İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen, Sigorta Şirketinin Trafik Kazasındaki Ehliyetsiz Sürücüye İlişkin Rücu Alacağının Tahsili Amacıyla Açtığı İtirazın İptali Davası Kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir sigorta şirketinin trafik kazasında üçüncü tarafa ödediği hasar bedelini, ehliyetsiz ve kusurlu sürücüsü nedeniyle sigortalısı olan şirketten rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasını anlatmaktadır; evrakta, davacının rücu talebine karşılık davalının zamanaşımı ve kusur itirazları, mahkemece değerlendirilen bilirkişi raporlarıyla sigortalı araç sürücüsünün yüksek oranda kusurlu ve kaza anında sürücü belgesinin Türkiyede geçersiz olduğunun tespitiyle ortaya konulan yargılama süreci detaylandırılmaktadır.
T.C.
İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2022KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda, GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili sigorta şirketine trafik sigortalı bulunan , davalı şirkete ait ... plakalı aracın ehliyetsiz ve kusurlu sürücünün sevk ve idaresinde iken █████/2017 tarihinde ... plakalı araç ile trafik kazasına karıştığını, ... plakalı araçta hasar meydana geldiğini, sigortalı araç sürücüsünün ehliyetsiz ve ağır kusurlu olduğunu, müvekkili sigortanın , sigortalı davalıya rücu hakkı doğduğunu, müvekkilinin ... plakalı araç için 56.356,83-TL ödediğini, ödenen tutarın rücuen tahsili amacı ile davalı aleyhine ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı yanın itirazı ile takibin durduğunu belirterek,davanın kabulüne, itirazın iptaliyle takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini arz ve dava etmiştir . Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkili mahkemelerin Bakırköy mahkemeleri olduğunu, zamanaşımının dolduğunu, müvekkiline ait aracı kullanan şoförün ağır kusurunun bulunmadığını, davacı yanın iddialarının aksine sürücü belgesinin mevcut olduğunu, davacının karşı tarafın hasarını giderdiğini, iş bu ödemeyi de kusur oranına göre yapmasının gerektiğini ancak hasarın tamamını giderdikten sonra müvekkiline yapmaya çalıştığı rücuyu kabul etmediklerini, ayrıca şirket sürücüsünün dava konusu olayda kusurunun bulunmadığını belirterek, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir . TAHKİKAT, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava; dava dışı zarar görene ödenen hasar bedelinin, davalı sigortalıya ait aracın sürücüsünün ehliyetsiz olduğundan bahisle davalıya rücu edilmesi talebiyle başlatılan takibe yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Davalı tarafın zamanaşımı itirazının incelenmesinde; davacının dava dışı ilgiliye icra dosyası üzerinden 06.10.2021 tarihinde ödeme yaptığı, rücu edebileceği tutarı bu tarih itibari ile öğrenmiş olacağı, anılan tarihten takip tarihi olan 09.12.2021 tarihine kadar ve takipten itibaren 25.03.2022 de açılan dava tarihine kadar 2 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı tespit edilerek yargılamaya devam olunmuştur.Mahkememizce celp edilen ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı icra dosyasının yapılan tetkikinde; takibin davacı tarafça davalı aleyhine faizler dahil toplam 57.051,64-TL alacağın yasal faizi ile birlikte tahsili için yapılan ilamsız icra takibinden ibaret bulunup davalının vekili marifetiyle yasal süre içerisinde sunduğu itiraz dilekçesi ile; yetkiye, ödeme emrine, borca, ferilerine itiraz ettiği, takibin durduğu ve davanın yasal süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır. Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..1.Kazanın oluşumunda ; ... plaka sayılı araç sürücüsünün %100 oranında asli ve tam kusurlu bulunduğu,2.Diğer araç sürücülerinin kusursuz bulunduğu,3.Kaza sırasında araç sürücüsünün ... olduğu, dosyaya sunulu noter tasdikli ehliyet tercümesinde sürücü belgesi sahibinin ... olarak belirtildiği, bu kişilerin aynı kişi olup olmadıklarının tespitinin yapılamadığı ve yeterli ehliyetnameye sahip olup olmayacağı takdirinin Sayın Mahkemenize ait olacağı,4.Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/a ve 4/b maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu hususunda takdirin Sayın Mahkemenize ait olacağı,5.Ödeme belgeleri dosyada yer almadığından faiz hesabı yapılamadığı,6.Zamanışımı yönünden takdirin Sayın Mahkemenize ait olduğu,Kanaatine varılmıştır .. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır. Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda; ''..A)-Sürücü ...' in % 85 ( yüzde seksen beş ) oranında kusurlu olduğu,B)-Sürücü ...' ın % 15 ( yüzde on beş) oranında kusurlu olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur."şeklinde mütalaada bulunmuşlardır. Bilirkişiler ... tarafından düzenlenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..08.02.2017 tarihinde kazaya karışan ... plakalı çekici sürücü ...'in kaza öncesi yarda giriş yaptığı tarih tespit edilmemektedir. Karayolları Trafik Yönetmeliği 88/b-1 maddesinde düzenlenen , yabancıların ülkemizde araç kullanabileceği altı aylık sürenin , uyruğu bulunduğu Suriye Arab Cumhuriyeti tarafından verilen belgenin tercüme edildiği 8 Temmuz 2015 tarihinden itibaren hesaplanması gerektiği, bu altı aylık sürenin 08 Ocak 2016 tarihinde dolacağı, bu tarihten itibaren şahsın sürücü belgesinin ülkemizde geçersiz olduğu değerlendirilmektedir. Yönetmeliğin 88/b-2.maddesinde düzenlenen, altı ayın sonunda dış ülkelerden alınan sürücü belgesinin ülkemiz sürücü belgesi ile değiştirilmesi