Yüklenici alacağı icra takibinde, davalı iş sahibinin tacir olmaması ve kesin vade şartının bulunmaması nedeniyle temerrüt faizi hesaplamasında yapılan usul ve esasa ilişkin hataların bozulması.
Özet: Yüklenicinin iş sahibi ile akdettiği taş duvar ve menfez inşaatı sözleşmesinden doğan alacağın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali istemli davada, ilk derece mahkemesince davacının edimini sözleşmeye uygun yerine getirdiği ve hakedişinin ödenmediği tespit edilerek takibin kısmen devamına karar verilmişse de, Yargıtay, taraflar arasındaki sözleşmedeki ödeme şartlarının kesin vade teşkil etmemesi ve borçlunun icra takibinden önce temerrüde düşürülmemesi nedeniyle temerrüt faizi hesabının hatalı olduğuna hükmederek yerel mahkeme kararını bozmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacı yüklenicinin, davalı iş sahibi ile imzaladığı 25.05.2018 tarihli taş duvar ve kutu menfez inşaatı yapımı sözleşmesi gereği edimlerini süresi içinde sözleşmeye uygun olarak yerine getirdiğini, kesin kabulün de yapılmış olmasına rağmen hakedişinin ödenmediğini, bu sebeple davalı aleyhine icra takibi başlattığını, davalının haksız itirazı sebebiyle icra takibinin durduğunu belirterek, itirazın iptali ile alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafından yapılacak taş duvar ve inşaatın menfez yapım işine ilişkin sözleşmenin gereği gibi yerine getirilmediğini, eksik imalât yaptığını, taraflar arasında imzalanan sözleşmeden kaynaklı edimler yerine getirilmediğinden davacı tarafın müvekkili kurumdan alacağının olmadığını, davacının işinin bitiminden sonra alacaklarının tahsili için davalıya yazılı olarak başvuru yapmadığını ve temerrüde düşürmediğini belirterek, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli kararı ile taraflar arasında imzalanan inşaat yapım sözleşmesinden kaynaklanan alacak için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkin davada, davacının edimini sözleşme gereği yerine getirdiğinin dosya arasına alınan geçici ve kesin kabule ilişkin tutanaklar ve dosya kapsamı ile sabit olduğu, buna karşı yapılan iş nedeniyle davalının, davacıya bir kısım ödemelerde bulunmuşsa da hakedişin tamamının ödenmediğinin bilirkişi raporu ile tespit edildiği, ödeme emrinde talep edilen miktar yönünden 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesi uyarınca taleple bağlıklık ilkesi gereği davanın kısmen kabulü ile davalı tarafından Amasya İcra Mahkemesinin ██████████ Esas sayılı dosyası kapsamında ödeme emrine yaptığı itirazının kısmen iptaline, takibin 2.229.810,09 TL asıl alacak ve 710.917,53 TL işlemiş faizi ile birlikte sabit olan toplamda 2.940.727,62 TL üzerinden devamına, asıl alacak olan 2.229.810,09 TL'ye icra takip tarihi olan 22.11.2021 tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, takibe konu alacak likit olduğundan 2.229.810,09 TL asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 445.962,01 TL icra inkâr tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli kararına karşı süresi içerisinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 09.10.2023 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ1. Bölge Adliye Mahkemesinin 09.10.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesinde ödeme yeri ve şartları düzenlenmiş olup, 11.1. maddede yüklenicinin hakedişinin Muhasebe ve Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından ödeneceği, hakedişe müteakip belediyenin mali durumuna göre en fazla 5 taksitte ödeneceği, 11.2. maddede ise hakediş raporlarının kanuni kesintiler de yapılarak her ayın ilk beş günü içinde düzenleneceği, idarece onaylandıktan sonra otuz gün içinde tahakkuka bağlanarak onbeş gün içinde ödeneceği hükmü bulunduğu, bu hüküm takvim olarak belli bir tarihi göstermediğinden belirtilen ödeme tarihinin kesin vade niteliğinde olmadığı, davacı alacaklı icra takibinde TTK 1530. madde kapsamında temerrüt faizi talep etmiş ise de hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalının tacir olmadığı ve 1530. madde kapsamında temerrüt