinden beş gün geçmekle beher gecikme günü için 1,000 TL ödemekle mükelleftir “ şeklinde düzenlendiğini, Davalı şirket 05,2016 tarihli Müteahhit Sözleşmesi yükümlülüklerini tam ve zamanında yerine getirmediğini, Davalı şirkete öncelikle ... 25, Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek; Sözleşmenin 4–5-7 ve 20. Maddeleri uyarınca inşaat işlerini
tamamlamadığı, eksik kalan işlerin tamamlanması için kendilerine 10 gün süre uzatım verildiği, bu sürenin bitiminde yine işin bitmemiş olmasının görülmesi halinde sözleşmenin 8, Maddesi gereğince beher gecikme günü için 1.000 TL kesin gecikme cezası kesileceğinin bildirildiğini, Akabinde ... 25. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilmiş ve taraflarca işin tesliminin 10.04.2017 tarihinde yapılması hususunda anlaşılmış olunmasına rağmen teslimin gerçekleşmediği ve son olarak davalı şirkete... 25, Noterliğinin ...tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi keşide edilerek eksik kalan işlerin 5 gün içerisinde tamamlanması tamamlanmadığı takdirde sözleşmenin 8, Maddesi gereğince beher gecikme günü için 1.000 TL kesin gecikme cezası kesileceğinin bildirildiğini, Davalı şirket kendisine verilen süreye rağmen sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğinden ... 1, Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı dosyası ile tespit yaptırılmış olup, ekte sunmuş oldukları bilirkişi raporundan da anlaşılacağı üzere, eksik bırakılan işler tek tek tespit edilmiş ve eksik işlerin ve zararın yanı sıra ihtarnamede süre uzatımı verildiği için gecikme cezasında belirtilen süre uzatım tarihi sonu dikkate alınması gerektiğinden gecikme cezasının 98.000 TL olduğu tespit edildiğini, Davalı şirket, bilirkişi raporu kendilerine tebliğ edilmesine rağmen bugüne kadar eksik işleri tamamlamamış olduğundan imzalanmış bulunan sözleşme haklı nedenle ... 25, Noter- liği'nin ... tarih ve ... Yevmiye sayılı ihtarnamesi ile fesih edildiğini,
2-Davalı şirket tarafından çalışanlarının ödenmesi gereken SGK prim ödemeleri yapılmadığından müvekkili şirket tarafından yapıldığını, Taraflarca imzalanmış bulunan 05.2016 tarihli sözleşmenin 11. Maddesi “ Personelin en geniş anlamı ile idaresi, bu arada Sosyal Sigortalar, Sosyal Koruma ve Yardımlaşma, Sağlık hizmetleri İş Kazalarına karşı sigorta ve mevcut çıkabilecek olan tüm ödemeler Müteahhite aittir” şeklinde düzenlendiğini. Ekte sunmuş oldukları ödeme dekontlarından da anlaşılacağı üzere, müvekkili şirket 23,05,2017 tarihinde SGK Prim ödemesi olarak 8,219,32 TL, 23.05.2017 tarihinde SGK Prim ödemesi olarak 2,401,20 TL ve 02,07,2017 tarihinde 2.344,54 TL olmak üzere toplam 12.965,06 TL SGK ödemesi gerçekleştirdiğini, Tüm masraflar müvekkili şirket tarafından karşılanmış olduğundan toplam 12,965,06 TL’nin davalı taraftan tahsili talebinde bulunma zorunluluğu doğduğunu,
3-Sözleşmenin 11, Maddesi gereği davalı tarafından yapılması gereken işler müvekkili şirket tarafından yaptırılması neticesinde 20.060,00 TL ödemek zorunda kaldığını, Davalı şirket, Sözleşmenin 11, Maddesi; işlerin bitiminde her türlü alet, edevat, teçhizat ve tesisatın malzeme artıklarının uzaklaştırılması, binaların içlerinin ve dış sahalarının kaba temizliğinin yapılması yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve sözleşmeyi ihlal ettiğini, Davalı sözleşme gereğince, işbu Sözleşme ve eklerinden doğan yükümlülüğünü gereği gibi yerine getirmemesi halinde, bu sebeple meydana gelen her türlü zarar, ziyan, munzam masraflar ve sair neticelerden kusuru oranında kendisinin sorumlu olacağını kabul ve taahhüt ettiğini, Bu sebeple davalı şirketin yaptırması gereken hizmet müvekkil tarafından yaptırıldığından 20,060 TL’ nin davalı şirketten tahsili gerektiğini,
4-Davalı tarafından ödenmemiş bulunan fiyat farkı faturası bulunduğunu, Müvekkili tarafından 02.06.2017 tarihli 5.714,74 TL tutarlı fiyat farkı faturası düzenlenmiş olup davalı şirkete gönderildiğini, Ancak bugüne kadar davalı şirket tarafından faturaya istinaden her hangi bir ödeme yapılmadığını, İş bu fiyat farkı faturası davalı tarafından tedarik edilmesi gereken akustik tavan davacı tarafından tedarik edilmiş olup davalı tarafa fatura edildiğini, Ancak davalı tarafından faturaya ilişkin her hangi bir ödeme yapılmadığından talep etme zarureti hasıl olduğunu,
5-Davalı şirket sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğundan müvekkili şirketin kar mahkûmiyeti ve müspet zararının giderilmesi gerektiğini, Davalı taraf sözleşme yükümlülüklerine aykırı hareket etmiş olduğundan müvekkili şirkete ait fabrika binasının inşaatı tamamlanamamış ve şirket şuan ki mevcut adresinden dava konusu yere taşınamadığını, Müvekkil şirketin Gebze adresindeki fabrika binası mevcut yerin birkaç misli büyüklüğünde olup, bu sebeple erken taşınma neticesinde yapılacak olan üretim ve satışlar daha fazla olacağından davalı firmanın fabrika binasını zamanında bitirip teslim etmemesinden dolayı yapılacak olan üretim ve bağlı satışlar tasarlandığı şekilde yapılamamış olup, müvekkil şirket şuan ki mevcut yerinde daha az üretim ve bağlı olarak daha düşük miktarda satış yaptığını, Yüklenici tarafından sözleşme yükümlülüklerine aykırı davranmasından ve işi bitirip teslim etmemesinden dolayı sözleşme müvekkili şirket tarafından 16.06.2017 tarihinde fesih edildiğini. İşbu sebeple oluşan müspet zararın ve kar mahrumiyetinin bilirkişi marifetiyle tespiti gerekeceğini beyan etmişlerdir.