hükmünün, Karayolu Trafiği Konvansiyonu sözleşmesine taraf olmayan Suriye devleti vatandaşı ... için mümkün olmadığı, kaza tarihi itibariyle ülkesinden aldığı sürücü belgesi ve 8 Temmuz 2015 tarihinde yapılmış tercümesi geçersiz sayılması gereken sürücünün ülkemizde trafiğe çıkamayacağı değerlendirilmektedir.Yönetmeliğin 92.maddesinde yabancıların Türkiye'de tescil edilmiş taşıtları bir kazanç karşılığı veya ticari amaçla sürümeyeceklerinin düzenlendiği, kaza tespit tutanağını düzenleyen personelin bu hususu alkol tespit tutanağına "ehliyet ticari araçlarda geçersizdir." şeklinde not ettiği görülmektedir.Davacı sigortacının ZMMS Genel Şartları 4/b maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkı bulunduğu değerlendirilmektedir.Davacının 56.356,38-TL tazminat tutarı ile 694,81-TL işlemiş faiz talep edebileceği hesaplanmıştır.Takdir Mahkemeye ait olmak üzere arz olunur. "şeklinde mütalaada bulunmuşlardır. Bilirkişi ...tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; ''..1.Dava konusu olayda davacı şirkete ZMS sigortalı ve davalı şirkete ait ... plakalı aracın sürücüsü ...'in %100 oranında asli kusurlu olduğu,2.Davacı şirketin davalı şirketten talep edebileceği maddi zararının 06.10.2021 ödeme tarihi itibariyle 56.356,83-TL olduğu,3.Davacı şirketin talep edebileceği işlemiş yasal faiz miktarının 694,81-TL olduğu.. "şeklinde mütalaada bulunmuştur. Yargılama kapsamında toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; █████/2017 tarihinde davalıya ait ve davacı şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı ... plakalı aracın dava dışı ... plakalı araç ile kazaya karıştığı, araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğundan bahisle rücu hakkı kapsamında araç hasarı için davacı tarafça yapılan ödemelerin tahsili amacıyla, davalı aleyhine .... İcra Dairesi 2021/... takip sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığı, davalının itirazı üzerine davacı tarafça eldeki davanın açıldığı, davalının ise sürücünün ehliyeti bulunduğunu ve kusurlu olmadığını savunduğu, kaza tespit tutanağında her iki araç sürücüsünün de kusurlu olduğunun tespit edildiği, Mahkememizce alınan 23.03.2023 tarihli bilirkişi raporunda ise davalıya ait araç sürücüsünün % 100 oranında kusurlu olduğunun mütalaa edildiği, bu sebeple raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla ATK'dan alınan kusur raporunda davalıya ait araç sürücüsünün % 85, dava dışı zarara gören araç sürücüsünün ise % 15 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Mahkememizce kaza tespit tutanağı ile uyumlu olan ve her iki sürücünün de kusurlu bulunduğu ATK raporuna itibar edilerek hüküm kurulduğu, yine son alınan bilirkişi raporunda davacı zararının parça ve işçilik bedelleri incelenerek 56.356,83 TL olduğunun tespit edildiği, davacının kendi sigortalısınına rücu hakkı olup olmadığı noktasında ZMMS Genel Şartları B.4.b'de '' Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,'' sigortacının kendi sigortalısına rücu imkanının düzenlendiği, buna göre Mahkememizce yapılan incelemede gelen müzekkere cevapları ve 05.07.2025 tarihli bilirkişi raporundaki tespitler uyarınca davalıya ait araç sürücüsünün kaza tarihi itibari ile ülkemizde geçerli olan bir ehliyete sahip olmadığı ve davacının davalıya rücu hakkı bulunduğu anlaşılmakla; % 85 kusur oranına göre davanın 47.903,31-TL asıl alacak ve 590,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.493,90-TL üzerinden kısmen kabulüne, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.H Ü K Ü M : Gerekçesi açıklandığı üzere;1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, ....İcra Müdürlüğü'nün 2021/... takip sayılı dosyasında davacının takip tarihi itibari ile davalıdan 47.903,31-TL asıl alacak ve 590,59-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 48.493,90-TL alacaklı olduğunun tespiti ile , bu miktara vaki itirazın iptaline, takibin diğer kayıt ve şartlar ile aynen devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine,2-Kabul edilen dava değeri üzerinden hesaplanan 3.312,62-TL karar-ilam harcından, davacı tarafça peşin yatırılan 974,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.338,32-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydedilmesine,3-Davacı tarafça yapılan 26.639-TL yargılama giderinden davanın kabul oranına göre hesaplanan 22.643,15-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davalı taraf yargılama gideri yapmadığından bu hususta bir karar verilmesine yer olmadığına,5-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve takdir olunan 45.000-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine,6-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, reddedilen talep üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 8.557,74-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,7-Taraflarca yatırılan avansların kullanılmayan kısmının, karar kesinleştiğinde, istek halinde ilgili tarafa iadesine,8-Davacı tarafça yatırılan 974,30-TL peşin ve 80,70-TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.055,00-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,9-Devletçe karşılanan 1.560-TL arabuluculuk ücretinin, davanın kabul oranına göre hesaplanan 1.326-TL 'sinin davalı taraftan, bakiye 234-TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydedilmesine,Dair, tarafların yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere istinaf dilekçesi sunulmak suretiyle İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır