istanbul 20. asliye ticaret mahkemesinde trafik sigorta sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat davasında, ani şerit değişikliğiyle motosiklet sürücüsünün ağır yaralanması nedeniyle talep edilen maddi ve manevi tazminat talepleri.

İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesinde trafik sigorta sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat davasında, ani şerit değişikliğiyle motosiklet sürücüsünün ağır yaralanması nedeniyle talep edilen maddi ve manevi tazminat talepleri.

Özet: Davacı, 24.06.2023 tarihinde İstanbul TEM yolunda meydana gelen ve diğer aracın şerit değiştirme kuralını ihlali sonucu ağır yaralandığı trafik kazasında, kazaya neden olan aracın sürücüsü ve sahibi ile aracın zorunlu trafik sigortacısından, tedavi, ilaç, ulaşım, bakıcı, ekonomik gelecek kaybı, kazanç kaybı, çalışma gücü azalması ve terfi engeli gibi kalemlerde toplam 1.000 TL maddi ve 250.000 TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; davalı sigorta şirketi ise, davanın usuli başvuru eksikliği ve sigortalı sürücünün kusurunun ispatlanamaması nedeniyle reddini talep etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:████████ Esas

KARAR NO :████████

DAVA:Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ:█████/2023

KARAR TARİHİ:█████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... 1998 doğumlu,jandarma uzman onbaşı olduğunu, müvekkili 24.06.2023 tarihinde saat 08.00 civarında ... plakalı motoru ile İstanbul Tem yolunda seyir halinde iken İstanbul istikametinden Ankara istikametine sağ şeritte seyir ederken, sürücüsü ... olan ... plakalı araç, ...Marmara ayrımında güzergahını seçemediğini ve ani şekilde emniyet şeridine geçerken aynı istikamette seyir eden müvekkilinin sürücüsü olduğu ... plakalı motorun önüne geçtiğini, Sürücü ...’nın şerit izleme ve değiştirme kuralını ihlal ederek ani manevra ile soldan sağa geçmesi üzerine müvekkili ... plakalı araca kaçınılmaz bir şekilde çarparak durmak zorunda kaldığını, kaza sonucunda sağlık ekipleri olay yerine geldiğini, müvekkili hastaneye kaldırıldığını, müvekkilinin motor sürmek için gerekli olan kask ve koruyucu ekipmanı üzerinde olmasına rağmen şiddetli çarpmanın etkisi ile ağır yaralandığını, ... Devlet Hastanesi tetkikleri sonucunda müvekkilinin kalçasında kırık tespit edildiğini, müvekkili 24.06.2023 tarihinde ameliyata alınarak kalçasına 2 parçadan oluşan platin takıldığını, müvekkili koltuk değneği ile yürüdüğünü, ... Devlet Hastanesi hekimleri tarafından yapılan kontrol ve muayeneler sonucunda müvekkiline 24.06.2023- 21.09.2023 tarihleri için istirahat raporu verildiğini, müvekkili yaklaşık 4 ay boyunca işbaşı yapamadığını, sürücü davalı ... plakalı ... marka araç sürücüsü ... kazada tam kusurlu ve sorumlu olduğunu, davalı ... plakalı araç sahibi ... A.Ş zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davalı ... Sigorta A.Ş ise; ... poliçe nolu zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi uyarınca maddi zararlardan sorumlu olduğunu, 19.09.2023 tarihinde tüm davalılar ile arabuluculuk görüşmesi yapıldığını ancak anlaşma sağlanamadığını, HMK. m. 107 uyarınca hesaplandığında ortaya çıkacak rakama göre arttırmak kaydıyla, tedavi giderleri için 100 TL, ilaç giderleri için 100 TL, ulaşım gideri olarak 100 TL, bakım gideri olarak 100 TL, ekonomik geleceğinin sarsılmasından doğan kayıplarına karşılık 100 TL, kazanç kaybı olarak 200 TL ve çalışma gücünün azalması ya da yitirilmesinden kaynaklanan zararlara karşılık 200 TL, terfi alma hakkının engellenmesine karşılık 100 TL olmak üzere toplam 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan -... Sigorta A.Ş açısından sigorta poliçesi limitleri ile sınırlı olmak üzere müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, müvekkilinin manevi zararlarına karşılık 250.