ASIL DAVA CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, Davacının haksız ve gerçeğe aykırı iddialarının hiçbirinin taraflarınca kabulü mümkün olmadığını, Öncelikle davacı taraf, müvekkili şirket ile imzalamış oldukları “Müteahhit Sözleşmesi” gereği müvekkil şirketin edimlerini süresinde yerine getirmediğini iddia ettiğini, Sayın Mahkemenizce davacı tarafından sunulan sözleşme incelendiğinde her ne kadar 8. madde davacının iddia ettiği şekilde gecikme tazminatını öngörüyorsa da yine aynı sözleşmenin “İşin Süresi” başlıklı 6. maddesi incelendiğinde işin süresinin belirlenmediğinin görüleceğini. Dolayısıyla davacının müvekkil şirkete yönelik “işleri süresinde bitirmediğine” dair iddiaları temelsiz iddialardır. Bununla birlikte davacı tarafın keşide ettiğini iddia ettiği ihtarnameler müvekkil şirket tarafından ilgili Noterlik’ten kontrol edildiğinde dava dilekçesinde bahsi geçen ... 25. Noterliği’nin ... tarih, ... yevmiye numaralı ve ... tarih, ... yevmiye numaralı ihtarnamelerinin müvekkil şirkete tebliğ edilmediğinin görüldüğünü, Dolayısıyla davacı tarafın keşide ettiği ihtarname içeriklerinden müvekkil şirketin asla haberi olmadığını, bu sebepledir ki davacının keşide ettiğini iddia ettiği ihtarnamelerin içeriklerindeki iddia ve/veya taleplerden dolayı müvekkil şirketin sorumlu tutulamayacağı da ortada olduğunu, Sayın Mahkemenin de malumu olduğu üzere, ortada bir gecikme olmadığından müvekkil şirketin temerrüdü de söz konusu olamayacağını, Davacı taraf haksız şekilde keşide ettiği ihtarnamelerini müvekkil şirkete ulaştırmadığını, bu nedenle müvekkil şirketin davacının iddialarındaki şekilde “kendisine verilen süreye rağmen sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmemiş olduğu” nun doğru olmadığını, Tebliğ ettirmedikleri ihtarnamedeki süre uzatımlarına dayanarak talep ettikleri Delil Tespiti Raporu da aynı şekilde hatalı ve hukuka aykırı tespitlerle dolu olduğunu, Dava dilekçesi ekindeki delil tespiti dosyası bilirkişi raporu incelendiğinde “inşaat mühendisi bilirkişi” tarafından kaleme alınmış raporda “İhtarnamede süre uzatımı verildiği için gecikme cezasında belirtilen süre uzatım tarihi sonu dikkate alınmalıdır. İhtarnamenin tarihi █████/2016’dır.
İhtarname tarihinden keşif tarihine kadar geçen süre 108 gündür. 10 günlük süre uzatımı düşüldüğünde gecikme cezasına dair toplam süre 98 gün olmaktadır. Bu süre için tespit isteyen lehine tahakkuk etmiş gecikme cezası tutarı keşif tarihi itibariyle 98.000,00 TL’dir” şeklinde hukukla bağdaşmayan, mantık hatası içerir tespitlerin yer aldığının görüldüğünü. Öncelikle delil tespiti dosyasında seçilen bilirkişi hukukçu olmayıp davacının müvekkil şirketi temerrüde düşürüp
düşürmediğini inceleyip bu konuda görüş belirtecek unvana ve belli ki bilgiye sahip olmadığını. Zira hukuktan anlayan herkes bilir ki; bir ihtarnamede eğer karşı tarafa süre veriliyorsa o sürenin başlangıcında ihtarnamenin karşı tarafa tebliğ edildiği tarih esas alınır. Oysaki davacının ihtarnamelerinin müvekkili şirkete ulaşmadığını ve bu nedenle ihtarnamedeki gecikme cezasının başlayacağı herhangi bir tarihin de belirlenemeyeceğini. Davacının bir diğer iddiası müvekkil şirketin çalışanlarının sigorta primlerinin davacı tarafından ödendiği olup, davacı tarafın bu iddiasının da gerçeğe aykırı olduğunu; Zira davacı, işlerin devam ettiği ve müvekkil şirketin hakediş ödemelerinin yapılması gerektiği sırada ödemeleri yapmaktan imtina ettiğini. Bu konuyla ilgili olarak davacının müvekkil şirkete ödemeleri yapmamış olması sebebiyle...20. İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını. Davacı tarafın haksız itirazı sonrasında ise... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... E. sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası ikame edildiğini. İşbu dava ve öncesindeki icra takibi başlatılmadan önce davacı taraf ısrarla ödemelerini yapmaktan imtina ederken davacı taraf müvekkil şirkete çalışanların SGK primlerini ödemeyi ve müvekkil şirketin hakediş tutarından düşmeyi teklif ettiğini. Taraflar davacının bu talebinde mutabık kalınca müvekkil şirket de hakediş tutarından çalışanların sigorta primlerine tekabül eden tutarı düştüğünü. Tarafların ticari defter ve kayıtlarının, müvekkil şirketin alacağına konu ettiği belgelerin incelenmesiyle beyanlarının sübuta ereceği ve davacının haksızlığının anlaşılacağını. Davacının, müvekkil şirketin sözleşmenin 11. maddesini ihlal ettiğine dair iddialarının da asılsız olup, davacı taraf (3) numaralı başlık altında yer verdiği iddialarında “Davalı şirket, sözleşmenin 11. maddesi işlerin bitiminde her türlü alet, edevat, teçhizat ve tesisatın malzeme artıklarının uzaklaştırılması, binaların içlerinin ve dış sahalarının kaba temizliğinin yapılması yükümlülüklerini yerine getirmemiş ve sözleşmeyi ihlal etmiştir” denildiğini. Davacı taraf bu iddiasıyla tam olarak hangi malzemelerin uzaklaştırılmadığını belirtmediği gibi, iddiasında belirttiği 20.060,00 TL’yi ne için ödediğini de izah etmediğini. Ekte sunduğumuz tutanak ve yazışmalardan da görüleceği üzere müvekkil şirketin sözleşmeye konu iş yerinden ayrılırken malzemeleri teslim aldığı her iki tarafın da kabulünde olduğunu. Yine █████/2017 tarihli tutanakta davacı adına ...ve ... isimli çalışanların imzalarının görülmekte olduğunu. Dolayısıyla davacı taraf tam olarak hangi malzemelerin kaldırılmadığını, bu malzemelerin kaldırılmadığını iddia ettiği tarihi, o malzemelerin davacı tarafından bir başka şirkete kaldırtıldığını, bu iş için yaptığını iddia ettiği masrafı kuşkuya yer bırakmayacak şekilde ispatlaması gerektiğini. Dava dilekçesinde (4) numaralı başlık altında davacı taraf; █████/2017 tarihli 5.714,74 TL’lik fiyat farkı faturasını müvekkile gönderdiğini fakat müvekkil şirketin ödeme yapmadığını iddia ederek bu tutarı da talep ettiğini. Davacı taraf bu iddiasıyla da gerçekleri çarpıttığını. İşin aslı; müvekkili şirketin yapımını üstlendiği akustik tavan işinde davacı tarafından sonradan talep edilen bir kısım malzeme müvekkil şirketin tedarikçisinde bulunmadığından davacı taraf kendi tedarikçisinden alınmasını istemiş, taraflar işin ve işçiliğin tutarında mutabık kalmışlar ve sonrasında ödenen tutar da yine müvekkil şirketin hakedişinden düşüldüğünü. Son olarak davacının sözleşmenin feshi sebebiyle talep ettiği tazminatların kabulünün asla mümkün olmadığını. Zira davacı taraf sözleşmeyi haksız şekilde feshettiğini. Davacı tarafın işin süresine ve gecikme tazminatı uygulayacağına dair ihtarnameleri müvekkil şirkete tebliğ edilmediği gibi
taraflar arasında işin süresinin belirli olduğu bir sözleşme de bulunmadığını. Dolayısıyla müvekkil şirketin sözleşmeye aykırı hareket ettiğini ispat yükü davacıda olup, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde sözleşmenin feshi konusunda herhangi bir hüküm olmadığı, yalnızca gecikme cezasının tutarının belirlendiği görüleceğini, Dava dilekçesinin son kısmında davacı taraf açık şekilde sözleşmeyi █████/2017 tarihinde feshettiğini, bu sebeple oluşan müspet zararını ve kar mahrumiyetini talep ettiğini. Davacının işbu talebi, Borçlar Kanunu m. 125/2’de düzenlenmiş olup davacı maddede belirlenen seçimlik haklarından 2. fıkrada yer alanını kullanmayı seçmiş ve diğer haklarından vazgeçtiğini. İşbu hakkı kullanmakla davacı taraf sözleşmeyi feshettiğini ve bu sebeple uğradığını iddia ederken bir yandan da sözleşmede ifaya ekli cezai şart niteliğindeki gecikme cezasını da talep ettiğini. Oysa ifaya ekli cezai şart Borçlar Kanunu m. 179/2’de düzenlendiğini ve “Ceza, borcun belirlenen zaman veya yerde ifa edilmemesi durumu için kararlaştırılmışsa alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş veya ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça, asıl borçlar birlikte cezanın ifasını da isteyebilir” şeklindedir.
