tarım ve orman bakanlığında müfettişliğe yeterlik sınavı sonrası atanma reddi, güvenlik soruşturması gecikmesi ve yönetmelik iptali ile parasal hak talebi davası.

Tarım ve Orman Bakanlığında müfettişliğe yeterlik sınavı sonrası atanma reddi, güvenlik soruşturması gecikmesi ve yönetmelik iptali ile parasal hak talebi davası.

Özet: Tarım ve Orman Bakanlığında müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacının, yeterlik sınavında başarılı olmasına rağmen güvenlik soruşturmasının tamamlanmadığı gerekçesiyle müfettiş kadrosuna atanma başvurusunun reddedilmesi üzerine, bu ret işleminin ve müfettişliğe atanma süresine ilişkin belirsizlik içeren yönetmelik hükmünün iptali ile atanmaması nedeniyle yoksun kaldığı parasal hakların ödenmesi talep edilmekte; davacı, idarenin eşitlik, hukuki güvenlik ve bağlı yetki ilkelerini ihlal ettiğini ileri sürerken, idare ise atama yetkisinin takdire bağlı olduğunu ve yasal bir süre bulunmadığını savunmaktadır.

Danıştay 2. Daire Başkanlığı ████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

İKİNCİ DAİRE

Esas No : ████████

Karar No : █████████

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av. ...

DAVALILAR : 1- ...

2- ...Bakanlığı

VEKİLLERİ : Hukuk Müşaviri ...

DAVANIN KONUSU : Tarım ve Orman Bakanlığında müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından,

1- “Müfettiş” kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığının ... günlü, ... sayılı işleminin,

2- █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin “Müfettişliğe atanma” başlıklı 41. maddesinin birinci fıkrasında yer alan "Yeterlik sınavlarında başarılı olanlar başarı sırasına göre müfettiş kadrolarına atanırlar." düzenlemesinin iptali;

3- “Müfettiş” kadrosuna atamasının yapılmaması nedeniyle, müfettiş yeterlik sınavının ilan edilerek atanmaya hak kazandığı █████/2017 tarihinden itibaren yoksun kaldığı ve kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

DAVACININ İDDİALARI : Bireysel işlem yönünden; █████/2014 tarihinde müfettiş yardımcısı olarak göreve başladığı, █████/2016 tarihinde tarafına rehberlik, teftiş, inceleme, ön inceleme ve soruşturma yetkisinin resen verildiği, █████/2017 tarihinde gerçekleştirilen yeterlik sınavında başarı gösterdiğinin █████/2017 tarihinde sınav komisyonu tarafından ilan edildiği ve müfettişlik görevine atanmaya hak kazandığı, bu tarihten itibaren müfettiş yetki ve sorumluluğunda ancak “yetkili müfettiş yardımcısı” unvanı ve özlük hakları ile çalışmaya devam ettiği; atanma talebinin, Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği çerçevesinde başlatılan soruşturmasının tamamlanmaması gerekçesiyle reddedildiği, hâlbuki anılan Yönetmelik gereği bu soruşturmanın en geç 60 gün içinde sonuçlanması zorunlu iken, █████/2017 tarihinden itibaren hâlâ atamasının gerçekleştirilmediği,

Aynı yeterlik sınavına girerek başarılı olan yetkili müfettiş yardımcıları ile Bakanlıkların birleşmesi sonucu Orman ve Su İşleri Bakanlığından Rehber ve Teftiş Başkanlığı bünyesine katılan müfettiş yardımcılarının █████/2018 günlü, ███████ sayılı Cumhurbaşkanı kararı ile atamaları yapıldığı hâlde kendisinin atamasının yapılmamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu,

Benzer konularda açılan davalarda davacılar lehine kararlar verildiği; kazanılan sınavlar neticesinde idarenin “müfettişlik” unvanını vermemesinin görev kusuru olarak değerlendirildiği, idarenin gecikmesinin haksız bulunduğu, işlemin kariyerini geri dönülmez şekilde engellediği, parasal kayıplara neden olduğu, idarenin denetim işlemlerini sakatladığı,

Yönetmeliğin dava konusu 41. maddesi hükmünde yer alan “atanırlar” ifadesi nedeni ile atama konusunda idarenin bağlı yetkisinin bulunduğu, atanmasının takdir yetkisi dışında kalan yasal bir zorunluluk olduğu,

