Danıştay, aile hekimliği teşvik ödemelerinin ihtar puanı şartına bağlanmasına dair yönetmelik değişikliğinin iptali istemiyle açılan davayı inceledi.
Özet: Dava, aile hekimliği sözleşme ve ödeme yönetmeliğinde yapılan değişikliklerle, aile hekimlerine yönelik teşvik ödemelerinin ihtar puanı alınmamış olma şartına bağlanması ve belirli ihtar puanlarına göre bu ödemelerin 1 ila 3 ay süreyle kesilmesini öngören düzenlemelerin iptali istemiyle açılmış olup, davacılar, bu uygulamanın Anayasa Mahkemesi kararlarını boşa düşürdüğünü, yasal dayanağı olmayan bir disiplin yaptırımı olduğunu, tek fiile iki ceza anlamına geldiğini ve anayasanın üstünlüğü ile hukuk devleti ilkesine aykırı olduğunu iddia ederken, davalı idareler ise söz konusu ödemelerin ödüllendirme ve motivasyon amaçlı olup ihtar puanının ödeme için objektif bir kriter olarak belirlendiğini savunmaktadır.
Danıştay 2. Daire Başkanlığı         █████████ E.  ,  █████████ K.
"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y
İKİNCİ DAİRE
Esas No : █████████
Karar No : █████████
DAVACILAR : 1- ... Sendikası
2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ... Bakanlığı
VEKİLİ : Hukuk Müşaviri Av. ...
DAVANIN KONUSU : Davacılar tarafından; █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in;
1- 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin,
2- 3. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istenilmektedir.
DAVACILARIN İDDİALARI : Dava konusu Yönetmelik'in dayanağı olan 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu’nun 8/2. maddesinde yer alan “sözleşmenin feshini gerektiren nedenler” ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu iddiasıyla Danıştay İkinci Dairesi tarafından Anayasa Mahkemesine başvurulduğu, anılan ibarenin █████/2022 günlü, 31914 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi kararıyla iptal edildiği, bu karardan sonra yürürlüğe giren dava konusu Yönetmelik'le aile hekimlerine yapılacak ödemenin koşulu olarak belirlenen ceza puanları ile yeniden bir düzenleme yapılmasının gerek Anayasa Mahkemesi kararını gerekse Danıştay kararını boşa düşürme çabasına yönelik olduğu, dava konusu Yönetmeliğin eki olan Aile Hekimliği Uygulamasında Uygulanacak İhtar Puanı Cetveli'nde yer alan fiillere karşılık gelen ihtar ceza puanlarının hukukiliğinden bahsedilemeyeceğinden bu şartın yeniden disiplin yaptırımına dönüştürülmesinin açıkça hukuka aykırılık teşkil ettiği, dava konusu düzenleme ile bir personelin işe geç kalması durumunda kanuni dayanak olmadan üç ceza puanı verilmesi yanında ikinci bir ceza olarak da maaşından kesinti yapılacağının açık olduğu, iptali talep edilen düzenlemeler ile Anayasa’ya aykırılığı hükmen saptanmış olan bir yasa kuralının uygulanmasının hukuken korunması gibi bir sonucun ortaya çıktığı, bu durumun da Anayasa’nın üstünlüğü ve hukuk devleti ilkesine aykırılık teşkil ettiği, dava konusu düzenlemelerle kanuni dayanağı olmadan tüm fiillerde hem ceza puanı hem de maaş kesintisi şeklinde tek fiile iki ceza öngörüldüğü, bunun da aynı fiilden dolayı birden fazla ceza verilmez prensibine aykırılık teşkil ettiği ileri sürülmektedir.
DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : Dava konusu düzenlemelerde belirtilen ödemelerin ödüllendirme, destekleme ve motivasyon amaçlı yapılacağının aynı Yönetmelik’te açıkça hükme bağlandığı, bahsi geçen ödemenin aile hekimi ya da aile sağlığı çalışanına temel ücretinin, sosyal gelişmişlik düzeyi ücretinin yahut gezici sağlık hizmeti ücretinin haricinde yalnızca teşvik mahiyetinde bir ödeme türü olduğu, halk sağlığının geliştirilmesine katkı sunan aile hekimleri ile aile sağlığı çalışanlarının, katkı sunmayanlardan ayırt edilmesi amacıyla mezkur destek ödemesinin objektif bir kurala bağlanması açısından ihtar puanı almamaları hususunun objektif bir kriter olarak belirlendiği, teşvik ödemesinin ihtar puanıyla tek bağlantısının bu ödemenin yapılması için gereken objektif kriterin ihtar puanı olarak belirlenmesinden ibaret olduğu, dava konusu düzenlemede cezalandırmanın söz konusu olmadığı; aksine kişilerin aile hekimliği hizmet sunumuna katkıları oranında ödüllendirmelerinin esas alındığı savunulmaktadır.
DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...
DÜŞÜNCESİ : Kısmen davanın ehliyet yönünden reddi, kısmen dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı düşünülmektedir.
DANIŞTAY SAVCISI : ...
DÜŞÜNCESİ : Davacılar tarafından; █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "... Bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan..." ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." ibaresinin, 3. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 21. maddesinin, 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "... Bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan..." ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." ibaresinin iptali istenilmektedir.
Anayasa'nın "Yönetmelikler" başlıklı 124. maddesinde; "Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişileri, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabilirler." hükmüne yer verilmiştir.
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanun'unun 8. maddesinin 2. fıkrasında "Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenler, Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir." kuralına yer verilmiş, █████/2021 günlü, 31527 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 3.maddesinde de; bu Yönetmeliğin, █████/2004 tarihli ve 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 8 inci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlandığı belirtilmiştir.
Anılan Kanun'un 8. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "sözleşmenin feshini gerektiren nedenler" ibaresinin Anayasa'nın 7, 38 ve 128. maddelerine aykırılık teşkil ettiği iddiasıyla itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmuş; Anayasa Mahkemesince verilen █████/2022 günlü, E:███████, K:███████ sayılı kararla; itiraz konusu kuralın, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşmelerinin feshini gerektiren nedenlerin Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceğini hüküm altına aldığı, kuralın, yaptırım konusu eylemleri belirlememek suretiyle ilgililerin hangi somut fiil ve olguya dayanılarak sözleşmelerinin feshedileceğini belirli bir açıklık ve kesinlikte öngörebilmelerine yasal çerçevede imkân tanımadığı, sağlık çalışanlarının kamu hizmetlerine girme ve çalışma haklarını sınırlayan sözleşmenin feshini gerektiren nedenlere ilişkin genel ilkeler ortaya konulup kanuni çerçevenin çizilmediği; konunun bütün ayrıntılarıyla düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılması suretiyle yürütmeye sınırsız, belirsiz, geniş bir düzenleme yetkisinin tanındığı; bu itibarla kamu hizmetlerine girme ve çalışma hakkına sınırlama getiren kuralın belirli, ulaşılabilir ve öngörülebilir nitelikte olmadığı ve kanunilik şartını taşımadığı; kuralda Anayasa’nın kanunla düzenlenmesini öngördüğü ve temel hakların sınırlandırılmasına ilişkin olan aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının sözleşmelerinin feshini gerektiren nedenlere ilişkin olarak genel ilkeler ortaya konulmadan, kanuni çerçeve çizilmeden, sözleşmenin feshini gerektiren durumlar genel hatlarıyla da olsa belirlenmeden, ilgili hususların tamamının düzenlenmesinin yönetmeliğe bırakılması suretiyle yürütmeye sınırsız, belirsiz, geniş bir düzenleme yetkisi tanındığı, bu itibarla kuralın, yasama yetkisinin devredilemezliği ilkesiyle de bağdaşmadığı; kuralın, Anayasa’nın 7, 13, 49 ve 70. maddelerine aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline, kararın Resmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak dokuz ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir.
Anayasa'nın 7.maddesinde; yasama yetkisinin Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisine ait olduğu, bu yetkinin devredilemeyeceği, 128/2.maddesinde de; memurların ve diğer kamu görevlilerinin nitelikleri, atanmaları, görev ve yetkileri, hakları ve yükümlülükleri, aylık ve ödenekleri ve diğer özlük işlerinin kanunla düzenleneceği hükümlerine yer verilmiştir.
5258 sayılı Kanunun 3.maddesinde; aile hekimleri ile aile sağlığı çalışanlarının statüsü ve mali haklarının düzenlenmiş, "Yönetmelikler" başlıklı 8. maddesinde de; Aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarının çalışma usul ve esasları; çalışılan yer, kurum ve statülerine göre öncelik sıralaması; aile hekimliği uygulamasına geçişe ve nakillere ilişkin puanlama sistemi ve sayıları; aile sağlığı merkezi olarak kullanılacak yerlerde aranacak fizikî ve teknik şartlar; meslek ilkeleri; iş tanımları; performans ve hizmet kalite standartları; hasta sevk evrakı, reçete, rapor ve diğer kullanılacak belgelerin şekli ve içeriği, kayıtların tutulması ile çalışma ve denetime ilişkin usul ve esasların, Sağlık Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği, aile hekimi ve aile sağlığı çalışanlarıyla yapılacak sözleşmede yer alacak hususlar ve bu Kanunda belirlenen esaslar çerçevesinde bunlara yapılacak ödeme tutarları ile bu ücretlerden indirim oran ve şartları, sözleşmenin feshini gerektiren nedenlerinde Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmış olup,aile hekimlerine ve aile sağlığı çalışanlarına destek ve teşvik ödemesi adı altında yapılacak olan ek ödemeye ilişkin düzenlemelere anılan maddelerde yer verilmemiştir.
