istanbul bölge adliye mahkemesi 3. hukuk dairesinin elektrik abonelik sözleşmesinden doğan fatura ve cayma bedeli talepli itirazın iptali davasında verilen kısmi kabul kısmi ret kararına istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin elektrik abonelik sözleşmesinden doğan fatura ve cayma bedeli talepli itirazın iptali davasında verilen kısmi kabul kısmi ret kararına istinaf incelemesi.

Özet: Bir elektrik abonelik sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi davacı tarafından tanzim edilen elektrik tüketim faturaları ve bunlara ilişkin gecikme faizi ile icra inkar tazminatı taleplerini kabul ederken, davalının sözleşmeden caydığına dair kanıt bulunmadığından cayma bedeline ilişkin faturanın haksız olduğuna hükmederek davayı kısmen kabul edip kısmen reddetmiş; her iki taraf da bu kararı istinaf etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2025

NUMARASI : ████████ E - ████████ K

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında imzalanan ... numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklı cayma bedeline ilişkin 4 adet fatura tanzim edildiğini, tanzim edilen faturaların ödenmemesi sebebiyle davacı tarafça ... Mts sayılı dosya ile icra takibine geçildiğini, takibe davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine takibin durduğunu belirterek, itirazın iptaline, takibin devamına, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davalı şirketin taşınmazını eğitim kurumu olarak kullandığını, fatura bedelinin gerçeği yansıttığı takdirde davalı şirket tarafından düzenli ve gecikmeksizin ödemelerin yapıldığını, █████/2023 tarih, ... numaralı KDV dahil 103.170,83-TL bedelli e-fatura ile haksız alacak talep edilmesi üzerine bu faturaya itiraz edilerek davacıya iade edildiğini, davacının talebinin cayma bedeline dayalı fatura olduğunu, ancak davalı tarafça cayma olmadığını, davacı tarafından davalıya elektrik vermediğini, davacının talebinin haksız olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İstinaf Konusu Mahkeme Kararı ;

Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; "taraflar arasında imzalanan ... numaralı Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklı elektrik tüketim faturaları ve cayma bedeline ilişkin tanzim edilen 4 adet faturanın davalı tarafça ödenmemesi sebebiyle, ... Mts sayılı dosya ile başlatılan takibe, davalı tarafça itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın ikame edildiği, mahkememizce alınan teknik incelemeye haiz bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere, davacı tarafından tanzim edilen elektrik faturalarının sözleşme şartlarına uygun tanzim edildiği ve ancak davalının tüketim bedeli karşılığı fatura bedellerini ödemediği görülmüş olup, diğer yandan, her ne kadar tüketim faturaları dışında davacı tarafından, cayma bedeli karşılığı olarak Seri A ... numaralı, █████/2023 son ödeme tarihli, 103.170,83-TL tutarlı fatura tanzim edilmiş ise de, davalının sözleşmeden caydığına dair dosyaya bir delil ibraz edilmediği, davalının sözleşmeden caydığı ve bu doğrultuda cayma bedeline hak kazandığına dair iddiaların davacının ispat külfeti altında olduğu sabit görülerek, takibe konu cayma bedeli faturası olarak tanzim edilen işbu fatura alacağının sübut bulmadığı sonuç ve kanaati ile davanın ispat edilen ve hükümde detayı verilen tüketim faturaları ve gecikme faizleri ve likit olan alacak bakımından icra inkar tazminatı talepleri yönüyle kabulüne, ispata muhtaç kalan cayma bedeli faturası talebi yönüyle ise reddine dair karar vermek gerekmiş " olduğu gerekçesiyle ;

"1-Davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile;

... nolu fatura bakımından 83.231,91 TL asıl alacak ve 22.098,07 TL gecikme faizi yönüyle,

-... nolu fatura bakımından 69.183,29 TL asıl alacak ve 14.150,29 TL gecikme faizi yönüyle,

-... nolu fatura bakımından 45.396,64 TL asıl alacak ve 6.874,56 TL gecikme faizi yönüyle davanın kabulüne, toplam 197.811,84 -TL asıl alacak ve 43.122,92 TL gecikme faizi yönünden davalının MERKEZİ TAKİP SİSTEMİ ... esas sayılı takibe vaki itirazın iptaline, takibin bu miktar yönünden aynen devamına;

B-Fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Hükmedilen asıl alacağın %20'si üzerinden hesap edilecek olan icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, " şeklinde hüküm kurulmuştur.

İstinaf Başvuruları ;

Mahkemece verilen kararı,davacı vekili ve davalı vekili istinaf etmiştir.

1- Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin kısmen kabul kısmen red kararı vermesi hukuka aykırı olup, reddolunan kısmı için istinafa başvurma zorunluluğu doğduğunu, davalı ile müvekkili şirket arasında imza altına alınan ... nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesinden kaynaklanan cayma bedeline ilişkin olmak üzere 4 adet faturanın bedelinin ödenmemesi sebebiyle Merkezi Takip Sistemi ... MTS Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiği,Yürürlükteki mevzuat çerçevesinde, davalının abonelik adresinin bulunduğu İstanbul İli Bakırköy ilçesi sayaçlarının yerel dağıtım firması olan ... tarafından okunduğu, bu okumalara dair verilerin ...'a bildirilmekte ve ...'tan müvekkili şirket tarafından alınan verilerin abonelik sözleşmesi ile belirlenen tarifeler uyarınca faturalandırıldığı, müvekkili şirket tarafından 04.01.2023 düzenleme 16.01.2023 vade tarihli Seri A ... 83.231,91 TL bedelli, 03.02.2023 düzenleme 17.02.2023 vade tarihli Seri A ... 69.183,29 TL bedelli, 03.03.2023 düzenleme 16.03.2023 vade tarihli Seri A ... 45.396,64 TL bedelli, 20.03.2023 düzenleme 31.03.2023 vade tarihli Seri A ... 103.170,83 TL bedelli faturalar tanzim edilmiş olup, ilgili faturaların davalı/borçlu yanca ödenmemiş olduğu,

Bu faturalaran ..., ..., ... numaralı faturalar elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olup bilirkişi raporu ile de haklı olduklarının ortaya çıktığı, Yerel mahkemece tüketime dair alacağın ve ferilerinin kabulüne karar verilmiş olduğu,

Takibe konu edilen ... fatura numaralı 103.170,83 TL tutarlı olan faturanın cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığı, borca ve takibe dayanak faturanın, elektrik abonelik sözleşmesinin hükümlerine göre öngörülen cezai bedele ilişkin düzenlendiğini, söz konusu fatura bedelinin davalı tarafından halen ödenmediği, borçluya akdedilen abonelik sözleşmesi ve ... %10 paketi kullanım şartlarında görüleceği üzere ödenmemiş borçtan dolayı sözleşmenin feshedilmiş ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedelinin 20.03.2023 tarihli faturaya yansıtılmış olduğu, şöyle ki elektrik abonelik sözleşmesinin son sayfasında gayet net bir şekilde yer aldığı üzere, "...sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ABONE'nin bu sürede herhangi bir neden ile TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde ABONE, TEDARİKÇİ tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar , daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak ödemeyi kabul , beyan ve taahhüt eder. '' şeklinde hüküm altına alınmış olduğu,

Cayma bedeli ve cezai şart şeklinde isimlendirilen kurumun , gerek mevzuatta gerekse Yüksek Mahkeme kararlarında kabul edilmiş bir kurum olup, tarafları tacir sıfatına haiz olan sözleşmelerde zamanın ve piyasanın gereği olarak haklı olarak karşımıza çıktığı, ancak davalının, basiretli tacir sıfatıyla imzaladığı sözleşmenin, ... %10,00 tarife paketi kullanım şartlarının ilgili hükmü ile bağlı olmasına rağmen cayma bedeli faturasını ödemeyerek itiraz ettiği, Taahhüde uyulmaması halinde de cayma bedelinin ödeneceği ve bu bedelin de nasıl hesaplanacağı seçilen ve imza edilen tarifede ve dahası sözleşmenin ilgili maddelerinde gösterilmiş olduğu, davalı yanın akdettiği sözleşme maddelerine riayet etmek zorunda olduğu, ilgili sözleşme maddesine istinaden cayma bedeli ve ferilerine dair talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmi olduğu, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.

2- Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkili aleyhine açılan işbu dava, haksız ve mesnetsiz alacak taleplerine dayalı olarak açıldığını, davacı tarafın , müvekkili şirketin hiçbir borcu bulunmamasına rağmen, 103.170,83 TL tutarında haksız bir fatura düzenleyerek alacak talebinde bulunmuş olduğu, faturanın a kabul edilmeyerek 23.03.2023 tarihli noter ihtarnamesi ile itirazen iade edildiği, davacının, bu faturayı sözde cayma bedeline dayandırsa da, müvekkili şirketin herhangi bir caymasın söz konusu olmadığı, aksine, müvekkiline elektrik verilmemiş, hizmet sunulmamış olduğu, dolayısıyla faturanın hukuki ve maddi bir dayanağı bulunmadığı, bu hususun dava dosyasındaki beyan ve delillerle açıkça ortaya konduğu, taraflar arasında abone sözleşmesi dahi ibraz edilmemiş olup, cayma bedeli uygulanmasını gerektirir bir hukuki ilişki ve şartların da mevcut olmadığı, hal böyleyken, Mahkemece talebin kısmen kabulü ve müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu,

Müvekkili şirketin söz konusu taşınmazı eğitim kurumu (okul) olarak kullandığını, Okul 400 öğrenci kapasiteli olup, 300 ile 350 arasında değişen öğrenci bulunduğu, fatura bedeli gerçeği yansıttığı takdirde müvekkili şirket tarafından düzenli ve gecikmeksizin ödenmi olduğunu, 20.03.2023 tarihli ve ... nolu KDV dahil 103.170,83 TL bedelli e-fatura ile haksız alacak talep edildiğinden, bu faturaya itiraz edilerek davacıya noter ihtarnamesi yolu ile iade edilmesi sebebiyle davacının herhangi bir alacak iddiasının kabulünün mümkün olmadığı, ayrıca davanın kısmen ret ile sonuçlanmış olmasına rağmen, mahkemece müvekkili aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin , HMK ve İİK hükümlerine açıkça aykırı olduğu,

Davacının talebinin cayma bedeline dayalı bir fatura olduğu, ancak taraflarınca herhangi bir cayma olmayıp , davalının müvekkili şirkete elektrik vermediği ,dolayısıyla taraflarınca herhagi bir caymanın söz konusu olmadığı, bu nedenle davacının talebinin haksız olduğu, davacı yanın , müvekkilinin elektriğini kesmiş olup, daha sonra da cayma bedeline dayanarak haksız taleplerde bulunduğunu , tanzim edilmiş haksız faturaya itiraz ettiklerini,bu sebeplerle haksız davanın tümden reddi gerekmekte iken müvekkiil aleyhine verilen kısmen kabul kararının hukuka uygun olmadığı ileri sürülerek, kararın kaldırılması istenmiştir.

HMK.nun 355. maddesi uyarınca, kamu düzeni yönünden ve ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

Dava , itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davanın dayanağı olan ... esas sayılı takip dosyasında ; davacı şirketçe davalı aleyhinde toplam 340.846,30-TL alacağın tahsili için ilamsız takip yapılmış, davalı-borçlunun itirazı üzerine ilamsız takip durmuştur.

Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesinin bulunduğu, bir kısım tüketim faturalarının ödenmediği ve sözleşmenin feshedildiği gerekçesiyle cayma faturası düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkemece yargılamada Jeofizik Mühendisi bilirkişiden raporlar alınmış, alınan ek bilirkişi raporunda özetle;davalı, itirazlarını teyit eden belgeleri dosyaya ibraz edemediğinden ve huzurdaki davada tedariki sıfatıyla davacının sözleşmeye dayandırdığından takibin davacı yanın talebi gibi 340.846,30-TL üzerinden yürütülmesi görüş ve kanaati bildirilmiştir.