Dava konusu işlem ile idarece; idareye güven, idari istikrar-öngörülebilirlik, kazanılmış haklara saygı, hukuki güvenlik, hukuki belirlilik, haklı beklenti, kanun önünde eşitlik, angarya yasağı ilkeleri gibi genel idari ilkelerin ihlal edildiği,

Düzenleyici işlem yönünden; Yönetmeliğin, dava konusu edilen maddesinde müfettiş kadrolarına nasıl atama yapılacağının düzenlendiği, ancak atama süresine ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı, süreyle ilgili düzenleme olmaması sebebiyle makul süreyi aşan bir şekilde atamasının yapılmasını beklediği, hak kayıplarının yaşanmaması için Yönetmelik hükmünün iptali ile atamanın nasıl yapılacağı ve hangi sürede gerçekleştirileceği hususunun açıkça düzenlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

DAVALI İDARELERİN SAVUNMASI : Bireysel işlem yönünden; Bakanlık müfettişlerinin atamasının, -█████/2018 günlü, 30473 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı KHK ile yürürlükten kaldırılmış olan- 2451 sayılı Bakanlıklar ve Bağlı Kuruluşlarda Atama Usulüne İlişkin Kanun’un 2. maddesi uyarınca müşterek kararla; █████/2018 günlü, 30474 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 2/2. maddesi uyarınca ise Cumhurbaşkanı onayı ile yapılacağının düzenlenmiş olduğu; mevzuatta müfettişliğe atanma işleminin gerçekleştirilmesi için bir süre öngörülmediği gibi, atama işleminin yapılmasına ilişkin takdir ve yetkinin de bu makamlara ait olduğu,

Mülga Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı ile Mülga Orman ve Su İşleri Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığında yetkili müfettiş yardımcısı olarak görev yapmakta iken, █████/2017 ve █████/2017 tarihlerinde yapılan yeterlik sınavlarında başarılı olan davacının da dâhil olduğu 18 yetkili müfettiş yardımcısından, davacının da dâhil olduğu iki müfettiş yardımcısı dışında, 16 müfettiş yardımcısının 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2/2. madde hükmü çerçevesinde, █████/2018 günlü, 30610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan █████/2018 günlü ve ████████ sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla Tarım ve Orman Bakanlığında açık bulunan müfettiş kadrolarına atandığı,

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun, kadrosuz memur çalıştırılamayacağına ilişkin 33. maddesi hükmü ile aylığın görevlendirilen memurlara hizmetlerinin karşılığı kadroya dayanılarak ödenen para olarak tanımlandığı 147/A maddesi hükmü birlikte değerlendirildiğinde, bir kadro için öngörülen maaş ve özlük haklarının kazanılabilmesi için o kadroya atanmış olmak gerektiği, davacının ancak müfettiş kadrosuna atandığı tarih itibarıyla kadro görevine ilişkin özlük ve parasal hakları hak edeceği,

Davacı hakkında Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği ile Tarım ve Orman Bakanlığı Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönergesi çerçevesinde yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını değerlendiren Bakanlık Değerlendirme Komisyonunun, █████/2019 günlü ve 5 sayılı toplantı kararı gereğince davacının müfettiş olarak atamasının uygun görülmediği,

Düzenleyici işlem yönünden; davacı tarafından dava konusu düzenlemede atama süresine ilişkin bir düzenleme getirilmediğinden hak kaybına sebep olunduğu ileri sürülmüşse de; bakanlık müfettişliklerine atamanın önceki düzenlemede müşterek kararla, mer’î düzenlemede ise Cumhurbaşkanı onayı ile yapılacağı, bu konudaki takdir yetkisinin bu makamlara ait olduğu, bu durumda Başkanlığın kuruluş ve görevleri ile başkan, müfettişler, müfettiş yardımcıları, diğer personel ve büro personelinin görev, yetki ve sorumluluklarını, atanmaları (büro personeli hariç) ve çalışma usul ve esaslarını düzenleyen dava konusu Yönetmelik ile 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 2. maddesi gereği Cumhurbaşkanı takdir ve yetkisine verilen bir hususa ilişkin süre belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığı savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...

