İnşaat malzemesi tedarikçisinin yüklenici temliki kaynaklı tapu iptali ve tescil davasının Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesinde istinaf incelemesi.
Özet: Davacı, yüklenicilere inşaat malzemesi sağlaması karşılığında yükleniciler ve arsa sahipleriyle akdettiği satış vaadi sözleşmesine dayanarak dört bağımsız bölümün tapu iptali ve tescilini talep etmiş, alternatif bedel talebinden ise feragat etmiştir; davalı arsa sahipleri ise ana inşaat sözleşmesinin feshedildiğini, kendi sözleşmenin tarafı olmadıklarını ve bağımsız bölümlerin yükleniciye tesciline ilişkin önceki kararların usulsüz olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiş, ilk derece mahkemesi davayı reddederken, davacı ise mahkemenin sözleşme geçersizliği ve arsa sahiplerinin taraf olmaması gerekçelerini hatalı bularak istinaf yoluna başvurmuştur.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİ █████████ - █████████
T.C.ANKARABÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 17. HUKUK DAİRESİESAS NO : █████████ KARAR NO : █████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİDAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025NUMARASI : ████████ Esas - ████████ KararDAVANIN KONUSU : Tapu İptali Ve Tescil - BedelYukarıda ilk derece mahkemesi ve dosya numarası yazılı hükme karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi.DAVA:Davacı vekili özetle; yüklenici ...Kooperatifi ile arsa malikleri ... ve diğerleri arasında Altındağ 1. Noterliği'nin █████/2003 tarih ve ... yevmiye numaralı kat karşlığı inşaat sözleşmesi ile ... parsel sayılı taşınmazda iki bloktan oluşan inşaat yapımı için anlaşıldığını, yüklenici kooperatife 25 adet bağımsız bölüm verileceğinin kararlaştırıldığını, yüklenici kooperatifin işi bitirememesi üzerine inşaat işinin alt müteahhit ...'e bırakıldığını, alt yüklenicinin de işi tamamlayamadığını, davacının yüklenici şirketlere inşaat malzemeleri verdiğini, davalı yükleniciler ve arsa sahipleri ile █████/2015 tarihinde yapılan satış vaadi sözleşmesiyle B Blok 4,10,18 ve 20 nolu bağımsız bölümlerin satışını kararlaştırdıklarını, nakit ve bir kısım inşaat işleri yaparak 500.100 TL 'ye anlaşıldığını, toplam ödemenin 769.466 TL olduğunu, taşınmazları devretmediklerini, taşınmazların yüklenici adına ve arsa malikleri adına kayıtlı olduğunu, ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, taşınmazların davalıların adına olan tapu kaydının iptaline, aksi halde 10.000 TL rayiç değerlerinin faiziyle tahsilini, taşınmazların devrinin önlenmesi için tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili tarafından sunulan █████/2024 tarihli dilekçesi ile, alacak talebinden feragat ettiklerini beyan etmiştir. CEVAP: Davalı ... ve diğerleri vekili özetle; davalıların arsa maliki olduğunu, davacının dayandığı sözleşmede taraf olmadıklarını, yüklenici ...Kooperatifi ile arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile ileriye etkili feshedildiğini, kararın kesinleştiğini, feshedilen sözleşmede iskan şartına bağlanan B Blok 4 ve 20 nolu taşınmazların davalı yükleniciye bırakılamayacağını, Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ esas sayılı dosyasında kooperatif üyesi ...'in alacağını tahsil edememesi üzerine açtığı davada 10 ve 18 nolu bağımsız bölümlerin davalı kooperatif adına tescil edildiğini, söz konusu dosyada arsa maliklerinin vekilinin davayı takipte görevini suistimal etmesi nedeniyle arsa malikleri aleyhine sonuçlandığını, avukata karşı tazminat davası açtıklarını, kararın kesinleştiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ:İlk Derece Mahkemesince, "1-Davanın reddine," karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ:Davacı vekili özetle; mahkemenin sözleşmenin geçersiz olduğu, arsa maliklerinin sözleşmenin tarafı olmadığından bahisle davayı reddettiğini, yüklenici temlikinde sözleşmenin adi yazılı olması gerektiğini, keşfin mahkemece yapılmadığını, bilirkişilerin yaptığını, bilirkişinin vergi müfettişi