İdareler, normlar hiyerarşisine aykırı olmayacak şekilde, hizmette etkinliğin sağlanması için gerekli önlemleri alma, bu kapsamda mevzuat değişikliği yapma hususunda takdir yetkisine sahiptirler. Kamu hizmetlerinin hangi koşullar altında ve nasıl yürütüleceğini önceden saptamak her zaman mümkün olmadığı için, gelişen durumlara ayak uydurmak ve ortaya çıkan ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla düzenleyici işlemler üzerinde gerekli değişiklikleri yapma hususunda idarelerin takdir yetkisi bulunmakta olup yapılan değişikliklerin haklı ve hukuken geçerli sebebe dayanması da idare hukuku ilkelerindendir.
Kanun koyucu ve idarelerin, düzenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle de bağlı oldukları, bu ilkenin ise, “elverişlilik”, “gereklilik” ve “orantılılık” olmak üzere üç alt ilkeden oluştuğu, “elverişliliğin”, başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, “gerekliliğin”, başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını, “orantılılığın” ise başvurulan önlem ve ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade ettiği, bir kurala uyulmaması nedeniyle kanun koyucu veya idareler tarafından öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen amaç arasında da “ölçülülük ilkesi” gereğince makul bir dengenin bulunmasının zorunlu olduğu; bu itibarla, dava konusu düzenlemeyle, sağlık hakkının korunması ve vatandaşlara etkin ve verimli hizmet sunulması amacıyla mevzuata aykırı hareket eden görevlilere ihtar puanı verilmesi şeklinde bir yaptırım uygulanması öngörülmüşse de, ulaşılmak istenen amaç ile yaptırım arasında makul bir dengenin sağlanabilmesi için mevzuata aykırı eylemin karşılığı olarak uygulanacak yaptırımın hak mahrumiyetine ve temel hak ve özgürlüklerin kullanılmasına engel olacak, ulaşılmasını engelleyecek nitelikte ve ağırlıkta olmaması ve öngörülen yaptırımla ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin bulunması da gerekmektedir.
Dava konusu Yönetmelikte aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarına halk sağlığının geliştirilmesine destekleri, halkın birinci basamak sağlık hizmetlerine erişimlerini kolaylaştırmaları ve düzenli hizmet sunumuna katkıları nispetinde ödüllendirilmeleri ve motivasyonlarının sürdürülmesi amacıyla destek ödemesi, aile hekimliği birimince yapılacak günlük muayene sayısına göre de teşvik ödemesi yapılacağı hükme bağlanmış, ancak aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarına destek ve teşvik ödemesi adı altında yapılacak ek ödemeye ilişkin kuralların kanuni dayanağı olmaksızın yönetmelik ile uygulamaya konulduğu görülmüştür.
Bu durumda, aile hekimlerine ve aile sağlığı çalışanlarına yapılacak ek ödemeye ilişkin düzenlemelerinin çerçevesinin Anayasa'nın 7. ve 128/2. maddeleri gereğince kanunla çizilmesi gerektiği ve idarelerinde kanunla belirlenen sınırlar doğrultusunda teknik ayrıntıları belirlemek suretiyle düzenleme yapması gerekirken, aile hekimlerine ve aile sağlığı çalışanlarına yapılan ek ödemenin( teşvik ödemesi adı altında) ve bu ek ödemenin ihtar puanları ile orantılı olarak belirli bir süre yapılmamasını içeren kuralların herhangi bir yasal dayanak bulunmaksızın doğrudan dava konusu yönetmelikle düzenlenmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, dava konusu yönetmelik hükümlerinin iptaline karar verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY :
Davacılar, █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in;
1- 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin,
2- 3. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemiyle bakılan davayı açmıştır.
HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I- Davacılar Birinci Basamak Sağlık Çalışanları Birlik ve Dayanışma Sendikası ile ...'nın, █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemine ilişkin olarak;
Dava konusu Yönetmelik'in iptali istenilen hükümleri, █████/2023 günlü, 32263 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 9. maddesi ile değiştirilmiştir.
