Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde ekonomik güçlükler nedeniyle yüklenicinin tamamlayamadığı inşaatın arsa sahibi tarafından ikmali sonrası eksik iş bedeli ve ödeme alacaklarının tahsili davası.
Özet: Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında yüklenicinin ekonomik sıkıntılar nedeniyle inşaatı süresinde tamamlayamaması ve sözleşmedeki masrafları karşılayamaması üzerine arsa sahibinin kendi imkanlarıyla eksik işleri tamamlamasından kaynaklanmakta olup, arsa sahibi harcamalarının tahsilini talep ederken, yüklenici ise kendisine düşen dairelerin inşaat eksikliklerinin giderilmesi amacıyla arsa sahibine devredildiğini ve arsa sahibinin de bu satış bedeliyle eksiklikleri tamamladığını, dolayısıyla kendisine herhangi bir borcu kalmadığını savunmuştur.
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ███████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında resmi şekilde akdedilen 03.08.2017 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre davalı yüklenicinin davacıya ait Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2364 ada, 12 parsel sayılı taşınmaz üzerinde yapılacak inşaatın sözleşme tarihinden itibaren 24+3 ay içinde tamamlanacağının kararlaştırıldığını, davalı yüklenicinin sözleşmede belirlenen süre içinde inşaatı bitirmeyip edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmeye göre inşaatın ikmali ile ilgili tüm masrafların, tapu devir ve teslim giderlerinin, SGK prim giderlerinin, vergi veya olası cezaların inşaatın her türlü resmi harç, fon, belediye, proje denetim giderleri, alt yapı ruhsat harçları, inşaata ait her türlü tüm belediyelerde, resmi kurum ve kuruluşlarda, vergi dairelerinde, sosyal güvenlik kurumlarında ödenecek tüm harçlar, vergiler, proje bedelleri, alt yapı harçları benzeri tüm ödemelerin yükleniciye ait olacağını, davacı tarafından yükleniciye yapması gereken ödemeler için süre tanınmışsa da ödemelerin yapılmadığını, bunun üzerine söz konusu inşaatın tamamlanması için gerekli harcamaların davacı tarafından kendi ekonomik gücüyle yapıldığını, davacının yüklenici firmadan bu ödemeleri talep etmesine rağmen ödenmemesi sebebiyle eksik iş bedelinin ve eksik ödemelerin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın haksız ve kötü niyetli olarak açıldığını, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, taraflar arasındaki anlaşmaya göre inşaat bitirildiği takdirde bazı bağımsız bölümlerin arsa sahibine bazılarının ise davalıya bırakılmasının kararlaştırıldığını, ancak davalı şirketin son dönemde ekonomik sıkıntılar nedeniyle arsa sahibi ile akdettiği sözleşme gereği yüklenici tarafından ödenmesi gereken iskân bedelini, bazı kurum ve kişilere yapması gereken ödemeleri nakit sıkıntısı nedeniyle ödeyemediğini, bu nedenle şirketin arsa sahibi ile yaptığı anlaşma gereği taşınmazların eksikliklerinin tamamlanabilmesi, kurumlara yapılacak ödemelerin yapılabilmesi ve iskân bedelinin ödenebilmesi için arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinde davalıya bırakılan Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2364 ada, 12 parselde kayıtlı A blok 4 ve 5 no.lu bağımsız bölümleri arsa sahibine bıraktığını, arsa sahibinin de ilgili taşınmazları üçüncü kişilere satarak, satış bedeli ile SGK borcu, altyapı parası, asansör, elektrik borçları gibi birçok ödeme yaptığını, ayrıca davacının bahse konu iki taşınmazın satışından sonra davalıya inşaatta bulunan eksikliklerinin tamamlanması ve iskân bedelleri için 500.000,00 TL ödemeyi vaat ettiğini, ancak şirkete sadece 249.000,00 TL ödemede bulunarak davalıyı mağdur ettiğini, davalı şirketin davacıya hiçbir borcunun kalmadığını, söz konusu iki bağımsız bölümün davacı tarafça satılmasının akabinde satış bedeli ile inşaatın eksikliklerinin tamamlandığını, buna ilişkin Samsun 1. Tüketici Mahkemesi'nin ████████ Esas numaralı dosyası kapsamında yapılan yargılamada davacının ikrarının bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflarca akdedilen arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesine göre dava konusu Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2364 ada, 12 parselde kayıtlı A blok, 4 ve 5 no.lu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın sözleşmeye göre yükleniciye verileceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin 24. maddesine göre binanın her türlü resmi harç, fon, belediye, proje denetim giderleri, alt yapı ruhsat harçları, inşaata ait her türlü tüm belediyelerde, resmi kurum ve kuruluşlarda, vergi dairelerinde, sosyal güvenlik kurumlarında ödenecek tüm harçlar, vergiler, proje bedelleri, alt yapı harçları benzeri tüm ödemeler müteahhide ait olacağını, yüklenici tarafından inşaatın yapım aşamasında yüklenici firmanın inşaat sürecinde ekonomik olarak zor günler geçirmeye başladığı, tarafların şifahi olarak görüştükleri ve davalıya kalacak olan Samsun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 2364 ada, 12 parselde kayıtlı A blok, 4 ve 5 no.lu bağımsız bölümün satılarak gelen gelirin inşaatın yapım sürecinde kullanıldığı, davacı arsa sahibinin binadaki eksiklerin tamamlanması amacıyla 323.711,16 TL'lik ödeme yaptığı, sözleşme gereği davalı yükleniciye bırakılan A blok, 4 ve 5 no.lu dairelerin davacı tarafından satılmasından dolayı kalan 249.000,00 TL tutarında ödemenin davalıya yapılmış olması nedeniyle davacının, davalıdan alacaklı olmadığı, yapılan ödemeleri 4 ve 5 no.lu daire satışından mahsup ettiği, bu hali ile davalıya ait binaların satışından elde edilen gelir ile inşaatın tamamlanması nedeniyle davacının herhangi bir alacağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi kararında ileri sürülen iddia ve savunmalar değerlendirilmeksizin, gerekçeye yer verilmeksizin hukuka aykırı olarak karar verildiğini, 04.12.2024 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda hesaplama yapılmadan, ödemenin yapıldığı amaç araştırılmadan, sadece subjektif bir yoruma dayanarak sonuca ulaşıldığını, davacının dekontlarla alacaklı olduğunun sabit olduğunu, davalının sözleşme gereği ödemekle yükümlü olduğu 323.711,16 TL'yi ödememesi sebebiyle davacının alacaklı olduğunu, kısmi dava kapsamında 172.711,16 TL'nin davalıdan tahsilinin gerektiğini, müvekkilinin davalıya ödediği 249.000,00 TL'nin 4 ve 5 no'lu bağımsız bölümlerin satılarak elde edilen para ile karşılanan masraflar mahsup edildikten sonra davalıya iade edildiği şeklindeki değerlendirmede taşınmaz satış bedeli ve gider kalemlerinin göz önünde bulundurulmadığını, dava konusu bağımsız bölümlerin satışından elde edilen 400.000,00 TL tutarın, yapılan 323.711,16 TL ödemeden mahsup edilmesi halinde 249.000,00 TL'nin davalıya iade edilmesinin mümkün olmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas alınamayacağını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.