Danıştay, turizm tesislerine müzik lisansı zorunluluğu getiren tebliğ değişikliğinin hukuka uygunluğunu ve FSEK ile uyumunu inceliyor.
Özet: Bir turizm şirketi tarafından açılan davada, Kültür ve Turizm Bakanlığının turizm tesislerinin niteliklerine ilişkin tebliğinde yapılan değişiklikle, konaklama tesislerinde müzik kullanılması halinde Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesi alınmasının zorunlu kılınması ve yetkili federasyonların bakanlıkça belirlenmesi düzenlemelerinin iptali talep edilmektedir; davacı, kanunla düzenlenmesi gereken bu zorunluluğun tebliğle getirilmesini, belli federasyonların yetkili kılınmasını ve mevcut müzik anlaşmalarına rağmen ek mali külfet yüklenmesini hukuka aykırı bulmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No : ███████Karar No : █████████DAVACI : ... Turizm Ticaret ve İşletmecilik Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...MÜDAHİLLER (DAVALI YANINDA) : 1- ... Federasyonu (...)VEKİLİ : Av. ... 2- ... Federasyonu (...) DAVANIN_KONUSU : █████/2023 tarihli, 32215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğin 4. maddesine eklenen 5. fıkrada yer alan "Ayrıca, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde, █████/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alındığını gösterir belge de başvuruya eklenir, yetkili federasyonlar ve belgenin alınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir." cümlesinin ve aynı Tebliğe eklenen geçici 3. maddenin iptali istenilmektedir.DAVACININ İDDİALARI : Davacı Antalya ili, Alanya ilçesinde Numa Hotels adıyla turizm işletmeciliği yaptığını, işletmesinde müzik yayını yapıldığını, dava konusu işlem ile son günü █████/2023 tarihi olan süre içinde Bakanlığın belirlediği yetkili federasyonlardan müzik lisans belgesi alınması zorunluluğunun getirildiği, belgenin alınmaması durumunda turizm işletme belgesinin iptal edileceğinin bildirildiği, bunun üzerine lisans belgesi alınıp ilgili birliklere de durumun kabul edilmediğine dair ihtarname gönderildiğini, müzik yayın hakkı sahibinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) 41. maddesi uyarınca eser sahipleri veya bunların yetki verdiği birlikler olduğu, ancak dava konusu Tebliğ ile eser sahiplerinin dışlanarak müzik birliklerinden telif hakkı satın alma zorunluluğunun getirilmesinin 5846 sayılı Kanuna aykırı olduğu, ancak Kanun ile getirilebilecek zorunluluğun Tebliğ ile getirilmesinin ve belli federasyonların yetkili kılınmasının hukuka aykırı olduğu, bu düzenlemeden önce başka birliklerle ve sanatçılarla bizzat anlaşma yapanların yeniden belge talebinde bulunarak ücret ödeme külfeti yüklenmesinin hukuka aykırı olduğu belirtilerek dava konusu işlemlerin iptali istenilmektedir.DAVALININ SAVUNMASI : Davanın süresinde açılmadığı, öncelikle süre aşımı yönünden reddi gerektiği; dava konusu Tebliğ'de yapılan değişikliğin Turizm Teşvik Kanununa ve Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik hükümlerine ve hukuka uygun olduğu belirtilerek davanın esas yönünden de reddi gerektiği savunulmaktadır. DAVALI YANINDA MÜDAHİLLERİN SAVUNMASI: Davalı yanında müdahiller tarafından davanın reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Gerekçesi kararda belirtildiği üzere dava konusu düzenlemelerin kısmen iptali ile kısmen reddi gerektiği düşünülmektedir.DANIŞTAY SAVCISI : ...DÜŞÜNCESİ : Dava, █████/2023 tarihli, 32215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No: 2019/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile anılan 2019/1 sayılı Tebliğinin 4. maddesine eklenen 5. fıkranın "Ayrıca, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde, █████/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alındığını gösterir belge de başvuruya eklenir, yetkili federasyonlar ve belgenin alınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir." kısmının ve aynı Tebliğe eklenen geçici 3. maddenin iptali istemiyle açılmıştır.Dava dilekçesinin dava konusu işlem ile netice ve talep kısmında, 5. fıkranın iptalinin istenildiği