olduğunu, uzman bilirkişi olmadığını, bilirkişilerin hukuki görüş bildirdiğini, mahkemenin hukuki nitelendirmesinin hatalı olduğunu, Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas dosyasındaki davacı ...'in davacı şirket yetkilisi olduğunu, 10 ve 18 nolu taşınmazların davalı kooperatif adına tescilinin sağlandığını ve arsa malikleri ile ilişkisi kalmadığından davacı adına tescili gerektiğini, davacının edimini yerine getirdiğini, sözleşmenin feshinin davacıyı etkilemeyeceğini, fesih davasının sonradan açıldığını, vekalet ücretinin maktu olması gerektiğini, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. DELİLLER:Tapu kaydı, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, davacı ve yükleniciler arasındaki sözleşme, vs.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SEBEP :Dava, yüklenici temlikine dayalı tapu iptali ve tescil, terditli olarak bedel istemine ilişkindir.Bilindiği gibi; Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmeleri taraflarına karşılıklı hak ve borçlar yükler. Buradaki öncelikli borç arsa sahibine aittir. Her türlü ayıptan ari olarak üzerine inşaat yapılacak arsayı teslim etmek arsa sahibinin öncelikli borcudur. Arsa sahibi ayrıca, yüklenicinin karşı edimi olan inşaat yapmak borcunu ifa etmesinden sonra yükleniciye, sözleşmeye uygun arsa veya kurulmuşsa kat irtifak tapusunu devretmelidir. Buna karşılık yüklenicinin temel borcu bir bina meydana getirmektir. Bina inşasından maksat, o yapının sözleşmeye, fen kurallarına ve amacına uygun imal edilmesidir. Şayet yüklenici, bu nitelikleri taşıyan bir bina meydana getirmişse, sözleşmede ayrık hüküm varsa sözleşmesine, aksi halde eserin tesliminden sonra arsa sahibinden sözleşme ile devri kararlaştırılan arsa payı devrini veya bağımsız bölümlerin adına tescilini isteyebilir. Kuşkusuz, yüklenicinin arsa sahibine karşı teslimden sonra da ayıba karşı tekeffül borcu devam eder. Arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesinin yüklenicisi olan taraf, sözleşmede aksine hüküm yoksa teslim borcunu (B.K.m.364) yerine getirdiğinde arsa sahibine karşı kazandığı kişisel hakkını (bağımsız bölüm tapusunun devrini) doğrudan ondan isteyebileceği gibi Borçlar Kanununun 162.maddesi hükmünden yararlanarak yine aksine sözleşme hükmü yoksa arsa sahibinin rızası gerekmeden üçüncü kişilere yazılı olmak koşuluyla (B.K.m.163) devir ve temlik edebilir.Yüklenicinin kişisel hakkını temellük eden üçüncü kişide alacağın temliki hükümlerinden yararlanarak bu hakkını arsa sahibine karşı ileri sürebilir. Zira, alacağı devralan kişi evvelki alacaklının yerine geçer. Borçludan ifayı istemek gerektiğinde de borçluyu ifaya zorlamak artık onun hakkı olur. Ancak, bu tür davalarda yükleniciden temellük edilen kişisel hakka dayanılarak ifanın arsa sahibinden istenmesi halinde mahkemece, yüklenicinin sözleşmesine göre gerçekte neyi istemeye hak kazandığı yönü üzerinde durulmalıdır. Çünkü, yüklenici üçüncü kişiye ancak arsa sahibinden, neyi hak kazanmışsa onu temlik edebilir. Gerçekten, temlik sözleşmesinin konusu bir borç ilişkisinden doğmuş olan alacak ne ise odur. Somut olayda; Dava konusu ... parsel sayılı, kat mülkiyeti kurulu, taşınmazda bulunan B blok 18 nolu bağımsız bölümünün davalı kooperatif adına, 10 numaralı bağımsız bölümün dava dışı ... adına, 4 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerin davalı arsa sahipleri adına kayıtlı olduğu, Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile dava konusu B blok 10 ve 18 numaralı bağımsız bölümlerin davalı kooperatif adına tesciline karar verildiği ve hükmün temyiz edilmeksizin █████/2015 tarihinde kesinleştiği, söz konusu 10 numaralı bağımsız bölümün cebri icra yoluyla satış ile dava dışı ... adına tescil edildiği, Yenimahalle 4. Noterliğinin █████/2003 tarih ve ... yevmiye numaralı davalı kooperatif ve arsa malikleri arasındaki Kat Karşılığı İnşaat sözleşmesinde yüklenici kooperatife B bloktaki bağımsız bölümlerin tamamının verileceğinin