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... ....’dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde zorunlu trafik sigortası ile sigortalı olan ... plakalı araç ile ... plakalı motosikletin 24.06.2023 tarihinde çarpışması neticesinde maddi hasarlı yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, davacı ..., ... plakalı motosikletin sürücüsü olup yaralanmış olduğundan bahisle müvekkili şirketten kalıcı iş göremezlik, tedavi gideri, ilaç ve ulaşım giderleri, ekonomik geleceğin sarsılmasından dolayı meydana gelen zarar, terfi alma hakkının engellenmesinden doğan zarar, geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve kazanç kaybı tazminatı talep ettiğini, davacı taraf karayolları trafik kanunu gereğince usulü yükümlülüğü olan başvuru şartını eksiksiz olarak yerine getirmeksizin dava açtığından davanın usulen reddi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından söz konusu evraklar başvurucudan talep edildiğini ancak davacı tarafından eksikler giderilmediğini, ... plakalı araç müvekkili şirket nezdinde 12.05.2023 - 12.05.2024 vadeli Trafik Sigortası ile sigortalı olduğunu, poliçe kapsamında sakatlanma teminatı 1.200.000-TL ile sınırlı olduğunu, dava konusu kazaya ilişkin olarak kural olarak ihlalde bulunan sürücünün sigortalı araç sürücüsü olduğunun davacı tarafça somut delillerle kanıtlanması gerektiğini, davacı taraf bu hususu kanıtlar hiçbir evrak ibraz etmediğini, müvekkili şirket sigortalı araç sürücüsünün kusurunu ispatlayamadığını, davanın önce usulden ve her halde esastan reddini ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile ... A.ş arasında Uzun Dönem Operasyonel Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini ve bu sözleşme ile bağlı kiralama kontratı yapıldığını, kontrata konu ... plakalı aracın karıştığı kaza neticesinde araçta meydana gelen zarar sonucu maddi manevi tazminat talebiyle işbu dava açıldığını, sözleşmeye bağlı olarak █████/2022 tarihli toplu kiralama kontratı düzenlendiğini ve bu kontratla ilgili araç kiracıya teslim ediliğini, müvekkili ile kiracı şirket arasında akdedilen Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesi hükümleri gereğince kiracı aracı gerekli özeni göstererek kullanmayı ve araca herhangi bir zarar gelmemesi için gerekli ve makul tüm önlemleri almayı kabul ve taahhüt ettiğini, kiracı aracı kullanırken gerekli özeni göstermek zorunda olduğunu, müvekkili şirketin işbu Uzun Dönem Operasyonel Araç Kiralama Sözleşmesinin akdinden hitamına kadar geçecek olan sürede, araç işleten sıfatına haiz olamayacağı açıkça ortaya konduğunu, söz konusu hükme göre, uzun süreli kiralama işlemlerinde kiracı araç işleten sıfatını kazanacağından müvekkili şirketin işleten olarak sorumlu tutulması mümkün olmadığını, davanın ... A.ş'ye ihbar edilmesini, müvekkili şirket açısından davanın öncelikle usul açısından inceleme yapılarak husumetten reddini, davanın esastan reddini ve yargılama harç ve masrafları ile kanuni vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı ... Anonim Şirketi vekili tarafından sunulan █████/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile davalının sevk ve idaresindeki ... plakalı motosiklet arasında 24.06.2023 tarihinde saat 08:30'da trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağında her ne kadar müvekkilinin KTK. md.56/1-a bendi gereği kusurlu olduğu belirtilmiş ise de taraflarınca kusur dağılımının kabulü mümkün olmadığını, müvekkilinin sevk ve idaresindeki aracın aldığı hasarın şekli değerlendirildiğinde kazanın müvekkilinin izah ettiği şekilde meydana geldiği anlaşıldığını, müvekkili kaza meydana geldikten sonra emniyet şeridine arabayı çektiğini, kaza meydana gelmezden evvel böyle bir girişimde bulunduğunu, davanın reddini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVA DEĞERİ ARTTIRIM : Davacı vekili tarafından sunulan dava değeri arttırım dilekçesi ile; tazminat talepleri bilirkişi raporlarına göre hesaplanan Sürekli İş Göremezlik Zararı toplam 1.207.045,14-TL tazminat üzerinden, dava dilekçesinde belirttikleri 1.000-TL maddi tazminat taleplerini 1.206.045,14-TL olarak arttırdıklarını, gelinen aşamada hesaplanan toplam 1.207.045,14-TL tazminatı dava tarihinden itibaren bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline ödenmesi ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalılardan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER : Gebze Cumhuriyet Başsavcılığının 2023/... sayılı dosyası aslı ve UYAP sureti, kaza anına ilişkin fotoğraflar, ... uzun döneme araç kiralama sözleşmesi ve toplu kontrat, ZMMS zeyilnamesi, Dava konusu aracın kiralanmasına ilişkin ödenen damga vergisi kayıtları, sigorta poliçesi, kaza tespit tutanağı, muayene ve tedavi evrakları, SGK kaydı, sosyal ekonomik durum araştırması, maaş bordrosu, UYAP sistemi üzerinden sorgulanan araç sahiplik bilgileri, hasar dosyası, sigorta şirketine başvuru evrakları, tanık beyanları, bilirkişi raporu, ATK maluliyet raporu, ATK kusur raporu ve tüm dosya kapsamı.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı İkinci İhtisas Kurulu tarafından hazırlanan maluliyet raporunda; "...SONUÇ

