Asliye Ticaret Mahkemesi kararı, asıl işverenin ödediği işçilik alacakları için hizmet alımı sözleşmeleri kapsamındaki alt işverenlerden rücuen tazminat talebinin, İş Kanunu ve müteselsil sorumluluk ilkeleri uyarınca incelenmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı asıl işverenin, dava dışı bir işçiye yapılan ilam icrası sonucu ödediği meblağın, işçinin asıl işverenle hizmet alımı sözleşmesi çerçevesinde alt işveren ilişkisi bulunan davalı yüklenici şirketlerden rücuen tahsili talebine ilişkindir; mahkeme, 4857 sayılı İş Kanununun 2/6. maddesi kapsamında asıl-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, ancak taraflar arasındaki hizmet alımı sözleşmesinde işçilik haklarından asıl işverenin sorumlu olacağına dair bir hüküm bulunmadığından, işçiyi çalıştıran yüklenicilerin ödenen tüm bedelden ve ferilerinden sorumlu olduğuna, kıdem tazminatından çalışma dönemleri oranında, yıllık izin ve ihbar tazminatından ise son yüklenicinin sorumlu olduğuna hükmederek, bilirkişi raporu doğrultusunda belirli miktarların davalılardan tahsilini karara bağlamıştır.
T.C. ...12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ANKARA12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı uhdesinde bulunan ... .... ..... İşl. Ltd. Şti. Uhdesinde bulunan "...Büyükşehir Belediyesi İl Sınırları ve Sorumluluk Alanları İçerisinde Bulunan Yeşil Alanlar Parklar, Refüjler, Yan Bantlar, Mezarlıklar, Piknik Alanları, Barajları, Gölleri Rekreasyon Alanları ve Tesislerin Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, dava dışı işçi ... .... .... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu davacı tarafça ödendiğini, tüm bu sebeplerle fazlaya ilişkin tüm hak ve tazminat hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000 TL’nin ödeme tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili istemiştir. CEVAP : Davalılara usulüne uygun tebligat yapılmış ise de davalılar davaya cevap vermemiştir. DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, hizmet alımı sözleşmesi, bilirkişi raporu, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, hizmet alımı sözleşmesinden kaynaklı rücuen tazminat istemine ilişkindir.Davacı ile ihale yolu ile işi üstlenen davalı firmalar arasında 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6. maddesinde tanımlanan asıl - alt işveren (yüklenici) ilişkisi bulunduğu, ihale sonucunda taraflar arasında hizmet alımı sözleşmesi imzalandığı görülmektedir.Hizmet alım sözleşmeleri, ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu'na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin, yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████/2023 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı ilamı).Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, alacak miktarının 2.310,66 TL, Türk Borçlar Kanunu ve içtihat hükümleri gereğince, dava dışı işçinin asıl işveren işyerinde çalışması ile davacı konumundaki asıl işverence ödenen toplam işçilik alacakları bakımından hizmet temin eden davalı yüklenicilerin kendi hizmet dönemleri ile sınırlı olarak sorumluluğunun varlığı ile rücuen tahsilinin talep edilebileceği, bu doğrultuda, yukarıda yapılan tespit ve hesaplamalar uyarınca, davalı yüklenici ... Enerji Peyzaj Ltd. Şti. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 1.385,47 TL, davalı yüklenici ... Dekorasyon A.Ş. Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 2.310,66 TL, davalı yüklenici ...Yatırım A.Ş. (... A.Ş) Firmasından rücuen talep edilebilecek alacak miktarının 7.938,53 TL olabileceği netice ve kanaatinde olduğu belirtilmiştir.Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, dava dışı işçinin eldeki davadaki taraflar arasındaki hizmet alım sözleşmesine istinaden davalılar yanında çalıştığı, işçinin bu çalışması nedeniyle işçilik alacaklarından kaynaklı davacı hakkında yukarıda kısaca özetlenen ve açılan dava neticesi başlatılan ilamlı icra takibi sonrası davacı tarafından icra dosyasında işçiye ödemede bulunulduğu anlaşılmıştır. Taraflar arasında yapılan iş bu Sözleşmelerinin ve eklerinin incelenmesi sonucunda yapılan sözleşmenin “Ödeme Koşulları” başlıklı 5/b. Maddesinde “.....Büyükşehir Belediyesi'nin ANFA'nın hakedişlerinden her hangi bir şekilde ve aynı miktarda YÜKLENİCİ'ye yapacağı ödemeye yansıtacak, kesilen miktar kadar YÜKLENİCİ'ye eksik ödeme yapacaktır....Bu husus, YÜKLENİCİ tarafından kesin ve dönüşü mümkün olmayacak şekilde kabul edilmiştir” ve “SGK ve Diğer Yükümlülükler” başlıklı 8. maddesinde ”Yüklenicinin çalıştıracağı işçilerin iş yasasından ve sair yasalardan kaynaklanan her türlü hak ve alacaklarından, ücret, fazla mesai, yıllık ücretli izin alacağı, ulusal ve genel tatil günlerinde yapacağı çalışmalarından doğacak her türlü alacağı, şartların oluşması halinde ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, kötü niyet tazminatı ücretleriyle iş güvencesi kapsamında hakimin belirleyeceği tespit edeceği tazminat ücretleri, ...ücretler....yüklenici tarafından karşılanacak olup, hiçbir şekilde ANFA'ya rücu ettirilemez...” şeklinde düzenlendiği, dolayısıyla takip dosyasına yapılan işçilik alacağı ödemesinden dolayı alt işverenlerin sorumlu olacağı, Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatları gereğince işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarına dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacının dava dışı işçiye ödenen tutarı davalılardan sorumluluk oranları uyarınca talep edebileceği, davacının ödeme yaptığı tarih itibarıyla sorumlu olan davalılar hakkında temerrüt olgusunun oluştuğu, taraflar tacir olduğundan ödeme tarihinden itibaren avans faizi yürütülmesi gerektiği anlaşılmış olup davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulması gerekmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Açılan davanın KABULÜ ile; A)Davalı ... İnşaat Peyzaj Ltd. Şti'den 1.385,47 TL, B) Davalı ... Dekorasyon A.Ş.'den 2.310,66 TL, C)Davalı ...Yatırım A.Ş. (... Yatırım A.ş.)den 7.938,53 TL olmak üzere toplam 11.634,66 TL'nin ödeme tarihi olan █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 2-Kabul edilen 11.634,66 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 794,76 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 367,16 TL harcın, kabul oranlarına göre 43,73 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 72,92 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 250,52 TL'sinin davalı ...Yatırım Organizasyon İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı olmak üzere toplam 916,00 TL harcın, kabul oranlarına göre 109,10 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 181,92 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 624,99 TL'sinin davalı ...Yatırım Organizasyon İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 1.640,00 TL tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, kabul oranlarına göre 195,32 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 325,70 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 1.118,97 TL'sinin davalı ...Yatırım Organizasyon İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,5-Davalıların karşıladığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin, kabul oranlarına göre 381,12 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 635,52 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 2.183,36 TL'sinin davalı ...Yatırım Organizasyon İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak hazineye gelir kaydına,7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 11.634,66 TL üzerinden takdir edilen 11.634,66 TL vekalet ücretinin, kabul oranlarına göre 1.385,69 TL'sinin davalı ... İnşaat Peyzaj Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'den, 2.310,64 TL'sinin davalı ... Dekorasyon Yapı Anonim Şirketi'den, 7.938,33 TL'sinin davalı ...Yatırım Organizasyon İnşaat ve Ticaret Anonim Şirketi'den alınarak davacıya verilmesine,8-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar miktar itibari ile KESİN olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır