Kamu idaresi ile imzalanan inşaat sözleşmesinin ekonomik dalgalanmalar bahanesiyle tek taraflı ve baskı altında feshedildiği iddiasıyla yüklenicinin haksız fesih tazminatı talebinin reddi üzerine temyiz incelemesi.
Özet: Bir yüklenici tarafından, kamu idaresi ile akdedilen sosyal tesis inşaat sözleşmesinin idarece haksız ve tek taraflı feshedildiği, karşılıklı fesih belgesinin ise baskı altında imzalatıldığı ve geçersiz olduğu ileri sürülerek açılan tazminat davasında; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, sözleşmenin tarafların karşılıklı iradesiyle feshedildiğini ve hakedişlerin ödendiğini gerekçe göstererek davayı reddetmiş olup, yüklenici vekili temyiz başvurusunda, feshin cebir altında gerçekleştiğini, fesih sözleşmesinin yasal şartlara ve kamu ihale mevzuatına aykırı olduğunu iddia ederek kararın bozulmasını talep etmektedir.
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; taraf arasında 28.09.2018 tarihinde ... Mezarlığı Sosyal Tesisleri İnşaat işine ait sözleşme imzalandığını, işe başlanması akabinde mahalli idareler seçiminin yapılması akabinde dava konusu işin kapsamı dışında bir kısım daha yapım işlerinin yapılması talebinin tarafınca kabul edilmediğini, ödeme yapılmayacağı tehdidi ile sözleşmenin davalı tarafça hiçbir gerekçe gösterilmeksizin, kamu gücü kullanılarak, tek yanlı olarak feshedildiğini, bu sebeple davalının haksız feshinin tespiti ile haksız fesihten kaynaklanan zararının tazmini için ihale bedelinin %5'i üzerinden tazminatın, yapılan ve yapılmayan işlerin bedelinin %5 oranında tazminata hükmedilmesi gerektiğinden bahisle davalı taraftan fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla 961.132,10 TL'nin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davalı kurum tarafından davacıya ve taşeronuna ödeme yapılmayacağı yönünde herhangi bir tehdit oluşturulacak bir eylem yapılmadığını, bu iddiaların asılsız olduğunu, 2019 yılındaki ekonomik dalgalanma nedeni ile 07.05.2020 tarihli gerekçe raporuna istinaden fiyat farkının yüksek meblağda oluşu sebebiyle kamu zararının ortaya çıkacağının değerlendirildiğini, makam oluru ile 10.05.2019 tarihinde yükleniciye bildirimde bulunulduğunu, 15.05.2019 tarihinde konu ile ilgili toplantı yapılmasının planlandığını toplantı tutanağında da görüleceği üzere tasfiye veya fesih hakkında firmalara detaylı bilgi verildiğini ve imza altına alınan tutanakta karşılıklı olarak sulhen fesih veya tasfiye işlemlerinin yapılmasının kararlaştırıldığını, müvekkili kurum tarafından tasfiye veya fesih işlemlerinin hangi şartlarda yapılacağının belirtildiği sözleşmenin hazırlanarak idare ve firmalar tarafından özgür iradeleriyle imzalandığını, taraflarca yapım işleri durum tespit tutanağı ve kesin hakedişin düzenlenerek, davacıya tüm ödemelerinin yapıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ile davalı idare arasında ... Merkez ... Mezarlığı Sosyal Tesisleri Yapım İşi konusunda eser sözleşmesi imzalandığı, davacı yüklenicinin işi alt yüklenici .... San Tic. Ltd. Şti.'ye yaptırdığı, fesih tarihine kadar yapılan işlerin hakedişlerinin yapıldığı ve bu hakedişlere taraflarca hiçbir itirazi kayıt konulmadığı, hakediş bedellerinin ödendiği ve devamında taraflar arasında sulh görüşmelerinin yapıldığı, nihayetinde 20.05.2019 tarihinde karşılıklı iradeleri sonucu sözleşmenin feshedildiği, fesih sözleşmesinde herhangi bir tazminat miktarının öngörülmediği, fesih sözleşmesine taraflarca herhangi bir itirazı kayıt da düşülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içerisinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; mahkemenin kabulünün aksine fesih sözleşmesinin karşılıklı anlaşmaya dayanmadığını ve geçersiz olduğunu, idarece tek taraflı olarak sözleşmenin feshedildiğini, düzenlenen sulhun ödeme yapılmayacağına dair baskı altında imzalatıldığını, Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınmadığından fesih sözleşmesinin kanunun aradığı şartları da taşımadığını, 4735 sayılı Kamu İhale Kanununun geçici 4. maddesine aykırı davranıldığını, 22.06.2005 tarihli ve 25853 sayılı Resmî Gazete’de yayınlanan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmeliği'n 86/1-g bendi hükmü ile Yapım İşleri Genel Şartnamesinin 48. maddesi yürürlükten kaldırıldığından tarafların karşılıklı anlaşma ile yapım işi sözleşmelerini sona erdirme haklarının bulunmadığını, bu durumda TBK gereği tasfiye hükümlerinin uygulanacağını, ancak 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmede ve ekinde yer alan belgelerde yer almayan bir fesih ve tasfiye sebebinin sözleşmeye dâhil edilmesinin veya sözleşme imzalandıktan sonra sözleşmeye ithal edilmesinin veya bu sonucu doğuracak mahiyetteki fiili uygulamaların mümkün olmayacağını, yapılması gerekenin 4735 sayılı Kanun’un 10/1-e bendi uyarınca mücbir sebep tespitine yönelik Kamu İhale Kurumundan uygun görüş alınması, mücbir sebebin varlığı halinde TBK hükümleri çerçevesinde sözleşmenin feshinin veya değişen şartlara uyarlanmasının mahkemeden talep edilmesi gerektiğini beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, eser sözleşmesinin haksız feshi iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harcının davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 20.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.