belirtilmiş ise de dilekçenin içeriği, anılan fıkranın yukarıda belirtilen kısmına ilişkin olduğundan uyuşmazlık bu kısma ve geçici 3. maddeye yönelik olarak incelenmiştir.Davalı idarenin dava süresine ilişkin iddiası yerinde görülmeyerek esasa geçilmiştir.2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37. maddesinde, insan ve çevre sağlığı ile can ve mal güvenliği de dahil olmak üzere; belgeli yatırım ve işletmelerin belgeye esas olan vasıflarının, tarifelerinin, temizlik, intizam, servis, idare ve işletme tarzları ile diğer hususların denetlenmesine ve denetleme elemanlarının niteliklerine, atanmalarına ve yetkilerine ait konuların, Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girecek yönetmeliklerle düzenleneceği hükme bağlanmıştır. Anılan madde uyarınca çıkarılan, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "Bu Yönetmeliğin amacı; yeni turizm tesisi türlerinin gelişmesine olanak sağlanması, mevcut turizm tesislerinin geliştirilmesi, turizm tesislerinin asgari niteliklerinin belirlenmesi, bu tesisler arasında standart birliğinin sağlanması, kalitenin korunması, sürekliliğinin sağlanması ve yükseltilmesine ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir." kuralına, "Kapsam" başlıklı 2. maddesinde, "Bu Yönetmelik; turizm tesislerine turizm belgesi verilmesine, bu tesislerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartların ve işletmecilik esaslarının belirlenmesine, tanıtım, bilgilendirme ve uygulanacak fiyat tarifelerinin onaylanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar." kuralına yer verilmiştir.Turizm tesislerinde olması gereken nitelikleri düzenleyen anılan Yönetmelik uyarınca 2019/1 sayılı Tebliğ çıkarılmış ve dava konusu Tebliğ değişikliği ile konaklama tesislerinde müzik kullanılması halinde 5846 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren ve yetkili olduğu Bakanlıkça belirlenen ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alınarak Bakanlığa sunulması zorunluluğu getirilmiş, Tebliğin geçici 3. maddesinde bu belgenin 01.10.2023 tarihine kadar ibraz edilmesi, aksi halde bu tesisler hakkında Kanun kapsamında işlem yapılacağı düzenlemesine yer verilmiştir.4846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun 24. maddesinde, "Bir eserden, doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir.Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduğu mahalden başka bir yere herhangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir.Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır." hükmü, 25. maddesinin 1. fıkrasında, "Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı munhasıran eser sahibine aittir." hükmü, 41. maddesinin 1. fıkrasında, "Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar." hükmü, maddenin 12. fıkrasında, "Mahallerde kullanılan ve/veya iletimi yapılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler, bunların kullanımına ve/veya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler." hükmü yer almıştır. Kanun'un 42. maddesinde, eser sahipleri ve eser sahiplerinin hakları ile bağlantılı hak sahiplerinin, meslek birliği, meslek birliklerinin federasyon kurabileceği hükme bağlanmış, devamı maddelerinde isteğe bağlı olarak üye olunabilen bu özel hukuka tabi tüzel kişilerinin, kurulmasına, yükümlülüklerine ve denetimine ilişkin hükümlere yer verilmiş, "Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar" başlıklı 43. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, "Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar.Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar." hükmü yer almıştır.4846 sayılı Kanunun yukarıda yer alan hükümlerinin değerlendirilmesinden, eser sahibinin, eserinin yayınlanmasında, umuma iletilmesinde münhasıran hak sahibi olduğu, ancak bu hakkını meslek birlikleri veya bu birliklerin kurduğu federasyonların aracılığıyla kullanabileceği, eser sahibinin, meslek birliğine ve dolayısıyla federasyona üye olmak zorunluluğunun da bulunmadığı, öte yandan umumi açık alanlarda, eser sahibi veya meslek birliği ile sözleşme yapılmak suretiyle eserin yayınlanabileceği, bunun dışında eserin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesinin de mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır.Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesi uyarınca belgelendirmeye ilişkin başvurularda, Bakanlıkça zorunlu tutulan belgelerin istenilebileceği düzenlenmiş ise de istenilen belgelerin yasal dayanağının bulunması gerektiği açıktır. Bu itibarla 4846 sayılı Kanun uyarınca, yayın kuruluşları vasıtasıyla eserin umuma iletilmesi mümkün olduğundan, anılan hükmün uygulanmasını kaldıracak şekilde, dava konusu Tebliğ ile müzik lisansı alınacak olan federasyonların belirlenmesinin Bakanlığın takdirine bırakılması suretiyle, özel hukuk tüzel kişisi olan bu federasyonlardan belge alınmasının zorunlu tutulmasında ve anılan belgenin alınmamasının turizm işletme belgesinin iptal edilmesi ve benzeri yaptırımlar için gerekçe olarak gösterilmesinde hukuka uyarlık görülmemiştir.Öte yandan 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37. maddesinde, turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesi, bu işletmelerin yönetimi, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlar ve diğer konuların, Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelikte düzenlenmesi gerektiği hükmü yer aldığından bu kapsamdaki düzenlemenin Bakanlık tarafından çıkarılan Tebliğ ile yapılmasında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu işlemin iptalinin gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Başkan ... ve Üye ...'in █████/2023 tarih ve 32215 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan dava konusu düzenleyici işleme karşı █████/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmesi gerektiği yönündeki usule ilişkin azlık oylarına karşılık, dava konusu düzenlemenin yer aldığı Tebliğ'e eklenen Geçici 3. madde de; "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce belgelendirilen konaklama tesislerinin 4 üncü maddenin beşinci fıkrasında belirtilen müzik lisansına ilişkin belgeyi █████/2023 tarihine kadar Bakanlığa ibraz etmesi zorunludur...” düzenlemesine yer verildiği, davacı şirketin de bu düzenlemede belirtilen belgeleri tamamlayıp idareye sunması gerektiği, söz konusu belgelerin 26 ve 30 Eylül 2023 tarihlerinde davacı adına düzenlendiği görülse de düzenlemede belirlenen █████/2023 tarihinden önce davacı tarafından bu belgelerin tamamlanmasının aleyhine sonuç doğurmayacağı, davacının dava konusu düzenlemede belirtilen █████/2023 tarihinden itibaren işleyen 60 günlük dava açma süresi içerisinde (█████/2023 tarihinde) bakılan davayı açtığı anlaşıldığından, davanın süresinde olduğuna oyçokluğu ile karar verilerek, işin esasına geçildi.İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : █████/2023 tarihli, 32215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğin 4. maddesine eklenen 5. fıkrası ile aynı Tebliğe eklenen Geçici 3. maddesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun "Para cezaları" başlıklı 33/1. maddesinin (c) bendinde; "Bakanlıkça istenilen bilgi ve belgelerin verilen süre içerisinde gönderilmemesi veya eksik gönderilmesi veya yanıltıcı bilgi veya belge verilmesi hallerinde sekiz bin beş yüz Türk lirası idari para cezası." (k) bendinde; "(Ek: 18/7/2021-███████ md.) Usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen sertifika programları çerçevesinde sertifikaların alınmaması halinde on üç bin beş yüz Türk lirası idari para cezası..." uygulanacağı kuralına, "Belge iptali" başlıklı 34/1. maddesinin (d) bendinde; "Tür, sınıf veya kapasite değişikliği nedeniyle tesisin turizm belgesinin yeniden düzenlenmesinin uygun görülmesi durumunda, belge düzenlenmesi için 33 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi hükmü uygulanmasına rağmen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi" (k) bendinde; "(Ek:18/7/2021-███████ md.) İşletmelerde, sertifika programları çerçevesinde usul ve esasları Bakanlıkça