Davacı taraf da gecikme cezası talebinden bahsederken m. 179’a dayandığını ifade etmiş olup, oysa bu maddede düzenlenen ifaya ekli cezai şart asıl ifa ile birlikte talep edilmeli olduğunu. Başka bir deyişle sözleşme feshedilmemiş olmalıdır. Davacı taraf ise sözleşmeyi haksız ve mesnetsiz şekilde feshettiğini. Bu durumda davacının gecikme cezası talebini m. 179 adı altında isteyemeyeceği de açık olup, sözleşmeyi feshedip müvekkil şirketin alet-edevatını götürmesini ihtar ederek borcun ifasını istemediğini açık şekilde ifade ettiğini. Netice itibariyle sözleşmeyi haksız şekilde feshederek müvekkil şirketin ciddi anlamda mağdur olmasına sebebiyet veren davacı taraf, müvekkil şirketten hiçbir ad altında alacaklı olmadığını beyan etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVA:
Birleşen Dosyada Davacı (Birleşen Dava Davalısı) ... A.Ş. Vekili 7.9.2017 Tarihli Dava Dilekçesinde Özetle, Taraflar arasında müteahhit sözleşmesi imzalandığını ve davalının sözleşme ekinde yer alan keşif listesindeki işleri sabit birim fiyat üzerinden yapılması hususunda anlaştıklarını, müvekkilin üzerine düşen edimleri yerine getirmesine rağmen davalının hak edişlerini ödememesi üzerine cari hesap alacağının ödenmesi için davalıya ihtarname yolladıklarını, davalının ödeme yapmaması nedeniyle davacı aleyhine başlattıkları takibe davalının haksız olarak itiraz ettiğinden itirazın iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
BİRLEŞEN DAVA CEVAP: Davacı ile imzaladıkları sözleşme kapsamında davacının edimlerini süresinde yerine getirmemesi nedeniyle ihtarname gönderildiği ve davacıya ek süre verilerek ek süre içerisinde de işin tamamlanmaması halinde sözleşme uyarınca gecikme cezası uygulanacağının ihtar edildiğini, ancak davacının ek süreye rağmen işi tamamlandığını ve davacı aleyhine tespit talebinde bulunulduğunu
ve akabinde sözleşmenin feshedilerek davacı aleyhine dava açtıklarını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
TALEP ARTIRIM: Sözleşmenin 8. maddesi gereğince beher gecikme günü için talebi 17.000,00-TL arttırarak 27.000,00-TL olarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, işin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle müspet zarar kar mahrumiyeti talebini 60.552,52-TL artırarak 62.552,52-TL olarak dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile, (toplam değer artırımına esas değer 77.552,52-TL) artırarak dava eder, ayrıca, yukarıda (b), (c) ve (ç) şıklarında bildirilen dava taleplerde dava dilekçesindeki gibi aynen kabulü ile avukatlık ücreti dâhil yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dosyanın rapor alınmak üzere mali müşavir ve inşaat mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2018 tarihli raporda özetle; Davacı açısından; davacının ticari defterlerinde, davalıdan dava konusu talepleri kapsayan tüm taleplerin faturalandırılmış olduğu, mali anlamda davalıdan sadece 2.344,54 TL alacağının kesin olduğu, diğer taleplerinin Yargı kararına ihtiyaç olduğundan, davacının davalıdan ... 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyası ile yapılan raporunda ve davacı tarafından davalıya verilen ihtar ve sürelerin eksik işin tamamlanması için belirtilen sürenin makul olduğu değerlendirildiğinden, davacının, davalıya kesmiş olduğu ve bu dava ile talep ettiği 28.320,00+120.360,00=148.680,00 TL gecikme cezasının sözleşme şartlarına uygun olduğundan talep edilebilir alacak olduğu, █████/2017 tarihinde ... şirketinin geçmiş dönem prim borcu olarak ... Bankası aracılığıyla 2.344,54 TL ödemenin talep edilebilir alacak olduğu, 02.06.2017 tarihli 5.714,74 TL tutarlı fiyat farkı faturası ile, davalı şirketin yaptırması gereken hizmetin müvekkili tarafından yaptırıldığından 20.060,00 TL talep bakımından bu harcama belgelerinin dosyaya sunması gerektiği, 23.05.2017 tarihinde VOLTA şirketi adına 4A- prim borcu olarak 2.401,20 TL ve 8.219,32 TL olmak üzere toplam 10.620,52 TL yatırılmış olduğuna dair yukarıda yapılan incelemede davalının bu bedelleri ticari defterlerine davacı alacağı olarak işlediğinden talep edemeyeceğini, bu durumda taraflar arasındaki mahsuplaşma sonucunda cari bakiyenin aşağıdaki tabloda yazıldığı gibi olması gerektiği;¸ ¸
Davacının, davalıdan 34.101,08 TL talep edebileceği davacının bu alacağına dava tarihinden itibaren avans faiz oranından faiz uygulanması gerekeceğini, davacının diğer talepleri ile ilgili dosyaya belge sunması almış ve cari hesabında davalı şirketten 74.625,79 TL alacaklı olduğunun işli olduğu tespit edilmiştir.
Davalı açısından; Davalı şirketin davacıdan ticari defterlerinde kayıtlı 114.578,39 TL alacaklı olduğu tespit edilmiştir. Davalı tarafın sayın mahkeme tarafından tüm taleplerinin kabul görmesi durumunda davalının davacıdan cari anlamda 114.578,39-2.344,54=112.233,85 TL cari hesap alacağının olması gerektiği mütalaa edilmiştir.