DÜŞÜNCESİ : █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin “Müfettişliğe atanma” başlıklı 41. maddesinin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; davacının vergi müfettişi kadrosuna atanmasının yapılması istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına; parasal ve özlük haklarının ödenmesi istemi yönünden, emsali müfettiş yardımcılarının atandığı tarihten davacının müfettiş olarak atandığı tarihe kadarki haklarının davacıya ödenmesine karar verilmesi gerektiği düşünülmüştür.

DANIŞTAY SAVCISI : ...

DÜŞÜNCESİ : Tarım ve Orman Bakanlığında müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı tarafından, “Müfettiş” kadrosuna atanması ve bu kadroya atanmaya hak kazandığı Aralık 2017 tarihinden, atamasının yapılacağı tarihe kadar oluşan parasal hakların yasal faiziyle ödenmesi ve atanmaya hak kazandığı tarihten itibaren diğer tüm özlük haklarının iadesi istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin ... günlü,... sayılı işlemin, █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin “Müfettişliğe atanma” başlıklı 41. maddesinin iptali ve “Müfettiş” kadrosuna atamasının yapılmaması nedeniyle, müfettiş yeterlik sınavının ilan edilerek atanmaya hak kazandığı █████/2017 tarihinden itibaren yoksun kaldığı ve kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 124. maddesinde; Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzel kişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla yönetmelikler çıkartabileceği hüküm altına alınmıştır.

Dava konusu Yönetmelik, 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesine dayalı olarak çıkarılmıştır.

639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin; "Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan adına aşağıdaki görevleri yapar:

a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemlerinin teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek.

b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek üzere gerekli teklifleri hazırlamak ve Bakana sunmak.

c) Özel kanunlarla ve Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

(2) (Değişik: 12/7/2013-███████ md.) Müfettiş Yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, Müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları, bunlarda aranacak özel şartlar, Başkanlığın çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar yönetmelikle belirlenir." hükümleri,

"Düzenleme yetkisi" başlıklı 28. maddesinde, "(1) Bakanlık; görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idarî düzenlemeler yapabilir." yer almaktadır.

█████/2018 günlü, 30474 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin;

"Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin amacı üst kademe kamu yöneticileri ile ilgili usûl ve esaslar ile kamu kurum ve kuruluşlarında atama usûl ve esaslarını belirlemektir.

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar.",

"Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesine ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı kararıyla, (II) sayılı cetvelde yer alan kadro, pozisyon ve görevlere Cumhurbaşkanı onayı ile atama yapılır. Bu cetvellerde sayılmayan kadro, pozisyon ve görevlere, ilgili Cumhurbaşkanı yardımcısı, bakan veya atamaya yetkili amirler tarafından atama yapılır. Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakan bu yetkisini alt kademedeki yöneticilere devredebilir...", hükmü yer almakta olup, "bakanlık müfettişleri" unvanı anılan Kararnamenin eki (II) sayılı cetvelde yer almıştır.

█████/1994 tarihli ve 4045 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan ve █████/2000 günlü, 24018 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin "Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personel" başlıklı -█████/2018 günlü, 30576 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik- 8. maddesinde; "Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığınca,

a) Güvenlik soruşturması;

1) 10/7/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ekli cetvellerinde belirtilen kadro, pozisyon ve görevlere atanacaklar için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yurtdışı teşkilatında görevlendirilecek diğer personel için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

3) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığında çalışan veya çalışacak olan personel,

hakkında yapılır.

b) Arşiv araştırması;

1) 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ekli cetvellerinde belirtilen kadro, pozisyon ve görevlere atanacaklar için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

2) Yurtdışı teşkilatlarında çalıştırılacak yabancı uyruklu şahıslar için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

hakkında yapılır..." hükümleri yer almaktadır.

Davalı Bakanlık müfettiş ve müfettiş yardımcılarının atanmalarını da düzenleyen (ve işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan) █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin, "Müfettişliğe atanma" başlıklı -dava konusu- 41. maddede; "(1) Yeterlik sınavlarında başarılı olanlar başarı sırasına göre müfettiş kadrolarına atanırlar." hükmüne verilmiştir.