belirlenen sertifikaların olmaması ve 33 üncü maddenin birinci fıkrasının (k) bendinin uygulanmasını müteakip Bakanlıkça verilecek otuz günlük süre içerisinde sertifika alınmaması." halinde turizm işletme belgesinin iptal edileceği kuralına yer verilmiştir. Aynı Kanunun 37. maddesinin A bendinin 2 numaralı alt bendinde de; "Turizm yatırımı ve turizm işletmesi belgelerinin verilmesi, bu işletmelerin yönetim, personel ve işletme özellikleri ile uymak zorunda oldukları fiziki şartlar ve diğer konulara ilişkin hususların Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girecek yönetmeliklerle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Bu doğrultuda alınan █████/2019 tarihli, 1134 sayılı Cumhurbaşkanı kararı gereğince █████/2019 tarihli, 30791 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin "Turizm belgesi işlemleri" başlıklı 9. maddesinde; "(1) (Değişik:RG-8/4/2021-31448-C.K.-3793/2 md.) Belgelendirilmeye ilişkin tüm başvurular ile tüzel kişilerin talep ve bildirimlerine ilişkin diğer başvurular e-Devlet üzerinden yapılır. Bu madde kapsamında olan ancak e-Devlet üzerinden yapılmayan fiziki başvurular değerlendirilmeye alınmadan başvuru sahibine iade edilir. (2) (Ek cümle:RG-16/3/2023-32134-C.K.-6969/5 md.) Başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir. Bakanlık tarafından başvuru evrakı incelenerek uygun görülmeyen başvurular gerekçesi belirtilerek reddedilir." düzenlemesine, aynı Yönetmeliğin 44/1- (b) maddesinde ise; turizm belgesi başvurularında istenilen bilgi ve belgeler ile verilecek sürelere ilişkin hususların tebliğ ile düzenleneceği kuralına yer verilmiştir. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun "Temsil hakkı" başlıklı 24. maddesinde; "(1) Bir eserden, (...)[8] doğrudan doğruya yahut işaret, ses veya resim nakline yarıyan aletlerle umumi mahallerde okumak, çalmak, oynamak ve göstermek gibi temsil suretiyle faydalanma hakkı munhasıran eser sahibine aittir. (2) Temsilin umuma arzedilmek üzere vukubulduğu mahalden başka bir yere herhangi bir teknik vasıta ile nakli de eser sahibine aittir. (3) (Ek: 1/███████ - 2936/4 md.) Temsil hakkı; eser sahibinin veya meslek birliğine üye olması halinde, yetki belgesinde belirttiği yetkiler çerçevesinde meslek birliğinin yazılı izni olmadan, diğer gerçek ve tüzelkişilerce kullanılamaz. Ancak, 33 üncü ve 43 üncü maddelerdeki hükümler saklıdır." hükmü, "İşaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletim hakkı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) (Değişik: 21/2/2001 - ███████ md.) Bir eserin aslını veya çoğaltılmış nüshalarını, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesi hakkı munhasıran eser sahibine aittir. (2) Eser sahibi, eserinin aslı ya da çoğaltılmış nüshalarının telli veya telsiz araçlarla satışı veya diğer biçimlerde umuma dağıtılmasına veya sunulmasına ve gerçek kişilerin seçtikleri yer ve zamanda eserine erişimini sağlamak suretiyle umuma iletimine izin vermek veya yasaklamak hakkına da sahiptir. (3) Bu madde ile düzenlenen umuma iletim yoluyla eserlerin dağıtım ve sunumu eser sahibinin yayma hakkını ihlal etmez." hükmüne, "Umuma açık mahallerde eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanılması ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar" başlıklı 41. maddesinin 1. fıkrasında; "(Değişik: 3/3/2004-███████ md.) Girişi ücretli veya ücretsiz umuma açık mahaller; eser, icra, fonogram, yapım ve yayınların kullanım ve/veya iletimine ilişkin 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak hak sahiplerinden veya üyesi oldukları meslek birliklerinden izin alır ve sözleşmelerde yazılı malî hak ödemelerini bu madde hükümlerine göre yaparlar." aynı maddenin 12. fıkrasında ise; "Mahallerde kullanılan ve/veya iletimi yapılan eser, icra, fonogram, yapım ve yayınlar üzerinde hak sahibi olan gerçek veya tüzel kişiler, bunların kullanımına ve/veya iletimine ilişkin ödemelerin yapılmasını (…)[14] yetki verdikleri meslek birlikleri aracılığı ile talep edebilirler. Sinema eserleri bakımından bu fıkranın uygulanması zorunlu değildir." hükmüne, "Eser, icra, fonogram ve yapımların yayınlanmasına ve/veya iletilmesine ilişkin esaslar" başlıklı 43. maddesinde; (1)(Değişik: 3/3/2004-5101/ 14 md.) Radyo-televizyon kuruluşları, uydu ve kablolu yayın kuruluşları ile mevcut veya ileride bulunacak teknik imkânlardan yararlanarak yayın ve/veya iletim yapacak kuruluşlar, yayınlarında yararlanacakları opera, bale, tiyatro ve benzeri sahneye konmuş eserlerle ilgili olarak hak sahiplerinden önceden izin almak zorundadırlar. (2) Bu kuruluşlar sahneye konmuş eserler dışında kalan eser, icra, fonogram ve yapımlar için ilgili alan meslek birlikleri ile 52 nci maddeye uygun sözleşme yaparak izin almak, söz konusu yayın ve/veya iletimlere ilişkin ödemeleri bu birliklere yapmak ve kullandıkları eser, icra, fonogram ve yapımlara ilişkin listeleri bu birliklere bildirmek zorundadırlar. (3) 3984 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayınları Hakkında Kanun çerçevesinde faaliyet gösteren radyo-televizyon kuruluşları Radyo ve Televizyon Üst Kurulu tarafından, anılan Kanun dışında kalan ve yayın ve/veya iletim yapan diğer kuruluşlar ise Bakanlık tarafından sınıflandırılır. (4) Faaliyet gösterdikleri sektörlerde eser sahipleri ve/veya bağlantılı hak sahipleri meslek birlikleri, yapılan sınıflandırmaya bağlı olarak eser, icra, fonogram ve yapımların yayın ve/veya iletiminden kaynaklanan ödemelere ilişkin tarifeleri tespit ederler. Meslek birlikleri ile kuruluşlar arasındaki sözleşmeler, bu tarife bedelleri veya taraflarca yapılan müzakereler sonucu belirlenecek bedeller üzerinden yapılır..." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dilekçesinde, netice ve talep kısmında, "2019/1 sayılı Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğin 4. maddesinin 5. fıkrası ve aynı Yönetmeliğin Geçici 3. maddesinin iptaline" karar verilmesi istenilmişse de dilekçe içeriğinden, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesi ile █████/2019 tarihli ve 30961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’in 4 üncü maddesine eklenen 5. fıkranın ve değişiklik içeren Tebliğin 2. maddesiyle aynı Tebliğ'e eklenen Geçici 3. maddenin iptalinin istenildiği anlaşıldığından, uyuşmazlık bu maddelere yönelik olarak incelenmiştir. Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesi ile █████/2019 tarihli ve 30961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’in 4. maddesine eklenen 5. fıkrasının 1. cümlesinde yer alan "Bakanlıkça başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir." kuralının incelenmesi; Dava konusu düzenlemede; “(5) Bakanlıkça başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir. Ayrıca, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alındığını gösterir belge de başvuruya eklenir, yetkili federasyonlar ve belgenin alınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir.” kuralına yer verilmiştir. Uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için dava konusu Tebliğin dayanağı olan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu ile 4846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun ilgili maddelerinin birlikte incelenip değerlendirilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 37/(A)-2. maddesinde, turizm işletmesi belgelerinin verilmesine ilişkin hususların Cumhurbaşkanı kararı ile yürürlüğe girecek yönetmeliklerle düzenlenebileceği, bu doğrultuda çıkarılan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmelik'in 9/2. maddesinde; "Başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir." kuralı ve aynı Yönetmeliğin 44/1-(b) maddesinde belirtilen turizm belgesi başvurularında istenilen bilgi ve belgeler ile verilecek sürelere ilişkin hususların tebliğ ile düzenleneceği hükümleri yer almakta olup, bu hükümlere dayanılarak yürürlüğe konulduğu anlaşılan dava konusu düzenlemenin "Bakanlıkça başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir." cümlesine ilişkin kısmının normlar hiyerarşisine uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Anılan fıkranın ikinci cümlesinde yer alan "Ayrıca, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde, █████/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alındığını gösterir belge de başvuruya eklenir, yetkili federasyonlar ve belgenin alınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir.” kuralının değerlendirilmesinde ise; 4846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun yukarıda yer alan hükümlerine göre; eser sahibinin, eserinin yayınlanmasında, umuma iletilmesinde münhasıran hak sahibi olduğu, bu hakkını meslek birlikleri veya bu birliklerin kurduğu federasyonlar aracılığıyla da kullanabileceği, eser sahibinin, meslek birliğine ve dolayısıyla federasyona üye olmak zorunluluğunun bulunmadığı, öte yandan, umuma açık alanlarda, eser sahibi veya meslek birliği ile sözleşme yapılmak suretiyle eserin yayınlanabileceği, bununla birlikte izin ile eserin aslının veya çoğaltılmış nüshalarının, radyo-televizyon, uydu ve kablo gibi telli veya telsiz yayın yapan kuruluşlar vasıtasıyla veya dijital iletim de dahil olmak üzere işaret, ses ve/veya görüntü nakline yarayan araçlarla yayınlanması ve yayınlanan eserlerin bu kuruluşların yayınlarından alınarak başka yayın kuruluşları tarafından yeniden yayınlanması suretiyle umuma iletilmesinin de mümkün olduğu sonucuna ulaşılmaktadır. Bu durumda, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde kullanılacak eserin, öncelikle eser sahibinin muvafakati veya eser sahibinin yetki verdiği kişiler, temsilciler, kuruluşlar, birlikler, ticari organizasyonlar vasıtasıyla umuma iletilmesinin mümkün olduğu dikkate alındığında dava konusu cümleyle getirilen düzenlemenin; eser sahibinin muvafakati veya eser sahibinin yetki verdiği kişiler, temsilciler, kuruluşlar, birlikler, ticari organizasyonları kapsamadığı, bu düzenleme ile anılan Kanun hükümlerini daraltacak ya da uygulanmasını kaldıracak şekilde müzik lisans belgesinin alınacağı federasyonların davalı idarenin takdirine bırakıldığı ve özel hukuk tüzel kişisi olan bu federasyonlardan belge alınması zorunluluğu yanında bu belgenin alınmamasının da davacı yönünden turizm işletme belgesinin iptal edilmesi ve benzeri yaptırımlar için gerekçe olarak gösterilmesi sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, dava konusu düzenlemenin bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 2. maddesi ile █████/2019 tarihli ve 30961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’e eklenen Geçici 3. maddenin incelenmesine gelince; Dava konusu düzenlemede; “Belgeli tesislerin müzik lisans belgesi alması için süre" başlığı altındaki Geçici 3. maddesinde, (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce belgelendirilen konaklama tesislerinin (basit konaklama turizm işletmesi belgeli olanlar dahil), 4 üncü maddenin beşinci fıkrasında belirtilen müzik lisansına ilişkin belgeyi █████/2023 tarihine kadar Bakanlığa ibraz etmesi zorunludur. Aksi halde bu tesisler hakkında Kanun kapsamında işlem yürütülür.” kuralına yer verilmiştir. Uyuşmazlığa konu kurala ilişkin; davacı tarafından, ayrıntılı gerekçe ortaya konulmadan iptali gerektiğinin ileri sürüldüğü, davalı idare tarafından ise; bu kuralda yer verilen sürenin son günü olan █████/2023 tarihinin, █████/2023 tarih ve 32401 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile █████/2023 tarihine kadar uzatıldığının belirtildiği, bu konuda başka bir savunma yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu durumda, uyuşmazlığa konu kural içerisinde yer verilen sürenin, yukarıda belirtilen aynı Tebliğ'in 4. maddesinin 5. fıkrasına eklenen kuralda belirlenen müzik lisans belgesini tamamlama zorunluluğuna ilişkin olarak düzenlendiği, diğer bir ifadeyle dava konusu Tebliğ'in 4/5. maddesindeki düzenlemenin iptal edilmesi nedeniyle anılan kuralın da uygulama imkanının kalmadığı dikkate alındığında, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)’e eklenen Geçici 3. maddesinde de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Dava