Kamu ihale sözleşmesinin feshi sonrası kesin teminatın 4735 sayılı Kanun uyarınca güncellenmesinden kaynaklanan fark bedeli alacağı ve mücbir sebep değerlendirmesi.
Özet: Bu davada, bir kamu kurumu, 40 mm beş odacıklı gaz fişeği alım sözleşmesini, yüklenici firmanın ürünleri zamanında teslim edememesi üzerine feshetmiş; fesih sonrası gelir kaydedilen 315.000 TLlik kesin teminatın, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 22. maddesi uyarınca güncellenmesiyle oluşan 239.282,76 TL farkın ticari faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davalı firma ise küresel salgın nedeniyle yaşanan ham madde tedarik sıkıntıları ve anormal fiyat artışlarını mücbir sebep olarak savunmuş; ancak ilk derece ve istinaf mahkemeleri, pandeminin öngörülemez bir durum olmadığını, sözleşmenin haklı nedenle feshedildiğini ve teminat farkının ödenmesi gerektiğini belirterek davanın kabulüne karar vermiştir.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 41. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili; davacı kurumun ihtiyacını karşılamak amacıyla; 125.0 00... 'inci kısım 40 mm Beş Odacıklı Gaz Fişeğinin (Tip-2/A)(özellikle biber gazı atılması için kullanılan aparat) 5.250.000,00 TL bedelle davalı ... Av Spor İml. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nden satın alınmasına ilişkin sözleşmenin █████/2021 tarihinde imzalandığını, davalının 125.0 00... 'inci kısım 40 mm Beş Odacıklı Gaz Fişeği (Tip-2/A)alımı işini sözleşme hükümlerine göre yerine getirmediğinden sözleşmenin 31. maddesi ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 20. maddesi gereğince sözleşmenin 05.01.2022 tarihinde feshedildiği ve bu alım için düzenlenen 315.000,00 TL değerindeki kesin teminatın gelir kaydedildiği, Hazineye gelir kaydedilen söz konusu kesin teminatın 4735 sayılı Kanunun 22. maddesine göre güncellenmesinin ... Merkez Saymanlık Müdürlüğünün 10.01.20 22... 1 sayılı yazısı ile talep edildiği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun “Sözleşmenin feshine ilişkin düzenlemeler” başlıklı 22. maddesine istinaden yapılan güncelleme neticesinde meydana gelen 239.282,76 TL farkın otuz gün içerisinde ... Merkez Saymanlık Müdürlüğüne yatırılarak makbuz aslının gönderilmesi hususunun 07.02.2022 tarih ve 89-586-22343 sayılı yazı ile davalıya bildirildiği, ancak davalı firmanın tebliğ tarihini izleyen 30. gün sonuna kadar söz konusu güncelleme bedelini yatırmadığını ileri sürülerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 239.282,76 TL'nin ihalenin feshi tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.II. CEVAPDavalı vekili; ihaleye çıkılan ürün olan gaz fişeğinin üretiminde kullanılan hammaddeler ihalenin yapıldığı dönemden sonra küresel olarak tüm dünyayı etkileyen salgın hastalık nedeniyle tedarik edilemez hale geldiği ve bu hammaddelerin üretiminde ve tedarikinde dışa bağlı olan diğer ham maddelerin tedarikinde de olduğu gibi büyük sıkıntılar yaşandığı, COVID salgını nedeniyle dünya piyasasında hammaddelerde anormal artışlar yaşandığı ve bu durumun davalı ya da herhangi biri tarafından önceden tahmin edilmesinin mümkün olmadığı, ihale şartlarının yerine getirilememesi nedeniyle davacı tarafından tahsil edilen ve yine farkı istenen tutarların cezai şart mahiyetinde olduğunu savunarak davanın reddini dilemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; pandemi döneminde yapılan işlem nedeni ile sürecin öngörülemez olduğundan bahsedilemeyeceği ve döviz kurunda çok ciddi bir artışın yaşanmadığı yönündeki bilirkişi raporundaki tespitler ile birlikte fiyat farkı hesaplanmayacak olan sözleşmenin, sözleşmeye konu malzemelerin teslim edilmesi gereken tarihte teslim edilmemesi sebebi ile davacı iş sahibi idare tarafından 05.01.2022 tarihinde tek taraflı feshedildiği, davacı iş sahibinin fesih tarihi itibariyle uygulanması gerekli TBK 473/1 ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu 20/a maddeleri ile sözleşmenin 35.1. maddesi gereğince sözleşmeyi fesihte haklı olduğu, davalı yüklenici tarafından verilen toplam 315.000,00-TL tutarındaki kesin teminatın █████/2021 tarihinde verildiği, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunun "Sözleşmenin feshine ilişkini düzenlemeler" başlıklı 22. maddesinin 2. fıkrasında yer alan "19, 20... . maddelerine göre kesin teminat alındığı tarihden gelir kaydedileceği tarihe kadar güncellendiği, kesin teminat alındığı tarih olan 19.04.2021 tarihinden itibaren olmak üzere gelir kaydedildiği 07.01.2022 tarihine kadar geçen süre için güncelleme bedeli mahkememizce alınan bilirkişi raporunda belirtilen miktar kadar olduğu ve bu tutar nispetinde davacının davalı yüklenici şirketten alacaklı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile teminat mektubunun verildiği tarih ile nakde çevrildiği tarih arasındaki fark bedel olan 239.282,76 TL'nin, temerrüt tarihi olan 12.03.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş; karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.IV. İSTİNAFBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dosya kapsamı, mevcut delil durumu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun yeterli, denetime ve somut olayın özelliklerine uygun olması, sözleşmenin feshi gerekçelerinin mücbir sebep sayılamayacak olması, sözleşmenin uyarlanması koşullarının oluşmaması, sözleşmenin feshinin mevzuata uygun olması nedeniyle mahkemece teminat bedelinin güncel farkının davalı tarafından ödenmesine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmaması ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili; istinaf dilekçesindeki hususları tekrar ederek Mahkeme kararının ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu, sözleşmenin uyarlanması ve güncellenmesi talebinin dinlenemeyeceğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini istemiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, taraflar arasında imzalanan ihale sözleşmesinin feshi nedeniyle teminat güncelleme farkının tahsili istemine ilişkindir.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve özellikle yargılama aşamasında alınan bilirkişi raporunun Yargı ve taraf denetimine elverişli olduğu, davacı tarafından sözleşmenin feshinin haklı olduğu ve Mahkemece 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 22. maddesinin doğru yorumlandığının anlaşılmasına göre temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın onanmasına karar verilmiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.05.2026 tarihinde oy birliği ile karar verildi.