639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 28. maddesi ile davalı Bakanlığa, görev, yetki ve sorumluluk alanına giren ve önceden kanunla düzenlenmiş konularda idari düzenlemeler yapabilme yetkisi verilmiş, anılan Kanun Hükmünde Kararname'nin 14. maddesinin -6495 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 73. maddesi ile değişik- ikinci fıkrası ile de müfettiş yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları, müfettişliğe yükselmeleri, görev, yetki ve sorumlulukları ile aranacak özel şartların yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda, müfettiş yardımcılarının giriş ve yeterlik sınavlarının usul ve esasları ile müfettişliğe yükselmeleri koşullarını düzenleme konusunda takdir yetkisi bulunan davalı Bakanlığın, düzenleme yapma yetkisini hukuka aykırı kullandığı yolunda bir tespit bulunmamaktadır.

Öte yandan; dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, dava konusu bireysel işlemde de hukuka aykırılık görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davanın reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği düşünüldü:

MADDİ OLAY :

Tarım ve Orman Bakanlığında müfettiş yardımcısı olarak görev yapan davacı; yazılı olarak yapılan müfettişlik yeterlik sınavından başarılı olmuş ve sınav sonuçları davalı Bakanlıkça ilan edilerek, davacıya tebliğ edilmiştir.

Davacı tarafından; davalı Bakanlık nezdinde yapılan başvuruda; "müfettiş" kadrosuna atanması istenmiştir.

Davalı Bakanlıkça, anılan başvurunun, Mülga Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin 8. maddesi gereğince davacı hakkında başlatılan işlemlerin henüz sonuçlanmadığı gerekçesiyle reddi üzerine bakılmakta olan dava açılmıştır.

Öte yandan; davacı hakkında yapılan güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasını değerlendiren Tarım ve Orman Bakanlığı Değerlendirme Komisyonunca,... günlü, ... sayılı toplantı kararı ile davacının müfettiş olarak atanması uygun görülmemiştir.

İLGİLİ MEVZUAT :

Dava konusu Yönetmelik, 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (KHK) 14. maddesine dayalı olarak çıkarılmıştır.

Her ne kadar 639 sayılı KHK; █████/2018 günlü, 30473 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 27. maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ise de; aynı Kanun Hükmünde Kararname'nin 179. maddesi ile 375 sayılı KHK'ya eklenen Geçici 27. maddenin ikinci fıkrasında yer alan, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kamu kurum ve kuruluşlarında 10/5/2018 tarihli ve 7142 sayılı 6771 sayılı Kanunla Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Çeşitli Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Konusunda Yetki Kanununa göre çıkarılan kanun hükmünde kararnamelerle yürürlükten kaldırılan hükümlere dayanarak müfettiş yardımcısı, denetmen yardımcısı, denetçi yardımcısı, aktüer yardımcısı ve stajyer kontrolör olarak istihdam olunanların müfettiş, denetmen, denetçi, kontrolör, aktüerler kadro veya pozisyonlarına atanmaları, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce tabi oldukları mevzuat hükümlerine göre sonuçlandırılır." hükmü karşısında, somut uyuşmazlığın çözümünde, 639 sayılı KHK'nın 14. maddesinin uygulanacağı açıktır.

639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin;

"Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı" başlıklı 14. maddesinde; "(1) Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Bakanın emri veya onayı üzerine Bakan adına aşağıdaki görevleri yapar:

a) Bakanlık teşkilatının her türlü faaliyet ve işlemlerinin teftiş, inceleme ve soruşturma işlerini yürütmek.

b) Bakanlığın amaçlarını daha iyi gerçekleştirmek, mevzuata, plan ve programa uygun çalışmasını temin etmek üzere gerekli teklifleri hazırlamak ve Bakana sunmak.

c) Özel kanunlarla ve Bakan tarafından verilen benzeri görevleri yapmak.

█████/2018 günlü, 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 3 sayılı Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usûllerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin dava konusu işlem tarihindeki halinde;

(2) Bu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi, ekli cetvellerdeki kadro, pozisyon ve görevler, bakanlıklar, bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarını kapsar.",

"Atama usulü" başlıklı 2. maddesinde; "(1) Anayasanın 104 üncü maddesine göre yürütme yetkisinin sahibi olan Cumhurbaşkanı, atamaya yetkili amirlere ait yetkileri haizdir.