█████/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle, Davalı itirazlarını teyit eden ve fatura bedellerinin davacıyı ödendiğini gösterir belge ibraz edilmediği, Seri A ... numaralı, █████/2023 son ödeme tarihli, 103.170,83-TL tutarındaki fatura hariç olmak üzere,Davacının takibe konu diğer 3 faturadan dolayı 197.811,84-TL asıl alacak ve 43.122,92-TL faiz toplam 240.934,76-TL alacağın olduğu, Genel olarak tüketicilerin her ay tükettikleri elektrik miktarı değişik miktarda olmakla beraber mahkeme ara kararında belirtilen kullanım miktarı, fatura bedelleri gibi miktar ve bedeller davacı tarafından davalı adına düzenlenen fatura içeriğinden görülmekte olduğu görüşü bildirilmiştir.

Takip ve dava konusu yapılan; ..., ..., ... numaralı faturalar elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olup, ...'tan alınan sayaç değerleri davalı tarafın imza ettiği sözleşmeye göre faturalandırılmış olduğu, Takibe konu edilen ... fatura numaralı 103.170,83 TL tutarlı olan fatura cezai şarttan (cayma bedeli) kaynaklandığı,davalı ile akdedilen abonelik sözleşmesi ve ... %10 paketi kullanım şartlarında görüleceği üzere ödenmemiş borçtan dolayı sözleşme feshedilmiş ve sözleşme bitiş süresinden önce fesih nedeniyle cayma bedeli 20.03.2023 tarihli faturaya yansıtılmış olduğu dava dilekçesinde davacı tarafça belirtilmektedir.

İbraz edilen elektrik abonelik sözleşmesinin son sayfasında "...sözleşmenin tedarik başlangıç tarihinden sonraki ilk 24 ay içerisinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi veya ABONE'nin bu sürede herhangi bir neden ile TEDARİKÇİ'nin portföyünden çıkmış olması halinde ABONE, TEDARİKÇİ tarafından fesih tarihine kadar kendisine düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar , daha bir fatura düzenlenmemiş ise bile tahmini fatura tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak ödemeyi kabul , beyan ve taahhüt eder. '' şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen abonelik sözleşmesinin Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları üst başlığının, 1.Sözleşmenin Yürürlüğü, Süresi ve Fesih Koşulları alt başlığında, "Sözleşmenin, yürürlüğe girmesinden sonraki ilk 12 ay içerisinde Abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde; ABONE, sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak Tedarikçi'ye derhal ödemeyi kabul, beyan ve taahhüt eder." düzenlemesi mevcuttur.

Somut olayda;bilgisine başvurulan bilirkişi jeofizik mühendisi olup, kök raporunun sözleşme hükümleri ve hesaplama yönünden denetime elverişli olmadığı gibi, ek raporda da tarafların itirazların karşılanmadığı görülmektedir.

Bu durumda mahkemece; davacı tarafça sözleşmenin tümünün ibrazı sağlanarak, sözleşme hükümlerinin ve uygulanacak mevzuat hükümlerinin incelenip değerlendirilmesi ile sonuca gidileceği açıktır. Davacı tarafça davalının fatura ödemesi yapmadığından sözleşmenin feshedildiği belirtilerek ,sözleşme uyarınca cezai şart faturası düzenlenerek takip yapıldığı belirtilmişise de ,takibin konusunun bir kısmının normal tüketim bedeli ,bir faturanın ise cezai şart faturası olduğu, sözleşmenin ilgili hükümlerinin değerlendirilmesi yönünden ,sözleşme tarihinin tesbiti ,ödenmeyen normal tüketim faturası olup olmadığının, ihtarname içeriklerinin değerlendirilmesi, davalının elektrik enerjisi almadığı savunmasının değerlendirilmesi ve sözleşmenin feshi ile sözleşmeye göre cezai şart koşullarının oluşup oluşmadığı ve buna göre miktarının hesaplaması gereklidir.

Bu durumda mahkemece, davanın niteliği uyarınca oluşturulaçak (elektrik mühendisi ,nitelikli hesaplama uzmanı ve sözleşme hukuku konusunda uzman ) 3 kişilik bilirkişi kurulundan, yukarıda açıklanan hususları kapsayan ve itirazları karşılayan rapor alınması gereklidir.

Bu itibarla, tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,tesbit edilen eksiklikler yargılama yapılmasını gerektirdiğinden , yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Tarafların istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,

İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,

Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.█████/2026