belirtildiği, davalı kooperatife 28 adet bağımsız bölüm bırakıldığı belirtilen 2012 tarihli ek sözleşmenin (arsa sahipleri ve yüklenici arasındaki) dosya kapsamında bulunmadığı, davacı ve yükleniciler arasında yapılan █████/2015 tarihli sözleşme ile davacıya B blokta bulunan dava konusu 4, 10, 18 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerin satışı konusunda sözleşme yapıldığı, Ankara 15 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararı ile arsa malikleri ve davalı yüklenici kooperatif arasındaki kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ileriye etkili olarak feshine karar verildiği, söz konusu dosyada alınan bilirkişi raporunda inşaatın % 86,03 seviyesinde olduğu, yüklenici kooperatifin B blok 4 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerde █████████ hisseye hak kazandığının belirtildiği, davalı kooperatif için tasfiye halinde olarak dava dilekçesi ve kararda belirtildiği ancak söz konusu şirkete tasfiye memuru atanıp atanmadığı araştırılıp taraf teşkili sağlanmadan sözleşmenin geçersiz olduğu, arsa maliklerinin sözleşme tarafı olmadığından bahisle davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, davalı kooperatifin tasfiye halinde olup olmadığı, tasfiye memuru atanıp atanmadığı belirlenip davaya dahil edilip taraf teşkili sağlanmalı, davaya konu kat karşılığı inşaat sözleşmesi ve tüm ek sözleşmeler getirtilmeli, yine kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ileriye feshine dair Ankara 15 Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı dosyası dosya arasına alınmalı, kararın kesinleşip kesinleşmediği netleştirilmeli, söz konusu dosyadaki bilirkişi raporunda davalı yüklenici kooperatifin B blok B blok 4 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerde █████████ hisseye hak kazandığının belirtildiği anlaşılmakla mahallinde yapılacak keşif ile söz konusu rapor ile birlikte değerlendirilecek bilirkişiden rapor alınmalı, davalı yüklenici kooperatifin B blok 4 ve 20 numaralı bağımsız bölümlerdeki hak kazandığı hisse olup olmadığı netleştirilmeli, 18 numaralı bağımsız bölümün davalı yüklenici adına kayıtlı olduğu hususu da gözetilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Dava konusu B blok 10 numaralı bağımsız bölümün dava dışı ... tarafından cebri icra yoluyla satış ile adına tescil edildiği ve bu nedenle taşınmazın tapu kaydındaki tedbir şerhinin kaldırılması talebini içerir █████/2026 havale tarihli dilekçesi sunulmuş ise de, dairemizin kaldırma kararı gerekçesi, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasının her zaman mahkemesinden talep edilebileceği hususu da gözetilerek tedbir kararının kaldırılması hususunda herhangi bir karar verilmemiştir. Hal böyle olunca, davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulü ile, sair istinaf sebepleri kaldırma kararı gerekçesi gereği incelenmeksizin, ilk derece Mahkemesince verilen kararın yukarıda belirtilen gerekçelerle ve esaslı deliller toplanmadan ve delil değerlendirmesi hiç yapılmadan verilmiş olması nedeniyle HMK'nın 353/1-a/6. bendi gereğince kaldırılarak dosyanın mahalline gönderilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 2-Dosyanın davanın yeniden görülmesi için MAHKEMESİNE İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının davacı tarafa İADESİNE,4-Davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate ALINMASINA, 5-Kararın kesin olduğu dikkate alınarak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 27.maddesi ile aynı kanunun 302/5.maddesi uyarınca Dairemiz kararının ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, harç ve diğer işlemlerin ilk derece mahkemesi tarafından yerine GETİRİLMESİNE, Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a/6. bendi uyarınca kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.█████/2026GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : █████/2026BaşkanÜyeÜyeKatip ¸Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-imza ile imzalanmıştır. ¸