Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, usulsüz tebligat ve haksız haciz nedeniyle borçlu olmadığı halde ödenen paranın iadesi talepli ticari dava dosyasındaki görevsizlik kararı sonrası istinaf incelemesi.
Özet: Bir şirket, borçlu olmadığı halde, eski adresine yapılan usulsüz tebligatlar ve icra müdürlüğünün hatalı uygulamaları sonucu malvarlığına uygulanan haciz ve blokeleri kaldırmak amacıyla, cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığı 2.818,78 TLnin yasal faiziyle birlikte iadesini talep etmektedir; zira icra hukuk mahkemesince daha sonra borçlu sıfatının ve malvarlığı üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmiştir. Başlangıçta hukuk mahkemesinde açılan bu alacak davası, ticari niteliği gerekçesiyle ticaret mahkemesine gönderilmiş olup, yargı yerinin belirlenmesi için bölge adliye mahkemesince incelenmektedir.
T.C. BURSA BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ... - ...
T.C.BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N AG E R E K Ç E L İ İ S T İ N A F K A R A R IDOSYA NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ....ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : ....NUMARASI : ... Esas, .... KararDAVACI : ....VEKİLİ : Av....DAVALI : ...VEKİLİ : Av. ....DAVANIN KONUSU : Alacak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 22/2 maddesi gereğince yargı yerinin belirlenmesi için dairemize gönderilen dosya içindeki tüm belgeler ile dairemiz üyesi tarafından hazırlanan ön inceleme raporu incelendi. Gereği görüşüldü:DAVA DİLEKÇESİ :Davacı vekili dava dilekçesinde; İnegöl İcra Dairesi .... Esas sayılı dosyasından borçlu işvereni müvekkili .... Şti borçlu olmadığı halde karşı tarafın talebiyle dosyaya borçlu olarak eklendiğini ve dosya alacağın tamamı için müvekkilinin tüm hesaplarına, taşınmazlarına, araçlarına vs haciz ve bloke konulduğunu, icra müdürlüğü tarafından dosya borçlusu ..'in işvereni müvekkili şirkete maaş haczi müzekkeresi gönderildiğini ve gönderilen maaş haczi müvekkilinin yıllar önce taşındığı adrese gönderildiğinini, 13.10.2022 tarihinde muhtara usulsüz olarak tebliğ edildiğini, maaş haczi müzekkeresi tekidi müzekkeresi de aynı adrese usulsüz olarak tebliğ edildiğini, maaş haczi müzekkeresi ve maaş haczi tekidi müzekkeresi tebliğ edilen "... Osmangazi/Bursa" adresinden müvekkilinin taşındığını ve gerekli yerlere de bildirimini yaptığını, taşındığına dair 04.12.2020 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi kaydını ekte sunulduğunu, müvekkiline usulsüz olarak tebliğ edilen maaş haczinden ve tekidi müzekkeresinden dosya alacağının tamamı olan 14.127,64TL için müvekkilinin tüm banka hesaplarına bloke konulunca haberdar olduğunu ve haberdar olunduğu gibi icra dosyasına maaş haczinin 2. sırada olduğuna dair bildirim yapıldığını ve müvekkilinin borçlu kaydının silinmesini ve haciz ve blokelerin kaldırılması talep edildiğini, dosya borçlusunun maaşı üzerinde başka bir dosyadan İnegöl İcra Dairesi...Esas sayılı dosyasından haciz bulunmakta olduğunu, iş bu dosyaya borçlunun maaşından her ay kesinti yapıldığını, icra müdürlüğü talebini reddederek, müvekkiline maaş haczinin usulsüz tebliğ tarihi ile maaş haczinin 2. sırada olduğuna dair bildirim tarihi arasındaki borçlunun maaş kesintilerini hesaplayarak 2750,00TL'den müvekkili şirketin borçlu sıfatının devamına karar verildiğini, müvekkili şirket 2750,00TL'yi ödediğinde tüm hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini, 10.01.2023 tarihinde İnegöl 1.İcra Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosya ile müvekkili borçlu kaydının silinmesi tüm haciz ve blokelerin kaldırılması için dava açıldığını, icra mahkemesi dosya üzerinden karar vermeyip yargılama için duruşma açtığını 17 aracına tüm taşınmazlarına ve tüm hesaplarına bloke konulan müvekkil zorunlu olarak cebri icra tehdidi altında 26.01.2023 tarihinde borçlu olmadığı halde 2750,00 TL'yi ödemek zorunda kaldığını, banka hesaplarındaki blokeleri kaldırmak içinde 13.02.2023 tarihinde 68.78TL ödemek zorunda kaldığını, İnegöl 1.İcra Hukuk Mahkemesi ... tarihinde ... E., ....K. sayılı dosyasından müvekkili borçlu sıfatının ve malvarlığı üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verildiğini, kesin olan kararın sunulduğunu, borçlu olunmadığı halde cebri icra tehdidi altında İnegöl İcra Dairesi █████████E. sayılı dosyaya ödenen 2.818,78TL 'nin yasal faiziyle birlikte iadesine, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere, borçlu olunmadığı halde cebri icra tehdidi altında İnegöl İcra Dairesi █████████ Esas sayılı dosyaya ödenen 2.818,78TL'nin 13.02.2023 tarihinden tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müvekkili şirkete iadesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DAVANIN AÇILDIĞI MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER:Dava, İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .... Esas sayısında açılmıştır. Mahkemece yapılan yargılamada davacı tarafça açılan davanın ticari dava olduğu ve ticaret mahkemesinin görev alanına