Mevcut belgelere göre;

... ve ... oğlu, █████/1998 doğumlu, ...’ın █████/2023 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, █████/2019 tarih, 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre değerlendirildiğinde;

I.Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, Alt ekstremite uzunluk farklıkları, Tablo 3.3’e göre alt ekstremite engel oranı %5,

II.Kas-İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, eklem hareket açıklığı, kalça eklemi hareket kısıtlılığı, Tablo 3.8a veTablo 3.8b’ye göre alt ekstremite özürlülük oranı %5, Balthazard formülüne göre: %10 olup Tablo 3.2’ye göre;

1.Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %5 (yüzdebeş) olduğu,

2.İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 9 (dokuz) aya kadar uzayabileceği,

3.Başka birisinin geçici ve sürekli bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur...." sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Trafik İhtisas Dairesi tarafından sunulan kusur raporunda; "...SONUÇ :

Yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda;

1.Durum:

A)-Sürücü ...' ın % 100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu,

B)-Sürücü ...' nın kusursuz olduğu,

2.Durum:

A)-Sürücü ...' ın kusursuz olduğu,

B)-Sürücü ...' nın % 100 ( yüzde yüz ) oranında kusurlu olduğu, kanaatini bildirir müşterek rapordur..." sonuç ve kanaatlerini bildirmişlerdir.

Aktüerya bilirkişi Vedat Aykırı tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "... T.C. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi “nin █████████ E. , █████████K. Sayılı ve benzer kararları da dikkate alınarak yaşam tablosu olarak TRH-2010 Yaşam Tablosu kullanılarak Progresif Rant Yöntemine göre 2025 yıl asgari ücret verisi dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, Dosya kapsamındaki belgelerden gerek ... gerekse Jandarma Genel Komutanlığı tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığı tespit edilemediğinden, davacının hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararından rücuya tabi ödeme kaynaklı bir tenzil yapılmadığı, Davadışı SGK tarafından davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı, erleşik Yargıtay kararlarında kamu çalışanları açısından geçici iş göremezlik zararının sadece ilgili dönemde mahrum kalınan ek gelirler dikkate alınarak tespit edilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, dosya kapsamındaki belgelerden davacının kaza tarihi itibariyle Kamu Personeli (Jandarma Uzm. Onb.) olduğu ve geçici iş göremezlik dönemi boyunca mahrum kaldığı ek gelirinin olup olmadığı tespit edilemediğinden Geçici İş Göremezlik zararı hesaplanmadığı, Hesaplamalara esas alınan gelir durumuna dair açıklamanın iş bu raporun 3. Sayfasında Sayın Mahkeme “nin takdirine sunulduğu, ATK Kusur raporu doğrultusunda davalı ... “nın 96100 kusurlu olduğunun kabulü halinde Davacı ... “ın hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 1.207.045,14 TL olduğu, Yargıtay kararlarına istinaden kaza tarihi itibariyle Sürekli İş Göremezlik zararının karşılanacağı Kişi Başı Ölüm ve Sakatlanma Teminatı Limitinin 1.200.000,00 TL, bu zarar kalemi yönünden teminat limitini aşan zararının 7.045,14TL olduğu, ATK Kusur raporu doğrultusunda davacı ... “ın 96100 kusurlu olduğunun kabulü halinde Davacı ... “ın hesaplanan Sürekli İş Göremezlik zararının 0,00 TL olduğu..." sonuç ve kanaatini bildirmiştir.

Mali Müşavir bilirkişi ... tarafından hazırlanan bilirkişi raporunda; "...Sayın Mahkeme “taraflar arasında uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesinin bulunup bulunmadığı, aracın fiilen teslim edilip edilmediği, ekonomik yararlanmanın kime ait olduğu, kira sözleşmesi ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalı Şirketin işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususların” 'da rapor alınmasına karar verilmiştir. Davalı / İhbar olunan tarafından alınan faturaların Davalı / İhbar olunan tarafların Yasal Defterlerinde yer aldığı, defterlerin yasaların emrettiği şekilde tutulduğu, Faturalarla ilgili Mali idareye yapılması gereken bildirimlerin süresinde yapıldığı, belgelerin kaydedildiği dava döneminde Davalı / İhbar olunan tarafların Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yaptığı, Davalı / İhbar olunan lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu, kararın Sayın Mahkemeye ait olacağı, Taraflar arasında uzun süreli kira sözleşmesi yapıldığı, Sözleşmenin karayolları trafik kanuna göre kiracıya malik gibi sorumluluk yüklediğinden 3. Kişileri bildiği ölçüde bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olacağı, Araç ruhsatında ne yazıyorsa 3. Kişiyi bağlayacaktır. Davaya karışan aracın ihbar olunana fiilen teslim edildiği, Davada kazaya karışan araç sahibinin davalı olduğu ama Ekonomik yararlanma mevcut durumda Her iki firmaya (Davalı ve İhbar olunan) ait olduğu, Davalı firma tarafından Kira sözleşmesi ve kira bedelinin Haziran 2022 ayına ait 25.07.2022 tarihinde bağlı olduğu Mecidiyeköy Vergi Dairesine ... nolu tahakkuk fişi ile bildirildiği, Dava dosyasında yer alan belgeler ve Davalı ile ihbar olunan firmadan gelen cari hesap ekstreleri, Fatura görseller, ödeme makbuzlarına göre “kira sözleşmesinin fatura, ruhsat ve cari hesap hareketleri” gibi yan delillerle desteklendiği, Dava dosyasında yer alan belgeler ve Davalı tarafından paylaşılan belgeler ışığında “Davalı Şirketin işletenlik sıfatının” devam ettiği..." sonuç ve kanaatini bildirmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanı, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; dava, davacı tarafından davalılar aleyhine açılan trafik kazası neticesinde uğranılan geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, tedavi gideri, ulaşım gideri, ekonomik geleceğin sarsılması , kazanç kaybı , terfi almanın engellenmesi, iddiasına dayalı tazminat isteminden ibarettir.

Davacı taraf ; jandarma personeli olan davacının 24.06.2023 tarihinde saat 08.00 civarında ... plakalı motoru ile İstanbul Tem yolunda seyir halinde iken İstanbul istikametinden Ankara istikametine sağ şeritte seyir ederken, sürücüsü davalı ... olan ... plakalı araç ile çarpması sonucu Yaralandığını ve müvekkilinin kaza nedeniyle yaralandığından bahisle davalı araç maliki, araç sürücüsü ile davalı ZMM sigortacısına maddi -manevi tazminat davası açmıştır .

Davalı ... sigorta şirketi ; usulüne uygun başvuru yapılmadığını ,kusurun ispatlanması gerektiğini, geçici iş görmezlik tazminat talebinin teminat dışı kaldığını ,sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğunu, yaralanma ile maluliyet arasında uygun illiyet bağı bulunmadığını ,alacağın zamanaşımına uğradığını , tedavi gideri, ulaşım gideri, ekonomik geleceğin sarsılması , kazanç kaybı , terfi almanın engellenmesinin kloz kapsamında olmadığını tazminatından sorumlu olmadıklarını , davacının yaralanmasında gerekli donanımları giymeyerek yaralanmasının niteliğini ve derecesini arttırdığından müterafik kusur indirimi yapılmasını savunmuştur .

Davalı ... savunmasında ; davacının %100 kusurlu olduğunu , kendinin bir an kusurlu olduğu düşünülse bile usulüne uygun maluliyet raporu alınması gerektiğini savunmuştur.

Davalı araç maliki ... ise kaza tarihinde aracın uzun dönem kiralama ile kiralanış olması nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığını pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını savunmuştur.

