Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, iflas idaresinin müflis şirketin davalıya borçlu olmadığının tespiti talepli, alım-satım kaynaklı menfi tespit davasının yargılama süreci.
Özet: İflas idaresi tarafından açılan menfi tespit davasında, davacı müflis şirketin davalı şirkete borçlu olmadığı, aksine icra takibine konu edilen alacağın mevcut olmadığı iddia edilmiştir. Davalı ise alacağın kambiyo senedinden kaynaklandığını ve davanın hak düşürücü süreye tabi olduğunu savunmuştur. Yapılan yargılama sonucunda alınan bilirkişi raporları, davacı müflis şirketin davalıya borcu bulunmadığını, hatta davalıdan 476.000 TL alacaklı olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, ihtilafa konu çekin dava dışı bir şirket tarafından davalıya verildiği ve ticari ilişkilerin aydınlatılması için ek belgelere ihtiyaç duyulduğu belirtilmiştir.
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Alım Satım)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası üzerinden █████/2016 tarihi itibariyle iflas kararı verildiğini, iflas kararının Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin ..... Esas - ..... Karar sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği, iflas tasfiyesinin Bakırköy ..... İcra ve İflas Müdürlüğü'nün ..... İflas numaralı dosyası üzerinden yapıldığını, bunun yanında müflis hakkında Bakırköy ..... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .... Esas numaralı dosyası üzerinden hileli iflas suçundan kovuşturma yapıldığını, ayrıca davalı şirketin hakkında da Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ..... Soruşturma dosyası ile yine Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı'non .... Soruşturma dosyasının da derdest olduğunu, davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... Esas sayılı dosyası üzerinden █████/2022 tarihinde iflas kararı verildiğini, iflas tasfiyesinin İstanbul Anadolu ..... İcra Dairesi'nin ..... İflas sayılı dosyası üzerinden yürütüldüğünü, iflas idaresinin araştırması neticesinde davalı şirketin müflisten icra takibinde belirtiliği gibi bir alacağının olmadığı tespit edildiğinden, işbu davayı açtıklarını beyanla davanın kabulü ile, müvekkili iflas idaresinin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline, Bakırköy .... İcra Müdürlüğü'nün ..... Esas sayılı takip dosyasından davalıya ihale olunan Merkezefendi Mahalles, .... Mevkii, .... Ada, 1-2 parselde yer alan taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının söz konusu ihale edilen gayrimenkule ilişkin talebi mahiyeti bakımından istirdat davası konusu olmakla 1 yıllık hak düşürücü süreye tabi olduğunu, Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesindeki davanın uzamasının gerekçesi olarak müvekkilinin gösterilmesinin anlamsız olduğunu, ilgili dosyada müvekkilinin asli müdahi l olarak bulunduğunu ve davanın reddini istediğini, anılan dosyada davacı ...... A.Ş'nin bilirkişi incelemesi için defterlerini oldukça geç ibraz etmesi neticesinde davanın yerel mahkeme aşamasında 2 seneden fazla sürdüğünü, müvekkilinin 2013 yılında takibe konu ettiği çeke ilişkin ihbar tarihine dek aradan geçen 7 yıl zarfında hiçbir menfi tespit isteminde bulunulmadığını, 2 sene de beklenildiğini, kambiyo senedinden kaynaklı alacaklarının Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'ndeki dosyada denetiminin yapıldığını, söz konusu dava dosyası ve devam sürecinde müvekkilinin alacağını engellemek adına pek çok muvazaalı işlemin art arda gerçekleştiğini, dava dışı .....'ın temelsiz iddialarına ilişkin banka dekontlarının hangi yollarla eline geçtiğinin şüpheli olduğunu, işbu davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu beyanla davanın ve davacı taleplerinin reddine, %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.Davacı adına iflas idaresi, davacı hakkında verilen iflas kararı sonrasında yaptıkları araştırmada davaya konu davalı alacağının bulunmadığı tespiti yapıldığından menfi tespit isteminde bulunmuştur.Davalı ise, davacı iddialarının yerinde olmadığını, davacıdan olan alacaklarının sabit olduğunu, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.Mahkememizce toplanan deliller ve belgeler ile dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, resen seçilen SMMM bilirkişisinden rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan █████/2025 tarihli kök raporda özetle; davacı müflis şirketin davalı kayıtlarına göre █████/2013 tarihi itibari ile davalı şirkete borcu olmadığı, davalı şirketten 476.000,00-TL alacaklı göründüğü görüş ve kanaatini bildirmiştir.Taraf itirazları da gözetilerek aynı bilirkişiden ek rapor hazırlaması istenmiş olup, dosyaya sunulan █████/2025 tarihli ek raporda özetle; davacı müflis şirketin davalı kayıtlarına göre █████/2013 