girdiği, yine Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun █████/2021 tarih ve 608 sayılı kararı gereğince "Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Bursa ilinin mülki sınırları " olarak belirlendiğinden ve bu kapsamda davacı tarafça açılan davada görevli ve yetkili mahkemenin Bursa Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.Bu görevsizlik kararı taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş ve dava dosyası 6100 sayılı HMK. 20/1 maddesi uyarınca ilgili mahkemeye gönderilmiştir.DAVANIN GÖNDERİLDİĞİ MAHKEME TARAFINDAN YAPILAN İŞLEMLER :Görevsizlik kararı üzerine dosya kendisine gönderilen Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce dava ... Esas sırasına kaydedilmiş, mahkemece yapılan yargılamada, davanın niteliği itibariyle İcra ve İflas Kanunu 89. Maddede yer alan menfi tespit davasına benzer bir dava olduğu, İ.İ.K. 89. Madde uyarınca açılacak davalarda Bölge Adliye Mahkemelerinin farklı yöndeki kararları arasındaki içtihadın birleştirilmesine dair Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 06.11.2023 tarih ... Esas ... Karar sayılı kararının ".......Buna göre davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar vermek gerekmiştir...." şeklinde olup; işbu davada da Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin kararı gözetildiğinde görevli mahkemenin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karşı görevsizlik kararı verilmiştir.Bu görevsizlik kararı da taraflarca istinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiştir.UYUŞMAZLIĞIN NİTELİĞİ :Her iki mahkemenin karşılıklı görevsizlik kararı vermiş olmaları ve bu kararların istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi nedeniyle mahkemeler arasında görev uyuşmazlığı çıktığı, 6100 sayılı HMK. 21/1-c maddesinde yargı yerinin belirlenmesini gerektiren sebep olarak gösterilmiş bulunan "İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse" sebebinin gerçekleştiği görülmektedir.Karşı görevsizlik kararını veren mahkeme 6100 sayılı HMK. 22/1 maddesi uyarınca görev uyuşmazlığının çözümü ve görevli mahkemenin belirlenmesi için dava dosyasını re'sen dairemize göndermiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE :6100 sayılı HMK. 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede; Görev görev uyuşmazlığına konu dava; icra dosyası nedeni ile gönderilen haciz ihbarnameleri üzerine icra tehdidi altında ödenen miktarın istirdatı istemli Davanın açıldığı İnegöl 1.Asliye Hukuk Mahkemesince, davacı tarafından, İnegöl İcra Dairesinin ...Es. sayılı icra takip dosyasından gönderilen haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile icra tehdidi altında ödenen miktarın tahsili istemiyle iş bu dava açılmış olup, davacıya haciz ihbarnamelerinin gönderildiği icra dosyasının incelenmesinde takibin kambiyo senedine dayalı yapılmış kambiyo takibi olduğu gerekçesiyle davaya Bursa Asliye Ticaret Mahkemesince bakılması gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş, Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesince ise, 3.kişinin açmış olduğu istirdat davasında görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı vermiş, her iki karar da istinaf edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan dosya merci tayini için dairemize gönderilmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ... Esas,... Karar sayılı Bölge Adliye Mahkemeleri Daire kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin kararında, 2004 sayılı Kanun'un 89.uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında, görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına karar verilmiş ve kararlar arasındaki farklılık bu şekilde giderilmiştir.Her ne kadar Dairemizin çeşitli tarihlerde vermiş olduğu daha önceki kararında, farklı yönde değerlendirme yapılarak aksi yönde kararlar verilmiş olsa da, güncel Yargıtay kararı Dairemizce de yerinde görülerek yapılan değerlendirmede,2004 sayılı İİK.nun 89/III maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit-istirdat davalarında, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının, görevin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına ve görevli mahkemenin, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, davada görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesidir. Bu durumda davanın İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği anlaşılmakla, bu mahkemece verilen görevsizlik kararının yerinde olmadığı kabul edilmiş ve yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.K A R A R :Yukarıda açıklanan nedenlerle ;6100 sayılı HMK.’nun 21. ve 22. maddeleri gereğince İnegöl 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,Dava dosyasının, dosyayı dairemize gönderen mahkemeye iadesine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.KANUN YOLU : 6100 sayılı HMK. 23/2 maddesi uyarınca kesin olmak üzere GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : █████/2024 ....Başkan....¸e-imzalıdır ....Üye....¸e-imzalıdır ...Üye....¸e-imzalıdır ....Katip.....¸e-imzalıdır