Kazaya ilişkin davacının müterafik kusuruna ilişkin bir saptama bulunmadığı gibi aksinin davalı tarafça da ispat edilememiş olması, yaralandığı ve maluliyetine sebebiyet veren yerlerde koruyucu kıyafetin söz konusu olmaması nedeniyle müterafik kusura yönelik savunmaya itibar edilmemiştir.

Dava Şartları ve ilk itirazlar Yönünden Değerlendirme :

Eldeki davada davalılardan Türk sigorta zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketidir. Sigorta hukuku 6102 sayılı TTK'nın 1401 vd. maddelerinde, zorunlu sorumluluk sigortası ise 1483 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Davacı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesine dayanarak davalı sigorta şirketinden tazminat talep etmektedir. Bu durumda dava TTK'da düzelenmiş olan sigorta hukukuna dayandığından açılan dava TTK' nın 4/1. maddesine göre mutlak ticari dava olup ihtilafın çözümünde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesi olduğu anlaşılmıştır . (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2017 gün ve ██████████E. - █████████K. sayılı; █████/2017 gün ve █████████E. - █████████K. sayılı; yine █████/2017 gün ██████████ E. - █████████K. sayılı kararları).

KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Dava konusu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 89 ve 66 maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 8 yıldır. Kaza tarihi olan 18.02.2023 tarihi ile dava tarihi dikkate alındığında 8 yıllık ceza dava zamanaşımının dolmadığı anlaşılmaktadır. Zamanaşımına yönelik davalı sigorta savunmasına itibar edilmemiştir.

Davacı taraf yargılama başlamadan maddi tazminatlar yönünden başvuru yapmış ve davalı sigorta şirketi tarafından hasar dosyası açılmış olup olup dava tarihinde 2918 sayılı KTK'nın 97. maddesinde yapılan değişiklik yürürlükte olup, davacı vekilinin dava tarihinden önce davalı Sigorta Şirketine başvuru yaptığı , yasada hangi belgelerle başvuru yapılması gerektiğinin yazılmadığı mevcut haliyle başvurusunun usulüne uygun olduğu davalı ZMM'nin 21.08.2023 tarihi itibariyle temerrüte düştüğü, davacı tarafın dava şartını başvuru ile yerine getirdiği mahkememizce kabul edilmiştir.

Husumet Yönünden Değerlendirme :

KTK'nın 85 ve 91. maddelerindeki düzenlemeler gereğince trafik kazası sonucu oluşan maddi zararlardan işleten, sürücü ve trafik sigortacısı zarar görene karşı müteselsilen sorumludur. Zarar gören davacı, TBK'nın 162 ve 163. maddesi gereğince müteselsil sorumluların hepsine karşı dava açabileceği gibi bunlardan sadece birine karşıda tazminat davası açabilir. Somut uyuşmazlıkta, davalı Sercan'ın sürücü diğer davalının ZMM sigortası olduğu olayda maddi tazminat yönünden müteselsil sorumluluğu bulunmakta olduğundan pasif husumetleri bulunmaktadır.

Davalı ... , kaza tarihinde davaya konu aracı uzun dönem kiralama sözleşmesi ile kiraladığını işleteni olmadığını , bu sebeple davada pasif husumet ehliyeti olmadığını savunmuştur : 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar" düzenlemesine; aynı Kanun'un 3. maddesinde ise işleten tanımı yönünden "araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır" düzenlemesine yer verilmiştir.

Somut olayda; trafik kazasına karışan ... plakalı araç, her ne kadar kayden davalı adına kayıtlı ise de, aracın kaza tarihinde uzun süreli kiralanmış olduğu, uzun süreli kiracı ihbar olunan kullandığı esnada davaya konu kazanın meydana geldiği görülmektedir.