faizi istenemeyeceği, ancak yasal faiz istenebileceği kabul edilmiş, ancak sözleşmedeki hakedişlerin ödenme tarihine ilişkin 11. madde hükmü esas alınarak temerrüt faizi hesabı yapılmış, mahkemece de bu rapor esas alınarak hüküm kurulmuş olup, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu 1530. madde hükmü tacirler arası mal ve hizmet tedarikinde uygulanacak faize ilişkin olduğu, davalı tacir olmadığından bu hükmün uygulanamayacağı kabul edilerek karar verilmiş olması yerinde ise de sözleşmenin 11. maddesindeki hüküm kesin vade niteliğinde olmadığı gibi borçlunun takipten önce temerrüde düşürüldüğüne dair bir ihtarnamenin de sunulmadığı ve borçlu temerrüdü takip tarihinde gerçekleştiği halde kesin vade varmış gibi temerrüt faizi hesabı yapılmasının yerinde olmadığı, mahkemece borçlu temerrüdünün takip tarihinde gerçekleştiği kabul edilerek takip tarihinden öncesi için işlemiş temerrüt faizine ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde işlemiş faiz yönünden de itirazın iptaline karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.2. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilâmına uyularak, davacı ile davalı arasında akdedilen 25.05.2018 tarihli sözleşme gereğince sözleşme konusu işin davacı tarafından sözleşme gereğince yapıldığının geçici ve kesin kabule ilişkin tutanaklar ve diğer belgelerden sabit olduğu, buna karşı yapılan iş nedeniyle davalının, davacıya bir kısım ödemelerde bulunduğu, ancak davalı belediyenin yapılan iş nedeniyle davacıya ödemesi gereken tutarın tamamının ödemediğinin tespit edildiği, yapılan hesaplamada davacının, davalıdan 2.505.465,98 TL toplam hakediş alacağı ile 710.917,53 TL işlemiş faizi ile birlikte toplamda 3.216.383,51 TL alacağının olduğunun hesaplandığı, davacının takip öncesi işlemiş temerrüt faizine ilişkin talebinin, takip talebinden önce borçluyu temerrüde düşürdüğünün dosyaya sunulan delillerle ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davalının itirazının kısmen iptaline, takibin 2.229.810,09 TL asıl alacak üzerinden devamına; asıl alacak olan 2.229.810,09 TL'ye icra takip tarihi olan 22.11.2021 tarihinden tahsil tarihine kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmasına, fazlaya ilişkin tüm taleplerin reddine, takibe konu alacak likit olduğundan 2.229.810,09 TL asıl alacak üzerinden hesaplanan %20 oranındaki 445.962,01 TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalının kesin kabulü ısrar üzerine geç yaparak, davacının hakedişini tam ödemediğini, davalı idarenin kesin kabul ve bir miktar ödeme yaptıktan sonra ihtar yapılmadığını ileri sürerek ödeme yapmayı reddetmesinin hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunu, sözleşmenin 11. maddesinde belirtilen vadenin belirli vade olduğunu, belirli vadenin kararlaştırıldığı durumlarda borçluyu temerrüde düşürme şartı aranmadığını, davalının bir kısım hakedişleri ödemeyerek enflasyon ortamında davacıyı zarara uğratığını, kararın vekalet ücreti yönünden usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl alacağın fer'isi niteliğinde olan faiz yönünden davanın kısmen reddine karar verilmesi halinde davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının sözleşmeden ... edimini gereği gibi yerine getirmediği için ücrete hak kazanamadığını, bilirkişi raporunda sözleşme ile yapılan iş arasındaki farklar gözetilmeden hesaplama yapıldığını, keşif sırasında mevcut bulunan kutu menfez ve taş duvar işinin davacı tarafından yapıldığının kabul edildiğini, ancak davacının hiçbir iş yapmadığını, taraflar arasındaki ihale evrakları ve ödemeye ilişkin belgelerin incelenmesi halinde davacı tarafın söz konusu yapım işini gerçekleştirmediği ve müvekkilden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığının tespit edileceğini, davacının ücrete hak kazandığına ve ödeme yapılmasına dair davalıya herhangi bir başvuruda bulunmadığını, yazılı başvurusu olmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harçların taraflara yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.