Dosyanın Talimat rapor alınmak üzere keşif yapılmak suretiyle inşaat mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2019 tarihli raporda özetle; ..., ..., ... içinde yer alan binanın (5 katlı) idari kısmında alçıpan asma tavan, akustik asma tavan, zemin şapları, alçı sıva ve boya işleri davalı yüklenici tarafından üstlenildiği, sözleşme gereği işin ne zaman başladığı, ne zaman biteceği hususunda bir açıklama ve yer teslim tutanağı bulunmadığı için, sözleşmede belirtilen cezai şartın şartlarının oluşup oluşmadığı hususunun hukuki değerlendirme gerektirdiği, sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı hususu hukuki değerlendirme gerektirdiği, İşin tamamının bitirilmesi gereken makul sürenin 6 ay olduğu, İnşaatta bulunan eksik ve kusurlu işlerin tutarının 20.464,74 TL tutarında olduğu ve sözleşme bedeline oranı: %3,83 olduğu, eksik ve kusurlu olan işlerin normal şartlarda tamamlanma süresinin 15 gün olduğu, davacı işveren tarafından yaptırılan işlerin Malzeme alımı 5.714,74 TL, müdahale kapağı, akustik alçıpan ve boya işleri 14.750,00 TL, yüklenicinin işin bitiminde yapması gereken hizmetler 20.060,00 TL olmak üzere toplam (KDV dahil) 40.524,74 TL olduğu, şayet malzeme bedeli olan 5.714,74 TL'nin davalı hakedişinden düşürülmüş olması halinde, davacı tarafından yaptırılan işlemlerin bedeli: (KDV dahil) 34.810,00 TL olduğu, davacı tarafından SGK primi olarak ödendiği belirtilen tutarın, müspet zarar ve Kar kaybı ile kira mahrumiyeti gibi hususlar uzmanlık alanı dışında olduğundan değerlendirilmediği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın rapor alınmak üzere bir inşaat mühendisi, bir mali müşarvir, bir makine mühendisi ve bir endüstri yüksek mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2021 tarihli raporda özetle; Davacı (Karşı Davalı) ... tarafından “sicil no ... volta mimarlık 4a prim borcu” açıklamalı 23.05.2017 tarihinde 2.401.20 TL ve yine aynı tarihle 8.219,32 TL olmak üzere toplam 10.620,52 TL ödeme yapıldığı, yapılan iki adet ödeme de hem davalı hemde davacı yanın ticari defterlerine işlenmiş olduğu, dolayısıyala davacının 10.620,52 TL SGK ödemesini talep edemeyeceği, Bununla beraber, 02.08.2017 tarihinde "sicil no ... volta mimarlık da prim borcu” açıklaması ile 2.344,54 TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin diğer iki ödeme gibi mahsup işleminin yapılmadığı, diğer iki adet sgk ödemesinin davalı ye davacı yandan kabul görüp ticari defterlere kayıt altına alındığından, cari hesap bakiyesi içinde borç/alacak ilişkisi kapsamında 2.344,54 TL'yi dava tarihinden itiharen davacı davalıdan talep edebileceği mütala edilmiştir. Bu durumda, Davalı (Karşı Davacı) ... Tic. A.Ş.'nin, Davacı (Karşı Davalı) ... Tic. A.Ş.'den 23.05.2017 tarihi itibariyle 114.578,39 TL- 2.344,54 TL (SGK Ödemesi) - 112.233,85 TL cari hesap bakiyesine ulaşıldığı, Taraflar arsındaki sözleşme başlangıç tarihinin ... olduğu, Sözleşmenin, Davacı (Karşı Davalı) ...Tic. A.Ş. tarafından Davalı (Karşı Davacı) ...Tic. A.Ş.'nin eksik işleri tamamlamamış olduğunu iddia ederek 22.06.2017 tarihinde feshedildiği, İşin tamamının bitirilmesi gereken makul sürenin 6 ay olduğu, eksik ve kusurlu olan işlerin normal şartlarda tamamlanma süresinin 15 gün olduğu, Sözleşme gereği işin ne zaman başladığı ne zaman biteceği hususunda bir açıklama ve yer teslim tutanağı bulunmadığı, Sözleşmenin feshinin haklı olup olmadığı hususunun değerlendirilmesi takdiri Yüce Mahkeme'ye aittir. Sözleşmede belirtilen cezai şart/şartlara uygun olarak düzenlenip düzenlenmediği, cezai şartın hangi günden itibaren hesaplandığı, nasıl hesaplandığı, sözleşmede belirtilen cezai şartın/şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda takdir Yüce Mahkeme'ye aittir. Davacı (Karşı Davalı) ...Tic. A.Ş. tarafından ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesini ...D. İş sayılı dosyası ile tespit istendiği görülmüştür. İhtarnamede süre uzatımı verildiği için gecikme cezasında belirtilen süre uzatım dikkate alınmalıdır. İhtarnamenin tarihi 18.10.2016 dır. İhtarnamenin tebliği tarihi ise 20 Ekim 2016 dır. İhtarnamenin tebliğinden itibaren 10 gün süre uzatımı verildiği için iş bu süre sonundan İtibaren işin teslim edilmemesi durumunda “Sözleşme'nin 8. maddesinin 2. Akrası uyannca, — beher gecikme günü için 1.000,00 TL “gecikme cezası uygulanabileceği mütala edilmiştir. Gecikme cezasının 20 Ekim 2016'ın üzerine 10 gün ilave ederek 30 Ekim 2016 sonra uygulanabileceği. Keşif Tarihinin 03.02.2017 olduğu, 31 Ekim 2016'dan keşif tarihine kadar geçen süre 96 gün olmaktadı Bu süre için tespit isteyen lehine tahakkuk etmiş gecikme cezası tutarı keşif tarih itibariyle; (96 gün) x (1.000,00TL/gün) -96.000,00 TL + % 18 KDV 17.280,00 TL = Genel Toplam 113.280,00 TL'dir. Takdiri ve Hukuksal değerlendirmesi Sayın Yüce Mahkmeye ait olmak üzere; Cezai şart faturalarının kabul edilmemesi durumunda; Volta Mimarlığının alacağı olan 112.233,85 TL'den ...'in kestiği (20.060,00+14.750,00= toplam 34.810,00 TL faturalar mahsup edilirse; İcra Takip Tarihi olan 01.08.2017 ve Dava tarihi olan 07.09.2017 tarihi itibariyle 77.423,85 TL Davalı (Karşı Davacı) ... Tic. A.Ş. Davacı (Karşı Davalı) ...Tic. A.Ş.'den alacaklı olabileceği tespit edilmiştir. Taleple bağlı kalınarak, Davalı (Karşı Davacı) ...Tic. A.Ş, 01.08.2017 tarihinde ... 20. İcra Dairesi... Esas Sayılı İcra takibinde asıl alacak talep edilmiş olup, faiz talebinde bulunulmadığından dolayı temerrüt ve işlemiş faiz yönlerinden değerlendirme yapılmamıştır. Taleple bağlı kalınarak asıl alacağa 01.08.2017 takip tarihinden itibaren yıllık %9,75 (ticari değişen oranlarda) faiz talep ettiği, 3095 sayılı Kan. Tacirler arasında faiz oranı olması nedeniyle uygun olduğu, değişen oranlarda uygulanması gerektiği mütala edilmiştir.
Cezai Şart faturası şayet kabul edilecekse bile 113.280,00 TL olarak kabul görmesi mütala edilmiştir. Buna Görede, Cezai şart kabul edilmesi durumunda, 77.423,85 TL -113.280,00 TL= 35.856,15 TL Davacı (Karşı Davalı) ...Tic. A.Ş.'nin Davalı (Karşı Davacı) ...Tic. A.Ş.'den alacaklı olabileceği tespit edilmiştir.
Müspet zarar ve kar mahrumiyeti, sözleşmenin süresinden önce feshi nedeniyle sağladığı veya kasten sağlamaktan kaçındığı kazanç miktarlarının toplamı indirilerek bulunacağından, davacının bu konuda dosyaya herhangi bir veri sunmadığından ve talebinde de kar kaybı hususunda somut bilgi vermediğinden hesaplama yapılamadığına, dair görüş ve kanaate varılmıştır.