Mahkemizce, konusunda uzman bilirkişiye davalı ve ihbar olunan şirketin ticari defterleri ve muhasebe kayıtları üzerinde inceleme yaptırılarak, davalı şirketin kazaya karışan aracını kaza tarihini kapsar şekilde kiraladığı, davalının iştigal konusunun araç kiralama oluşu da gözetilerek, davalının kaza tarihinde uzun süreli kiralama nedeniyle işleten sıfatının bulunmadığı dikkate alınmak suretiyle iş bu davalıya yönelik açılan maddi ve manevi tazminat Davasının pasif husumet ehliyeti yokluğundan ( dava şartı yokluğu) nedeniyle HMK 114/1-d ve 115/2 maddesi uyarınca usulden reddine, Davacı taraf işbu davayı açarken davalı şirketin işleten sıfatının bulunup bulunmadığını denetleme imkanı bulunmadığı, Davalı şirket cevap dilekçesinde aracı uzun süreli kiraya verdiğini savunarak husumet itirazında bulunduğu, mahkememizce ticari defterlerin incelenerek alınan bilirkişi raporunda işleten sıfatı ile sorumluluğunun bulunmadığı tespit edildiği Dolayısı ile davanın davalı şirkete karşı davanın yöneltilmesinde davacı tarafın herhangi bir kusurunun bulunmadığı davalı şirkete karşı açılan davada kusuru bulunmayan davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesine gerek görülmemiş, davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına karar verilmiştir. ( Benzer ... BAM 13 HD ████████ Esas ████████ karar)

Kusur Tespiti Yönünden İnceleme :

Davalıların sorumluluğunun belirlenebilmesi için olayın oluşumunda tarafların mevcut kusur durumun tespiti önem arzeder. Bu kapsamda kusur durumunun tespiti amacıyla ATK 'nın 18.07.2025 yarih 8683 sayı numarası ile rapor tanzim edilmiş ve terditli olarak kusur durumun tespitine karar verilmiştir. Davada olay anını gören bağımsız tanık bulunmamakla, kamera görüntüsü de elde edilememiş ve bu haliyle taraf beyanlarından başka somut delilde bulunulamamıştır. Kaza sonrası davacının yaralanması nedeniyle ceza soruşturması açılmışsa da şikayet yokluğu nedeniyle Gebze CBS 2023/... soruşturma numaralı dosyası üzerinden takipsizlik kararı verilmiştir .

TBK'nın 50 ve 51 inci maddeleri aşağıdaki şekildedir:

Madde 50: "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler."

Madde 51: "Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür."

Zararı ve zarar verenin kusurunu ispat yükü, zarar görendedir. TBK'nın yukarıda yer verilen 50 nci maddesi uyarınca zarar gören zararı ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altında ise de, somut olayda olduğu gibi kusurun kesin olarak belirlenemeyeceği hallerde kanun koyucu hakime zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirleme yetkisi vermiş; aynı Kanun'un 51 inci maddesi gereğince de tazminatın kapsamının, ödenme biçiminin, durumun gereğinin ve özellikle kusurun ağırlığının göz önüne alınarak belirlenebileceği öngörülmüştür.

Her somut olayda TBK'nın 50 nci maddesi anlamında kusurun dağılımı mümkün olmayabilir. Bu gibi durumlarda hakime takdir yetkisi tanınması hakkaniyete daha uygundur. Somut olayda olduğu gibi hangi tarafın daha kusurlu olduğu kesin olarak belirlenemeyecek durumlarda her iki tarafın da eşit kusurlu kabul edilmesi bu ilkelerden hareketle ulaşılabilecek en adil ve hakkaniyetli çözüm yolu olacaktır. Hakim takdir yetkisini dosyaya sunulan deliller, olayın oluş şekli ve somut olayın özelliklerini dikkate alarak hakkaniyete uygun şekilde belirleyecektir.

Hakime tanınan takdir yetkisi keyfiliğe varacak ölçüde sınırsız olmadığı gibi dosya içerisindeki maddi vakıaya uygun, olayın oluş şekline ve zararın varlığına ilişkin bir kanaat oluşturabilecek somut delillerle desteklenmelidir.

Bu ilkeler ışığında somut olay incelendiğinde; █████/2025 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından düzenlenen raporda, hangi sürücünün kusurlu olduğunun tam olarak tespit edilemediği gözetildiğinde kusurun kesin olarak belirlenebilecek bir bilgi ve bulgunun yer almaması karşısında her iki tarafın % 50'şer oranda kusurlu olduğu görüşünden hareketle tarafların %50-%50 olarak eşit kusurlu olduğuna mahkememizce kanaat getirilmiştir. . (-bkz:Yargıtay 4 Hukuk Dairesi'nin █████/2023 tarih ██████████ Esas ██████████ Karar sayılı ilamı- İstanbul BAM 8 HD ████████ Esas-█████████ Karar)

Davanın Esası Yönünden Yapılan Değerlendirme :