Bu durumda, dava konusu edilen düzenlemelerin hukuksal geçerliliğinin kalmaması nedeniyle uyuşmazlığın esasının incelenmesinde hukuki yararın kalmadığı anlaşılmakta olup, konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
II- Davacılardan Birinci Basamak Sağlık Çalışanları Birlik ve Dayanışma Sendikasının, █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 3. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemine ilişkin olarak;
Dava konusu Yönetmelik'in iptali istenilen hükümleri, █████/2023 günlü, 32263 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 10. maddesi ile değiştirilmiştir.
Bu durumda, dava konusu edilen düzenlemelerin hukuksal geçerliliğinin kalmaması nedeniyle uyuşmazlığın esasının incelenmesinde hukuki yararın kalmadığı anlaşılmakta olup, konusu kalmayan istem hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
III- Davacılardan ...'nın, █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 3. maddesi ile 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemine ilişkin olarak;
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinin (a) bendinde, idari işlemler hakkında; yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar, "iptal davaları" olarak tanımlanmıştır. İdarenin hukuka uygun davranmasını sağlayan en önemli denetim araçlarından olmakla birlikte, yasa koyucu tarafından her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmaması, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması öngörülmüş, iptal davaları için "menfaat ihlali", subjektif ehliyet koşulu olarak getirilmiştir.
İptal davasının içtihat ve doktrinde belirlenen hukuki nitelikleri göz önüne alındığında, idare hukuku alanında tek yanlı irade açıklamasıyla kesin ve yürütülmesi zorunlu nitelikte tesis edilen işlemlerin, ancak bu idari işlemle doğrudan meşru, kişisel ve güncel bir menfaat ilgisi kurulabilenler tarafından iptal davasına konu edilebileceğinin kabulü zorunludur. Aksi halde, her idari işlemle dolaylı da olsa bir menfaat ilgisi kurulmak suretiyle dava açılmasını kabul etmek, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması şartının ihlali sonucunu doğurur.
Davacılardan ...'nın aile hekimi olduğu dikkate alındığında, aile sağlığı çalışanlarına yapılacak destek ödemelerini düzenleyen dava konusu Yönetmelik hükümleri bakımından anılanın menfaati, dolayısıyla dava açma ehliyeti bulunmamaktadır.
Öte yandan, davacılar duruşma talebinde bulunmuş ise de; dava konusu düzenlemeler hakkında işin esasına geçilerek karar verilmesine olanak bulunmadığından, yargılamanın makul süre içinde yürütülmesini ve gereksiz gider yapılmamasını amaçlayan usul ekonomisi ilkesi de göz önünde bulundurularak duruşma yapılmasına gerek görülmemiştir. (Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2015 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararı da bu yöndedir.)
KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacı Birinci Basamak Sağlık Çalışanları Birlik ve Dayanışma Sendikası bakımından; █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesi ve 3. maddesi ile 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla,
2. Diğer davacı ... bakımından;
a. █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 1. maddesi ile Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliği'nin 18. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemi hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oyçokluğuyla,
b. █████/2022 günlü, 31934 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Aile Hekimliği Sözleşme ve Ödeme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in; 3. maddesi ile 21. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendine 11. alt bent olarak eklenen düzenlemede yer alan "bu Yönetmeliğin eki (EK-3 AİLE HEKİMLİĞİ UYGULAMASINDA UYGULANACAK İHTAR PUANI CETVELİ)'ne istinaden, herhangi bir ihtar puanı almamış olan" ibaresi ile "Ancak bu ödeme 1-10 arası ihtar puanı alanlara bir ay, 11-20 arası ihtar puanı alanlara iki ay, 21 ve üzeri ihtar puanı alanlara ise üç ay süre ile yapılmaz." cümlesinin iptali istemine ilişkin olarak 2577 sayılı Kanun'un 14/3-c ve 15/1-b maddeleri uyarınca DAVANIN EHLİYET YÖNÜNDEN REDDİNE oybirliğiyle,
3. Aşağıda dökümü yapılan ...-TL yargılama giderinin haklılık oranına göre 1/4'ü olan ...-TL'nin davacılardan ... üzerinde bırakılmasına, 3/4'ü olan ...-TL'nin davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra aidiyetine göre taraflara iadesine,
4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin, davalı idarelerden alınarak davacılara verilmesine, ...-TL vekalet ücretinin davacılardan ...'dan alınarak davalı idarelere verilmesine,
5. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.
(X) KARŞI OY :
Dava konusu edilen Yönetmelik maddelerinin dava devam ederken başka bir yönetmelikle değiştirilmesi veya yürürlükten kaldırılmasının, eldeki davanın esasının görüşülmesine engel olmayacağı görüşünde olduğumdan, Dairemizce verilen kararın, karar verilmesine yer olmadığına ilişkin kısmına katılmıyorum.

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!