konusu Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesi ile █████/2019 tarihli ve 30961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’in 4 üncü maddesine eklenen 5. fıkranın "Ayrıca, konaklama tesisinde müzik kullanılması halinde, █████/1951 tarihli ve 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında faaliyet gösteren ilgili federasyonlardan müzik lisans belgesinin alındığını gösterir belge de başvuruya eklenir, yetkili federasyonlar ve belgenin alınmasına ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir." cümlesine ilişkin kısmı ile dava konusu değişiklikle aynı Tebliğ'e eklenen Geçici 3. maddenin Başkan ... ve Üye ...'in karşı oyu ve oyçokluğuyla İPTALİNE, 2. Dava konusu Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 1. maddesi ile █████/2019 tarihli ve 30961 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ’in 4 üncü maddesine eklenen 5. fıkranın "Bakanlıkça başvurularda, Bakanlıkça belirlenen tesisler için Kanun kapsamında alınması zorunlu tutulan sertifika ile Bakanlıkça zorunlu tutulan belgeler istenilebilir." cümlesine ilişkin kısmının ise oybirliğiyle REDDİNE, 3. Davanın ret ve kabul edilen kısmı dikkate alındığında, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...-TL yargılama giderinin takdiren ... TL'sinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, kalan yargılama giderlerinin davacı üzerinde, davalı yanında müdahillerden MÜZFED tarafından yapılan ...-TL yargılama giderinin yarısı olan ...-TL'sinin davacıdan alınarak müdahillerden MÜZFED'e verilmesine, kalan yargılama giderinin ise müdahiller üzerinde bırakılmasına, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca belirlenen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya, yine ... TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine,5. Posta giderleri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine, 6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen otuz (30) gün içinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde karar verildi. (X) KARŞI OY : Dosyanın incelenmesinden; █████/2023 tarihli, 32215 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ (Tebliğ No:2019/1)'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ ile Turizm Tesislerinin Niteliklerine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğin 4. maddesine eklenen 5. fıkrası ile aynı Tebliğe eklenen Geçici 3. maddesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, dava konusu edilen bu Tebliğ'in Turizm Tesislerine ilişkin Yönetmeliğin 44. maddesine dayanılarak düzenlendiği, söz konusu Yönetmeliğin ise 2634 sayılı Turizm Teşvik Kanunun 37. maddesinin A bendinin 2. alt bendine dayanılarak düzenlendiği anlaşılmıştır. Uyuşmazlığa konu kurallarda belirtilen "müzik lisans belgesi" alma zorunluluğu, bu belgenin nerelerden alınabileceği ve hangi sürede alınacağına dair düzenlemeleri yapma yetkisi ve takdirinin yukarıda belirtilen mevzuat gereği davalı idareye verildiği, bu kurallara uyulmadığı durumlarda ise karşılaşılacak yaptırımların 2634 sayılı Kanunda belirlendiği dikkate alındığında, turizm işletme belgeli işletmeler için hedeflenen standart ve niteliklerin kaybedilmemesi amacıyla davalı idarenin Turizm Teşvik Kanununa aykırı olmamak üzere birtakım düzenlemeler yapabileceği açıktır. Bu itibarla, dava konusu edilen düzenlemelerin normlar hiyerarşisine uygun olarak düzenlendiği, turizm amaçlı konaklama tesislerinin turizm işletme belgesi alabilmeleri için belirlenen başvuru şartları arasında belirlendiği, bu hususun idarenin takdirinde olduğu, bu takdir hakkını ise Turizm mevzuatına ve kamu yararı amacına uygun olarak kullandığı, davacının dava dilekçesinde iddia ettiği başka ticari kuruluşlarla (spotify vb.) yapılan anlaşmalar nedeniyle bu düzenlemelerin ek külfet doğurduğu iddiasını da açık ve somut olarak ortaya koyamadığı anlaşıldığından dava konusu düzenlemelerde hukuka aykırılık bulunmadığından davanın reddi gerektiği görüşüyle Dairemizce verilen aksi yöndeki karara katılmıyoruz.