Davalının yaralanması nedeniyle maluliyetinin doğup doğmadığının tespiti amacıyla ATK'dan rapor talebinde bulunulmuştur.Trafik kazası nedeniyle açılan tazminat davalarında maluliyete ilişkin alınacak raporların nasıl düzenleneceğine ilişkin ne Karayolları Trafik Kanun’un da ne de Türk Borçlar Kanun’unda düzenleme yapılmamış, Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatları ile kaza tarihine göre dönemsel olarak uygulanması gereken Yönetmelikler açıklanmıştır. Buna göre maluliyete ilişkin alınacak raporların, █████/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, █████/2008 tarihi ile █████/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmelik'i, █████/2013 tarihi ile █████/2015 tarihleri arasında sonrada Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmelik'i, █████/2015 tarihi ile █████/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü Sınıflandırması Ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, █████/2019 tarihinden sonrada Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████████ E. - █████████ K., ██████████ E. ve █████████ K., ██████████ E. ve █████████ K., ██████████ E. ve █████████ K. sayılı kararları). Bu minvalde davacıya ait Adli Tıp Kurulunun 30.10.2024-19912 karar numaralı maluliyet raporunun usulüne uygun olduğu anlaşılmış ve hükme esas alınmıştır

Yargıtay 4. Hukuk Dairelerinin Anayasa Mahkemesinin █████/2020 tarih, ███████ Esas ve ███████ Karar sayılı iptal kararı sonrasında vermiş olduğu güncel içtihatları uyarınca tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu uygulanacak, bilinmeyen (işleyecek) devre bakımından da "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması gerekecektir. Bu nedenle hükme esas alınan aktüerya raporunda hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapıldığından davalı itirazlarına itibar edilmemiştir. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin █████████ E. - █████████ K., ██████████ E. - █████████ K., ██████████ E. - █████████ K. sayılı kararları). Davacı tarafça kamu çalışanı olması nedeniyle geçici iş görmezlik süresinde ek gelir kaybına yönelik delil sunulmadığı 03.10.2025 tarihli raporada bu yönleriyle itiraz edilmeyerek raporun aleyhe kesinleştiği anlaşılmış ve rapordaki sürekli iş görmezlik yönünden tespitlere itibar edilmiştir.

Tüm oluş ve dosya kapsamına göre: 24.06.2023 tarihinde saat:08.30 sıralarında sürücü davacı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile tem otoyolununda seyir halindeyken bağlantı yolu ayrımına geldiği esnada sürücü davalı ... idaresindeki ... plakalı otomobil ile çarpıştığı , çarpmanın etkisiyle davacının yaralandığı , davacı ile davalının kazanın meydana gelmesinde % 50-%50 şer oranda eşit kusurlu bulunduğu, ... Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın maluliyet raporuna göre kaza tarihi itibariyle yürürlükte bulunan █████/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik Hükümleri kullanılarak yapılan değerlendirme sonucu davacının tüm vücut engellilik oranının %5 olduğu, iyileşme süresinin kaza tarihinden itibaren 9 aya kadar uzayabileceği, raporun hükme esas alındığı, dosyanın hesaplama yönünden bilirkişi raporu alınmak üzere aktüer bilirkişisine tevdii edildiği, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporunda davacının sürekli iş göremezlik zararının 1.207.045,14 TL olduğu ve geçici iş görmezlik zararının ispat edilemediğinin tespit edildiği, raporun davacı bakımından itiraz edilmediğinden kesinleştiği, davacı tarafça dava dilekçesinde sürekli iş görmezlik tazminatı olarak sadece 200 TL talep ettiği , 800 TL tedavi gideri, ilaç gideri, ulaşım gideri, bakım gideri, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, geçici iş görmezlik (kazanç kaybı) çalışma gücünün azalması yada yitirilmesinden kaynaklanan zararlar ile terfi alma hakkının engellenmesine yönelik taleplerine ilişkin dava açtığı, bedel arttırım dilekçesinde ise 1000 TL sürekli iş görmezlik için dava açılmış gibi bedel arttırım yapmışsa da hukuken 800 TL yönünden usulüne uygun bedel arttırımın yapılmadığı , davalıların sürekli iş görmezlik tazminatından sorumluluğunun kusur oranına göre 603.122,52 TL olduğu , diğer talepler yönünden sorumluluğunun olmadığı anlaşılarak davalılar Sercan ve ZMM sigortası ... sigorta yönünden açılan davanın kısmen kabulüne , davalı Sercan açısından olay tarihi olan 24.06.2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.Ş. açısından başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonra temerrüt doğacağından 21.08.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. Talep edilen faiz türü yönünden; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████████ E., ██████████ Karar sayılı ilamı doğrultusunda dava konusu sigortalanan ... plaka sayılı aracın binek araç olması sebebiyle davacının avans faizi istemin yerinde olmadığı kanaatine varılarak yasal faizine hükmedilmiştir.