█████/1994 günlü, 4045 sayılı Kanuna dayanılarak çıkarılan, █████/2000 günlü, 24018 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve işlem tarihinde yürürlükte olan Güvenlik Soruşturması ve Arşiv Araştırması Yönetmeliği'nin

"Hakkında güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yapılacak personel" başlıklı -█████/2018 günlü, 30576 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile değişik- 8. maddesinde; "Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığınca,

a) Güvenlik soruşturması;

2) Kamu kurum ve kuruluşlarınca yurtdışı teşkilatında görevlendirilecek diğer personel için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

3) Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığında çalışan veya çalışacak olan personel,

hakkında yapılır.

b) Arşiv araştırması;

1) 3 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin ekli cetvellerinde belirtilen kadro, pozisyon ve görevlere atanacaklar için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

2) Yurtdışı teşkilatlarında çalıştırılacak yabancı uyruklu şahıslar için Cumhurbaşkanlığınca gönderilen taleplerde yer alanlar,

hakkında yapılır..." hükümleri yer almaktadır.

Davalı Bakanlık müfettiş ve müfettiş yardımcılarının atanmalarını da düzenleyen ve işlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin, "Yeterlik Sınavı ve Müfettişliğe Atama" başlıklı altıncı bölümünde yer alan;

"Müfettişlik yeterlik sınavı" başlıklı 38. maddede; "(1) Üç yıllık bir yetiştirme dönemi sonunda sınava girmeye hak kazanan müfettiş yardımcıları yeterlik sınavına tabi tutulurlar. Yeterlik sınavının üç yıllık sürenin bitimini takip eden altı aylık dönem içinde yapılması zorunludur. Yasal bir özrü nedeniyle yeterlik sınavına katılamayan müfettiş yardımcıları Başkanlıkça uygun görülecek bir tarihte sınava tabi tutulurlar.

(2) Yeterlik sınavı yazılı olarak yapılır. Yazılı sınavın tarihi, yeri ve saati sınavdan bir ay önce, sınava girmeye hak kazananlara bildirilir. Sınav ve sınav işlemleri 28 inci madde gereğince oluşturulacak sınav kurulu tarafından yürütülür.

(3) Yeterlik sınavında başarılı olamayan müfettiş yardımcıları bir defaya mahsus olmak üzere altı ay içerisinde Başkanlıkça yapılacak yeterlik sınavına girebilir." ,

"Yeterlik sınavı programı" başlıklı 39. maddenin birinci fıkrasında; "(1) Müfettiş yardımcılarının üç yıllık dönemde kazandıkları mesleki bilgi ve tecrübe derecesinin anlaşılması için yapılacak yeterlik sınavı; yürürlükteki mevzuat ve uygulaması, muhasebe ile teftiş, inceleme, ön inceleme ve soruşturma yöntemleri ile ilgili sorular yöneltilmek suretiyle yapılır.",

"Yeterlik sınavı notunun değerlendirilmesi" başlıklı 40. maddede; "(1) Yazılı sınav kâğıtları, sınav kurulu üyeleri tarafından ayrı ayrı ve 100 puan üzerinden değerlendirilir.

(2) Müfettişlik yeterlik sınavında başarılı sayılabilmek için üç yıllık eğitim döneminde aldıkları değerlendirme notlarının ortalamasının %30’u ile yeterlik yazılı sınav notunun %70’inin toplamından oluşan yeterlik notunun 100 puan üzerinden en az 70 puan olması gerekir.

(3) Müfettişlik yeterlik sınavı sonucunda en yüksek nottan başlayarak sıralı bir başarı listesi düzenlenir. Bu sıra, sınava girenlerin müfettişlik kıdem sırasını oluşturur.",

"Müfettişliğe atanma" başlıklı -dava konusu- 41. maddede; "(1) Yeterlik sınavlarında başarılı olanlar başarı sırasına göre müfettiş kadrolarına atanırlar.",

"Yeterlik sınavını kazanamayanlar ve sınava girmeyenler" başlıklı 42. maddede; "(1) Yapılan her iki müfettişlik yeterlik sınavında, yeterlik notunun 100 puan üzerinden 70 puanın altında olması nedeni ile başarısız sayılan veya mazeretsiz olarak sınava girmeyenler Bakanlık veya Bakanlığa bağlı kurum ve kuruluşlarda durumlarına ve derecelerine uygun diğer bir göreve nakledilirler." hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

1- █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin “Müfettişliğe atanma” başlıklı 41. maddesinin iptali istemi yönünden;

Dava konusu Yönetmelik'in █████/2021 günlü, 31370 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Tarım ve Orman Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği ile yürürlükten kaldırıldığı dikkate alındığında, dava konusu düzenleme yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır.