Dosyanın talimat rapor alınmak üzere keşif yapılmak suretiyle bir inşaat mühendisi, bir makine mühendisi ve bir endüstri mühendisi tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2022 tarihli raporda özetle; Yukarıda dosya numarası ve keşif tarihi verilen dosyanın yapılan yargılanmasında, mahkemenizce resen bilirkişi olarak görevlendirilmiş olup, keşif günü, Sayın Hâkim Başkanlığında, Mahkeme Heyeti ile birlikte dava konusu yere gidilerek, Heyetimiz tarafından gerekli tespit ve incelemeler yapılmıştır. █████/2021 tarihinde yapılan keşif sonucunda tüm tesis gezilerek eksik bir durum olup olmadığı araştırılmıştır. Mahallinde yapılan inşai inceleme ve dosyasında bulunan bilirkişi raporlarının incelemesinde, eksik bir hususun tespit edilmediği, 27.06.2019 tarihli düzenlenmiş ...Mühendisi Bilirkişi raporunda tespit edilen eksik iş miktarının % 3,83 olduğu, bu eksik imalatın da fabrikanın kullanılması için bir eksik hususu kapsamadığı görülmüştür. Fabrika binasının idari bölümünde yapıldığı görülen Akustik tavan kaplamalarının kullanıma engel olmadığı, inşaat yönü ile de bu eksikliğin fabrikanın imalata başlaması açısından bir engel teşkil etmeyeceği kanaatine varılmıştır. Sözleşme açısından herhangi bir zaman kaybına sebebiyet verecek ve fabrikanın faaliyete geçmesine engel bir durum oluşturmadığı görüldü. Mahalde yapılan tesisat kontrollerinde ve dava dosyasındaki evraklar incelendiğinde mevcut durumda tesisin çalışmasına engel bir durum olmadığı ve tarafların da tesisat eksiği hususunda bir beyanlarının olmadığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile mekanik tesisat alanında herhangi bir eksiğin fabrikanın üretimini geciktirme gibi bir duruma yol açmadığı kanaatine varılmıştır. Bilirkişi olarak tarafımıza verilen dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgeler üzerinden yaptığımız değerlendirmeler sonucunda;
Fiziki olarak inşaat kısmının eksisiz olduğu;
Makine parkurunun çalışmasına engel bir durumun olmadığı; Tesis ve makina’lar çalışır durumda olduğundan dolayı üretim açısından bir kaybın olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın talimat ek rapor alınmak üzere heyete sektör bilirkişisi eklenmek suretiyle aynı heyete tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2022 tarihli raporda özetle; Talimat gereği, Yüce Mahkeme Heyeti ve davacı vekilinin de hazır bulunduğu halde dava konusu binada 15.12.2021 tarihinde Mahallinde yapılan incelemelerde, keşif tarihi itibari ile, sözleşme konusu işlerin yapılarak tamamlandığı, asma tavan ve ... asma tavan imalatları ile tüm alçıpan işleri, aydınlatma lambaları, şap ve zemin kaplamalarının tamamlanmış olduğu, tüm imalatların bitirilmiş durumda olduğu ve binanın kullanıma hazır halde olduğu ve hatta kullanımda olduğu görülmüştür. Davacı vekilinin beyanı ile sözleşme konusu işlerin fabrika binasının ön cephesinde bulunan idari bina ve ofis katları olarak kullanılan binada yapılması gereken imalatlar olduğu izah edilmiş, tekraren belirtilmek Üzere keşif tarihi itibari ile yapılması gereken; tüm katlardaki zemin kaplamalarının, tüm katlardaki iç kapı ve kasalarının ve kapılarının, tüm katlardaki aydınlatma armatürlerinin, prizleriniti ve diğer ekipmanların, tüm katlardaki iç tavan, duvar boyalarının, tüm katlardaki galeri boşlukları korkuluklarının tamamlanmış ve kullanımda olduğu tespit edilmiştir, davacı vekilinin beyan ettiği akustik asma tavan levhalarının birleşim yerlerinin düzgün olduğu, ancak bu imalatın kimin tarafından yapıldığının tespit edilemediği, alçıpan asma tavan düzlemlerinde dalgalanmaların olmadığı tespit edilmiştir. dosyada bulunan diğer tespit ve Bilirkişi raporlarında belirtilen eksik imalatların kim tarafından ve ne bedelle yapıldığı İnşaat Müh. Bilirkişisi olarak tespiti mümkün değildir. Taraflar arasında imzalanan sözleşmede, işe başlama tarihi ile işin ne kadar sürede bitirileceği ve işin bitirilmesi gereken tarih belirtilmemiş olduğu gibi, işe başlamayı belirten İşyeri Teslim Tutanağı da bulunmamaktadır. ... Asliye Tic. Mahkemesince ... tal. Dosyası ile düzenlettirilen Bilirkişi Raporunun düzenli bakımları yapılmalı, aydınlatma ve havalandırma, Aydınlatma yeterli miktarda ve gün ışığına eşdeğer olmalı, ampuller kırılmadan kaynaklanacak cam bulaşmalarına karşı korunaklı olmalı, Ürün ve işlem ihtiyacına göre sıcaklığın kontrolü, nem kontrolü, toz oluşumunu önlemek ve kirli havayı değiştirmek için mekanik ve/veya doğal havalandırma sistemi sağlanmalı, havalandırma açıklıklarının üzerinde bir ızgara veya aşınmayan malzemeden yapılmış koruyucu düzenek bulunmalı, ızgaralar kolayca sökülebilir nitelikte olmalı, İşletmede buhar ve nemden oluşabilecek bulaşmayı önleyecek ölçüde havalandırma yapılmalı, ayrıca; ... tarih ve ... numaralı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu uyarınca; Gıda ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemeleri üreten işyerlerinin bu kanuna uygun üretim yapmak zorundadır. Buna kanunun 41.Maddesinde; “Yapılan resmi kontroller sırasında, işyerinin tamamının veya bir bölümünün insan sağlığı ve gıda güvenilirliği, hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturması ve acil tedbirleri gerektirmesi durumunda, üretimin tamamı veya tehlike oluşturan bölümünün faaliyetleri durdurulur ve idari para cezası verilir. Bunların, eksikliklerini giderinceye kadar faaliyetine izin verilmez. İnsan sağlığı ve gıda güvenilirliği, hayvan sağlığı ve yem güvenilirliği açısından tehlike oluşturmayan ve acil tedbirleri gerektirmeyen diğer durumlarda, görülen uygunsuzlukların giderilmesi için altı ayı aşmamak üzere süre verilir” hükmü yer almaktadır. Özetle; Dava konusu inşaat/tadilat yapım faaliyetleri devam ederken (mal kabul alamı, üretim sahası, hammadde ve mamul depo, yemekhane, tuvalet ve giyinme odaları vb. alanlarda) gıda üretimi yapmak kanun ve yönetmeliklerde belirtildiği üzere insan sağlığı ve gıda güvenilirliği açısından uygun değildir. İnşaat işlerinin üretim alanı dışında idari bina ve ofis katları gibi alanlarda yapılması durumunda üretim alanına toz, kir, çöp, atık vb. gıda üretimini etkileyecek unsurların bulaşmasını engelleyecek şekilde tedbirler alarak üretim yapılabilir. Ancak bu durum idari faaliyetlerin aksamasına (planlama, satın alma, satış, muhasebe vb. ) varsa idari katlardaki üretime bağlı otomasyon sistemlerinin tamamlanmaması Üretimin aksamasına yol açacağından üretimi faaliyetlerini olumsuz etkileyecek şeklinde görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın rapor alınmak üzere mali müşavir, gıda mühendisi ve nitelikli hesaplama uzmanına tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2023 tarihli raporda özetle; Tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre Davalı /Karşı Davacı ... A. Ş. Davacı ... A.Ş. den alacak tutarının 112.233,85 TL olarak tespit edildiği, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasından yaptırılan tespite göre cezai şart tutarının 96.000,- TL + KDV 113.280,- TL olduğu, Davacı /Karşı davalı ...A. Ş. tarafından düzenlenen cezai şart faturasının kabul edilmemesi halinde Davalı /Karşı Davacı ...A. Ş. nin alacağının (24.05.2021 tarihli raporda tafsilatlı açıklandığı üzere) 77.423,85 TL olduğu, Sayın Mahkeme’nin kabulünün bu yönde olması halinde takip tarihi olan 01.08. 2017 tarihinden tahsil tarihine kadar 3095 Sayılı Kanun çerçevesinde değişen oranlarda avans faizi talep edilebileceği, Sayın Mahkeme’nin takdirinin davacı tarafından cezai şartın talep edilebileceği yönünde olması halinde davacı /karşı davalı ...A. Ş. nin davalı /karşı davacı ...A. Ş.den 113.280,- TL – 77.423,85 TL = 35.856,15 TL olduğu, Sayın Mahkeme’nin takdirinin cezai şart yanında ayrıca kar kaybı da talep edilebileceği yönünde ise davacı/karşı davalı alacağına raporumuzda yapılan terditli hesaplamalardan Sayın Mahkeme’nin takdir edeceği tutarın ilave edilmesi gerektiği, davalı/karşı davacı ... A. Ş. nin 2019 tarihi itibarı ile henüz özvarlığı kaybetmediği, cezai şart miktarının firmanın mahvına sebep olmayacağının kabul edilebileceği, ancak faaliyetine son vermesi hususunun Sayın Mahkeme’nin değerlendireceği, Davacı yan ilgili İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden İşletme kayıt belgesi alarak faaliyette bulunması gerekmekte iken inşaat faaliyeti devam ederken işletme kayıt belgesi almasının mümkün olmayacağından resmi olarak da ticari faaliyetine başlamasının yasal olarak mümkün olmayacağı, Delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdiri ile hukuki tavsif 6100 sayılı HMK’nın 266/c.2 hükmü gereği tamamen Sayın Mahkemeye ait olduğu, Tarafların icra inkâr ve diğer taleplerinin Sayın Mahkemenin takdiri olduğu, hususlarında sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın rapor alınmak üzere Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi, Mimar, Akademisyen, Gıda Mühendisi ve Endüstri Mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; asıl dava yönünden, gecikmeye ilişkin davacı tarafından 2 adet toplam 148.680,00 TL tutarında fatura tanzim edilen hususta gecikme ile ilgili teknik heyetin bulacağı gün sayısına göre bu fatura bedeline ilişkin kanaat bildirilebileceği, Davacı tarafından asıl dava SGK ödemelerine ilişkin 12.965,06 TL tutar talep edilen hususta 2.344,54 TL davacı tarafından talep edilebileceği,
Davacı tarafından davalı şirkete tanzim edilen 17.07.2017 tarihli 20.060 TL Hizmet Bedeli faturasının davalıda kayıtlı olmadığı, Davacı tarafından dosyaya dava dışı 3. Şahıs Şima inşaat tarafından 3.7.2017 tarihinde tanzim edilen 20.060 TL bedelli fatura suretini sunduğu fatura içeriğinin “Volta eksik işlerin tamamlanması” açıklaması olduğu, teknik heyetin istenemeyeceği yönündeki tespitine göre bu fatura bedeline ilişkin takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu, Davacı kayıtlarında davalı şirkete 5.714,74 TL tutarında fatura tanzim edildiği davalıda söz konusu faturanın bulunmadığı, alçıpan tavan ile ilgili davacının tanzim ettiği faturaya ilişkin fiyat farkının teknik heyetin tespitine göre bu fatura bedeline ilişkin talep edilebileceği, İşin zamanında teslim edilmemesi nedeniyle müspet zarar kar mahrumiyeti şimdilik 2.000 TL (dava tarihinden itibaren avans faiz ile) talebe ilişkin daha sonra verilen dilekçe ile kira ödemek durumunda kalınan süreye ilişkin bildirilen hususta aylık ödenen 6 parça halindeki kiralar ile ilgili tespitlerimiz yukarıda mevcut olup, söz konusu işin mahiyetine göre üretim ile ilgili Gıda Sektörü Uzmanlarımızın belirlemeleri ve gecikmeye ilişkin teknik heyetimizin belirlemelerine göre kira kaybının 27 gün için uzayan sürede 52.127,10 TL kira ve 10.425,42 TL de stopaj olmak üzere toplam 62.552,52 TL olduğu, Ayrıca ilave hat sebebiyle üretim kaybı/kar kaybı talebi incelemeleri ve hesaplamaları yukarıdaki şekilde yapılmış olup, 1 aylık kar kaybının 66.965,37 TL olarak hesaplandığı, bunun 27 günlük gecikmeye tekabül eden kısmının 60.268,84 TL olduğu, yükleniciye en son işlerin tamamlanmasına ilişkin verilen süre Mayıs 2017 ve Fesih tarihi 16.06.2017 olmakla iki ay sonra 02.08.2017 tarihinde ilave üretim hattı sözleşmesinin 15.01.2018 tarihinde tesliminin kararlaştırılmış olması sebebiyle davalıdan kaynaklı hususların ilave hatta geçiş sürecine etkisinin tam olarak tespit edilemediği, Nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, Gecikme tazminatı yönünden yapılan değerlendirmeler uyarınca , şirketin iktisaden mahvına sebep olacağı hesaben görülmüş olup, bu hususta nihai takdirin Sayın Mahkemeye ait olacağı, Birleşen Dava Yönünden ; davacı (Birleşen Dava Davalısı) Özmer kayıtları uyarınca... şirketinin 74.625,79 TL borcu olduğu, Davalı (Birleşen Dava Davacısı) ... Şirketinin kayıtları uyarınca ...nin 114.578,39 TL borcu olduğu, Taraf kayıtlarındaki farkın kaynağının asıl davaya konu olan davacının Gecikme cezası, SGK ödemeleri ve 3.