tarihi itibari ile davalı şirkete borcu olmadığı, davalı şirketten 476.000,00-TL alacaklı göründüğü, davalı şirketin dava dışı ..... Gayrimenkul şirketine █████/2013 tarihinde 2.437.748,46-TL borçlu göründüğü, davaya konu çekin .... Gayrimenkul şirketi tarafından davalı şirkete verilmiş olduğu, şirketler arasında ticari ilişkinin varlığı, çek ve nakit giriş/çıkışların ne için gerçekleştiğinin net olarak tespit edilmesi için davalı ve dava dışı şirkete ait 2013 yılı cari hesap ekstrelerinin, fatura veya tevsik edici belgelerin dosyaya sunulması gerektiği görüş ve kanaatini bildirmiştir.Yargılama sırasında davalı şirket hakkında İstanbul Anadolu ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile iflas kararı verildiği, hükmün istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi'nin █████/2025 tarih ve .... Esas - .....Karar sayılı ilamı ile davalı şirket hakkında verilen iflas kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verildiği, hükmün █████/2026 tarihinde bu şekilde kesinleştiği anlaşılmıştır.Tüm bu açıklamalar ışığında; Davacı adına iflas idaresinin yapılan araştırma sonucunda davalı şirketin davacıdan icra takibinde belirtildiği şekilde bir alacağının bulunmadığını tespit ederek işbu menfi tespit davasını açtığı, davalının iddiaları kabul etmeyerek davanın reddini istediği, mahkememizce aldırılan ve yukarıda özetlenen bilirkişi raporları ile "Davalı şirket ticari defter ve kayıtlarında ve dosyaya alınan BA-BS kayıtlarında, davacı ile davalı arasında fatura karşılığı bir alışverişin görünmediği, taraflar arasında çek ve banka havalesi işlemlerinin gerçekleştiği, davalı şirket tarafından cari hesap ekstresi sunulmadığından, yevmiye defteri üzerinden incelemelerin yapıldığı, buna göre davalı kayıtlarına göre davacı müflis şirketin █████/2013 tarihi itibariyle davalı şirkete borcu olmadığı gibi davalı şirketten 476.000,00-TL alacaklı göründüğü, davaya konu çekin dava dışı ..... Gayrimenkul Şirketi tarafından davalı şirkete verilmiş olduğu" anlaşılmıştır. Tüm bu hususlar dikkate alındığında, davacının iddiası icra takibine konu edilen █████/2013 keşide tarihli ve 3.675.000,00-TL bedelli çekin bedelsizliğine yöneliktir. Davaya konu Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takibe dayanak olan █████/2013 keşide tarihli, 3.675.000,00-TL tutarlı çekin davacı müflis tarafından dava dışı .... Gayrimenkul Geliştirme İnşaat Yatırım A.Ş lehine düzenlendiği, akabinde dava dışı şirket tarafından çekin grup şirketi olduğu anlaşılan davalı şirkete ciro edildiği ve davalı şirket tarafından çekin muhatap bankaya ibraz edildiği, çekin karşılıksız çıkması nedeniyle icra takibi başlatıldığı görülmüştür. Davacı işbu davada "Bedelsizlik" define dayanmaktadır. Türk Ticaret Kanunu sisteminde kambiyo senetlerinde şahsi defiler kural olarak iyi niyetli hamile karşı ileri sürülemez. Ancak senedi devralan kişinin borçluyu zararlandırmak amacıyla hareket ettiği, temel ilişkiyi bildiği, organik bağ içinde olduğu, muvazaalı ve / veya danışıklı devir aldığı, aynı ekonomik bütünlük içinde hareket ettiği durumlarda artık korunan iyi niyetli üçüncü kişiden söz edilemeyecektir. Somut olayda davalı şirketin takibe konu çekin lehtarı olan şirketten çeki devralan grup şirketi olduğu sabit olduğundan, davacının bedelsizlik yönündeki şahsi defileri davalıya karşı ileri sürebileceği kabul edilmelidir. Mahkememizce yaptırılan ve yukarıda özetlenen bilirkişi incelemeleriyle davacının dava dışı şirkete ve davalıya borçlu olmadığı, bu nedenle bedelsizlik iddiasının yerinde olduğu anlaşıldığından davacının menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın KABULÜ İLE; -Bakırköy ..... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı takip dosyası kapsamında, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Şartları olmadığından kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 277.274,57-TL harçtan daha önceden ödenen 69.318,64-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 207.955,93-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 560.496,89-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL başvuru harcı, 69.318,64-TL peşin/nisbi harcı olmak üzere toplam 69.399,34-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yapılan 19.285,50-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, KEP ücreti ve bilirkişi ücretinin) davalıdan alınması ile davacıya verilmesine, 7-Davalı tarafın yapmış olduğu yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 8-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair taraf vekilleri ile iflas idare memurunun yüzlerine karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2026Başkan ..... e-imzalıdır. Üye .... e-imzalıdır. Üye .... e-imzalıdır. Katip ... e-imzalıdır.