Manevi tazminat yönünden ise, TBK'nın 56/1 maddesinde, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." hükmü bulunmaktadır. Manevi tazminata hükmedilmesi için kusur şart değilse de manevi tazminat miktarının tespitinde kusur göz önünde tutulur.

Manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; zarar ve eylem arasında illiyet bağının bulunduğu tespit edildiğinden hakkaniyet gereği manevi tazminat verilmesinin uygun olacağı değerlendirilmiş, davalı ... plakalı araç Sürücüsü Sercan'ın eşit kusurlu olduğu, davacının kaza nedeniyle nitelikli yaralandığı anlaşılmakla, aracın sürücüsü davalı Sercan'dan tahsil edilmek üzere, manevi tazminat talebinin 50.000 TL olarak kısmen kabulüne, araç maliki olduğu iddia edilen ...'e yönelik açılan davanın davalının işleten olmaması nedeniyle pasif husumet yokluğundan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Maddi tazminata ilişkin açılan davanın KISMEN KABULÜ ile 603.122,57-TL sürekli iş görmezlik tazminatının davalılar ... açısından olay tarihi olan █████/2023 tarihinden, davalı ... Sigorta A.ş açısından █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı sigorta yönünden poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müşetereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, tedavi gideri, ilaç gideri, ulaşım gideri, bakım gideri, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, geçici iş görmezlik (kazanç kaybı) çalışma gücünün azalması yada yitirilmesinden kaynaklanan zararlar ile terfi alma hakkının engellenmesine yönelik açılan tazminat taleplerinin reddine,

2-Manevi tazminata ilişkin davanın KISMEN KABULÜ ile 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı ...'dan olay tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

3-Davalı ... Aş'ye yönelik açılan maddi ve manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,

4-Karar tarihinde bulunan harçlar tarifesi gereğince maddi tazminat davası yönünden kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 41.199,30-TL karar ve ilam harcından daha önceden ödenen toplam 8.416,46-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 32.782,84-TL harcın davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden (Poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere) müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

5-Karar tarihinde bulunan harçlar tarifesi gereğince manevi tazminat davası yönünden kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 3.415,50-TL karar ve ilam harcın davalı ...'dan alınarak hazineye gelir kaydına,

6-Tarafların zorunlu arabuluculuk sürecinde anlaşamamaları nedeniyle 6325 Sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.200,00-TL'nin davadaki haklılık durumuna göre 1.597,88-TL'sinin davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken müteselsilen, geri kalan 1.602,12-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Maddi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 96.468,39-TL vekalet ücretinin davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

8-Manevi tazminat yönünden; Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalı Sercan Fırtından alınarak davacıya verilmesine,

9-Maddi tazminat yönünden; Davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T göre hesaplanan 96.708,39 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketine verilmesine,

10-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 4.286,46-TL Peşin/nisbi Harcı, 4.130,00-TL Tamamlama Harcı, olmak üzere toplam 8.686,31-TL harcın davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

11-Davacı tarafından yapılan; 6.000,00-TL Bilirkişi ücreti, █████/2024 fatura tarihli ███████████ adli tıp nolu 4.650,00-TL adli tıp fatura ücreti, █████/2025 fatura tarihli 2024/... adli tıp nolu 750,00-TL adli tıp fatura ücreti, █████/2025 fatura tarihli ██████████ adli tıp nolu 5.700,00-TL adli tıp fatura ücreti, 8.464,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 25.564,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 12.765,32-TL'lik kısmının davalı ... ile davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

12-Davalı ... Anonim Şirketi davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden bu davalı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına ve yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

13-Davalı ... tarafından yapılan; 300,00-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 150,20-TL davacıdan alınarak davalı Sercan Fırtınaya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davalı üzerinde bırakılmasına,

14-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nın 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,

Dair, Davacı vekili, davalı ... vekili ile Davalı ... vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda HMK'nın 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verilerek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.█████/2026

Katip ...

¸e-imzalı

Hakim ...

¸e-imzalı