şahısların tanzim ettiği faturaların yansıtmaları olduğu, Yukarıdaki ayrıntıları verilen belirlemeler kapsamında birleşen dava yönünden ... Şirketinin 01.08.2017 takip tarih itibariyle birleşen dava davalısı ... şirketinden 114.563,49 TL alacaklı kaldığı, Son Fatura tarihinden itibaren takip tarihine kadar % 15 oran üzerinden 7.910,65 TL vade farkı hesap ve talepte bulunulduğu, sözleşmenin 22. Maddesinin “Ödeme Sözleşmeye istinaden %20 avans olup aylık hakediş olarak düzenlenecektir. Tamamı iş bitiminde kesilecek faturaya müteakip şirket tarafından Müteahhit’e ödenecektir “ şeklinde hüküm altına alındığı, teknik heyetimizin tespitlerinde iş bitimi tespiti bulunmamakla vade farkının hesaplanmasına mahal bir durum olmadığı hususunda hukuki tavsif Sayın Mahkemeye ait olacağı, Sektörel Yönden; davacı yan 5995 Sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu ADDE 30- (1) Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır. (2) Bakanlık, onaya tâbi bir işletmenin ilgili mevzuatta belirlenen şartlara uygun faaliyette bulunmadığının belirlenmesi durumunda, bu işletmenin faaliyetini durdurur, bu faaliyetle ilgili onayı geçici olarak askıya alır. Askıya alma süresi, belirlenen eksikliklerin tamamının giderilmesine kadar devam eder. Bu eksikliklerin askıya alma tarihinden itibaren bir yıl içerisinde karşılanmaması durumunda onay Bakanlıkça iptal edilir denmekte olup, bu madde gereği; İşletme kayıt belgesi alarak ticari faaliyette bulunması gerekmekte iken inşaat devam etmesi aşamasında işletme kayıt belgesi almasının mümkün olamayacağından ticari faaliyetine başlamasının yasal olarak mümkün olmayacağı, Mimari ve İnşaai Yönden:
Davacı ... Tic. A.Ş/Şirket ile davalı .../Müteahhit arasında; ..., ..., ... içinde yer alan 5 katlı binanın idari kısmında; alçıpan asma tavan, akustik asma tavan, zemin şapı, alçı sıva ve boya işlerinin yapılması ile ilgili .05.2016 tarihinde imza altına alınan ''Müteahhit Sözleşmesi'' tanzim edilmiştir. Sözleşmede işin ne zaman biteceği ile ilgili bir madde yer almadığı gibi, işe ne zaman başlanacağını belirten dosya kapsamında ''Yer Teslim Tutanağı'' nın da mevcut olmadığı, ancak davalının ilk hakedişinin 02.08.2016, 2. Hakedişin de 05.08.2016 tarihli olması nedeni ile davalının Haziran 2016 ayı içinde işe başlamış olabileceği, Sözlemede belirtilmeyen, işin tamamının bitirilmesi için gereken makul sürenin 6 (altı) ay olduğu kanaatine varıldığı, Davacı/karşı davalının işin bitirilmesi ile ilgili karşı tarafa 18.10.2016, 10.04.2017 ve 10.06.2017 tarihli ihtarnameler ile işin bir an önce bitirilmesinin ihtar edildiği, aynı zamanda yükleniciye 5 ve 10 gün gibi süreler verilmiş olduğu, ihtarnamelerin davalının sözleşmede belirttiği adresine gönderilmesine rağmen bu ihtarnamelerin davalıya tebliğ edilemediği, Sözleşmenin 16.06.2017 tarihinde fesih edildiği, Kurulumuz davalının 27 günlük gecikmeye neden olduğu, bunun sonucu davacıya günlük 1.000 TL üzerinden toplam 27.000,- TL cezai şart ödenmesi gerektiği, Davalının eksik ve ayıplı imalatı nedeni ile 13.240,- TL, fiyat farkı olarak 5.714,- TL ve SGK ödemesi olarak 2.344,54 TL talep edebileceği, diğer taleplerinin ispata muhtaç olduğu, sonuçta davacının asıl dosya kapsamında 27.000 TL gecikme cezası dahil 48.298,54 TL talep edebileceği, Davacının işin uzaması nedeni ile uzayan sürede 52.127,10 TL kira ve 10.425,42 TL de stopaj olmak üzere toplam 62.552,52 TL ödemiş olduğu, Hem gecikme cezası hem de kira ödemesinin birlikte tahsil edilip edilemeyeceği konusunda takdirin sayın Mahkemede olduğu, Kurulun Mali Müşavir üyesi tarafından 1 aylık kar kaybının 66.965,37 TL olarak hesaplandığı, bunun 27 günlük karşılığının 60.268,84 TL olduğu, Birleşen dosya kapsamında İnşai yönden yapılan değerlendirmeler neticesinde, davacı Volta Mimarlık’ın karşı taraftan 114.563,49 TL talep edebileceği, Nitelikli Hesaplamalar Yönünden; Taraflar arasındaki sözleşmeye göre işin makul bitim süresi ile ihtar ve mehil süreleri dikkate alınarak işin nihai bitim tarihinin 20.05.2017 olacağı, sözleşmenin davacının 16.06.2017 tarihli ihtarıyla feshedilmiş olduğu, bu iki tarih arasında davalı yüklenici şirketin 27 günlük gecikmesi olduğu, bu sebeple sözleşme gereğince günlük 1.000 TL üzerinden toplam 27.000,- TL cezai şart talep edebileceği, hesaplanan cezai şartın davalı şirketin iktisaden mahvına sebep olacak derecede fahiş olmadığı, Bununla birlikte, esas davada eksik ve ayıplı iş bedeli olarak 13.240,00 TL, fiyat farkı olarak 5.714,00 TL, SGK ödemesi olarak 2.344,54 TL, cezai şart olarak 27.000,00 TL, kira ve stopaj olarak 62.552,52 TL ve TBK 114/2 atfıyla TBK 50/2 kapsamında yaklaşık olarak hesaplanan 60.268,84 TL kar kaybı olmak üzere toplam 171.120,00 TL hesaplanmış olup, davalı şirketin, davanın açıldığı 2017 yılı net öz varlık toplamı 80.603 TL, 2018 yılı öz varlık toplamı 178.919,67 TL, 2019 yılı özvarlık toplamı 145.727,65 TL’dir. Yalnızca cezai şart miktarı davalının iktisaden mahvına sebep olacak boyutta olmamakla birlikte hesaplanan miktardan herhangi bir indirim veya artırım yapılıp yapılmayacağının Mahkemenin takdirinde olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın ek rapor alınmak üzere Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi, Mimar, Akademisyen, Gıda Mühendisi ve Endüstri Mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2025 tarihli raporda özetle; Tarafların itirazları dilekçeler arasında yer yer cevaplandırılmış olduğu, teknik ve Mali değerlendirme ile ilgili Kök Raporda herhangi bir değişikliğe gerek olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Dosyanın ek rapor alınmak üzere Mali Müşavir, İnşaat Mühendisi, Mimar, Akademisyen, Gıda Mühendisi ve Endüstri Mühendisine tevdi edildiği ve düzenlenen █████/2026 tarihli raporda özetle; 03.07.2017 tarihli 20.060,- TL tutarlı faturanın teknik bilirkişilerce kabul edilmediği, davalı tarafından da kabul edilmediği, 27.000,- TL tutarlı cezai şartın davalının mahvına neden olmayacağı, diğer tespitlerin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Asıl davanın; eser sözleşmesine dayalı tazminat davası olduğu, birleşen davanın ise davacı tarafça davalı aleyhine başlatılan icra takibine davalı tarafça vaki itirazın iptaline ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Dosya kapsamından taraflar arasında Madde 2 de belirtilen işlerin yapılmasında aşağıdaki şartlarda “Müteahhit Sözleşmesi” akdedildiği, İş’in Keşif Bedelinin 225.488,00 TL + KDV olduğu, Artma veya eksilmeden dolayı Müteahhit söz konusu işleri aynı birim fiyatlarla yapmayı kabul ve taahhüt ettiği, Madde 4) Sözleşme Ekleri: 4.1- İş Listesi, 4.2- Proje ve detaylar Bu anlaşma ve eklerinde birbirini tutmayan hususlar bulunduğu takdirde bunların hangisinin uygulanacağına Şirket karar verecektir.
Madde 6) İş’in süresi yer tesliminin yapılmasından, İş, yerin Müteahhide teslim edilmesinden sonra ….. gündür.
Madde 7) Yer Teslimi ve İşe Başlama İnşaat Sözleşmesinin imzasını müteakip en geç 3 gün içinde Müteahhit’e teslim edilecektir.
Madde 8) Gecikmeler ve Süre Uzatımı 8.2- Müteahhit inşaatı mücbir sebep ve Şirket’,n yazılı muvafakati dışında gösterilen nedenlerle sözleşmede belirtilen müddetler içinde bitirip teslim etmediği hallerde gecikme cezası olarak İş’in bitim tarihinden 5 gün geçmekle beher gecikme günü başına 1.000 TL ödemekle mükelleftir. Ancak gecikmeler 19 günü geçerse Şirket bu tazminatı almaya devam ederek beklemeye veya sözleşmeyi bozmakta serbest olup kati teminatı irad kaydedecektir.
Madde 12) İşçi Sigortaları
Madde 13 te zikredilen işçi sigortaları prim ve bilcümle masraflar Müteahhit’e aittir.
Madde 22) Ödeme Şekli
Ödeme Sözleşmeye istinaden %20 avans olup aylık hakediş olarak düzenlenecektir. Tamamı iş bitiminde kesilecek faturaya müteakip şirket tarafından Müteahhit’e ödenecektir şeklinde tarafların mutabık kaldıkları anlaşılmıştır.
Sözleşmede işin ne zaman bitirileceği konusunda sözleşmede hüküm bulunmadığı, tarafların birbirlerine muhtelif tarihlerde ihtarnameler keşide ettikleri, yine tarafların 10.04.2017 itibariyle işin tamamlanması konusunda mutabık kaldıklarına dair davacı yanın tek taraflı beyanı davalı tarafça benimsenmediğinden, işin bitim tarihi ile ilgili yeni bir mutabakatın bulunduğu ispat edilememiş olmakla birlikte, dosyamızdan alınan bilirkişi raporunda teknik bilirkişilerce işin makul bitme süresinin 6 ay olduğu, davalı tarafın ise bu makul süreyi geçirerek temerrüde düştüğü anlaşılmıştır.
ASIL DAVA YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME;
Dosyada yapılan yargılama, taraf beyanları, ihtarnameler, bilirkişi kök ve ek raporları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından, taraflar arasında davacıya ait işyerinin tadilatı konusunda eser sözleşmesi akdedildiği, sözleşmeye göre işin makul bitim süresi ile ihtar ve mehil süreleri dikkate alınarak işin nihai bitim tarihinin 20.05.2017 olacağı, sözleşmenin davacının 16.06.2017 tarihli ihtarıyla feshedilmiş olduğu, bu iki tarih arasında davalı yüklenici şirketin işin makul bitim süresini 27 gün geçirdiği, dosyamızdan alınan dosya kapsamına uygun denetime açık ve hükme elverişli olan █████/2025 tarihli kök ve sonrasında aynı heyetten alınan ek raporlarla, davacının gecikmeden kaynaklı olarak davacının sözleşme gereğince günlük 1.000 TL üzerinden toplam 27.000,- TL cezai şart talep edebileceği, hesaplanan cezai şartın davalı şirketin iktisaden mahvına sebep olacak derecede fahiş olmadığı, Bununla birlikte, esas davada eksik ve ayıplı iş bedeli olarak 13.240,00 TL, fiyat farkı olarak 5.714,00 TL, SGK ödemesi olarak 2.344,54 TL, cezai şart olarak 27.000,00 TL, kira ve stopaj olarak 62.552,52 TL TL zararının hesaplandığı anlaşıldığından davacının cezai şart alacağının kabulüne, 27.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının SGK prim alacağı davasının kısmen kabulüne, 2.344,54 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının hizmet bedeli alacağı davasının kısmen kabulüne, 13.240,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının akustik tavan fiyat farkı alacağı davasının kabulüne, 5.714,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının müspet zarar alacağı davasının kabulüne, 62.552,52 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine;
BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN YAPILAN DEĞERLENDİRME;
Yine tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan incelemeler neticesinde, anılan █████/2025 tarihli kök ve sonrasında aynı heyetten alınan ek raporlarla, taraflar arasındaki eser sözleşmesi gereği birleşen dava davacısının, birleşen dava davalısı Özmer Şirketinden, 114.563,49 TL bakiye hakediş alacağının bulunduğu tespit edildiğinden; davanın kısmen kabulüne, davalının ...20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 114.563,49 TL üzerinden devamına, tarafların arasındaki ihtilafın yargılamayı gerektirdiği ve alacağın likit olmadığı anlaşıldığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçeleri yukarıda açıklandığı üzere;
1-ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
A-Davacının cezai şart alacağının KABULÜNE, 27.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
B-Davacının SGK prim alacağı davasının KISMEN KABULÜNE, 2.344,54 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
C-Davacının hizmet bedeli alacağı davasının KISMEN KABULÜNE, 13.240,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
D-Davacının akustik tavan fiyat farkı alacağı davasının KABULÜNE, 5.714,00 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
E-Davacının müspet zarar alacağı davasının KABULÜNE, 62.552,52 TL alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 7.572,24 TL harçtan peşin alınan 2.198,56 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.373,68 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davacıya verilmesine,
-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 17.440,52-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden davalıya verilmesine,
-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 866,51 TL peşin/nisbi harcı, 1.332,05 TL tamamlama harcı,1.467,80 TL keşif harcı, 43.800,00 TL bilirkişi ödemeleri, 4.929,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar olmak üzere toplam 52.426,76 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%86,41) dikkate alınarak; 45.299,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
2-BİRLEŞEN DAVA YÖNÜNDEN;
-Davanın KISMEN KABULÜNE,
A-Davalının ... 20. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin 114.563,49 TL üzerinden devamına,
B-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
Harçlar Kanunu gereğince ve karar tarihi itibariyle alınması gereken 7.825,83 TL harçtan peşin alınan 1.479,36 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.346,47 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T'ne göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davacıya verilmesine,
Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T'ne göre vekalet ücreti red miktarını geçemeyeceğinden 7.925,56-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekil ile temsil eden Davalıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvuru harcı, 1.479,36 TL peşin/nisbi harcı, 180,00 TL tebligat+posta+diğer masraflar olmak üzere toplam 1.690,76 TL yargılama giderinin kabul red oranı (%93,53) dikkate alınarak; 1.581,36 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına
Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından hüküm kurulmasına yer olmadığına,
Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa ödenmesine,
Dair, asıl davacı birleşen davalı vekili ile asıl davalı birleşen davacı vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde, HMK 342.maddesine uygun olarak düzenlenmiş dilekçenin, HMK 343.maddesi gereğince Mahkememize ve Mahkememize gönderilmek üzere başka yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilmesi ve HMK 344.maddesinde belirtilen harç ve giderlerin yatırılması sureti ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar tefhim edildi, usulen anlatıldı. █████/2026
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!