Bu itibarla, davacının iptalini talep ettiği düzenleme yürürlükte olmadığından, iptaline ilişkin istem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

2- Davacının, “Müfettiş” kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin █████/2019 günlü, 392813 sayılı işlemin iptali istemi yönünden;

Davacının, █████/2020 günlü, ████████ sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla müfettiş kadrosuna atandığı anlaşıldığından, bu kadroya atanma talebinin reddine ilişkin █████/2019 günlü, 392813 sayılı işlem hakkında karar verilmesine yer bulunmamaktadır.

3- Davacının, “Müfettiş” kadrosuna atamasının yapılmaması nedeniyle, müfettiş yeterlik sınavının ilan edilerek atanmaya hak kazandığı █████/2017 tarihinden itibaren yoksun kaldığı ve kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemi yönünden;

Yukarıda yer verilen mevzuatın ve uyuşmazlığın birlikte değerlendirilmesinden; üç yıllık bir staj döneminden sonra sınava tabi tutulan Tarım ve Orman Bakanlığı müfettiş yardımcılarının yeterlik sınavında başarı göstermeleri durumunda müfettiş kadrolarına atanmalarının öngörülmüş olduğu ve bu hususta idareye takdir hakkı tanınmadığı dikkate alındığında, yazılı ve sözlü sınavları geçerek yeterlik sınavında başarılı olan ve müfettişliğe atanma hususunda haklı beklenti içine giren davacının, aradan geçen zamana rağmen müfettiş kadrosuna atanmaması hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Hem bireylerin tüm eylem ve işlemlerde devlete güven duyabilmesi ilkesini ifade eden hukuki güvenlik ilkesine hem de idarenin yaptığı iş ve eylemlerde makul süre içerisinde hareket ederek bireylerin mağduriyetini engelleme işlevi olan hukuki belirlilik ilkesine aykırı olacak şekilde; davalı idarenin gerekli kadro çalışmasını yapmayarak, yeterlik sınavında başarılı olan davacıyı aradan uzunca bir süre geçmesine karşın müfettiş olarak atamadığı, davacının daha sonra █████/2020 günlü, ████████ sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla müfettiş kadrosuna atandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davacının, emsali müfettiş yardımcılarının müfettiş kadrosuna atandığı █████/2018 tarihi ile kendisinin müfettiş olarak atandığı █████/2021 tarihi arasında oluşacak parasal kayıpları ile kariyer mesleğin niteliği gereği sahip olunan özlük haklara ilişkin kayıplarının, davalı idarece tazmin edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, davacının █████/2018 tarihinden öncesine yönelik parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebinin reddine karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :

Açıklanan nedenlerle;

1. █████/2014 günlü, 29211 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği’nin “Müfettişliğe atanma” başlıklı 41. maddesinin iptali talebine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliğiyle;

2. Davacının, “Müfettiş” kadrosuna atanma istemiyle yaptığı başvurunun reddine ilişkin... günlü, ... sayılı işlemin iptali talebine yönelik olarak KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA oybirliğiyle;

3. “Müfettiş” kadrosuna atamasının yapılmaması nedeniyle, atanmaya hak kazandığı █████/2017 tarihinden itibaren yoksun kaldığı ve kalacağı parasal hakların yasal faiziyle birlikte ödenmesi talebine yönelik olarak DAVANIN KISMEN KABULÜ ile emsali müfettiş yardımcılarının müfettiş kadrosuna atandığı █████/2018 tarihi ile davacının müfettiş olarak atandığı █████/2021 tarihi arasında oluşacak parasal hakları ile diğer tüm özlük haklarına ilişkin kayıplarının yasal faiziyle birlikte davacıya ÖDENMESİNE, davacının █████/2018 tarihinden öncesine yönelik istemleri yönünden DAVANIN KISMEN REDDİNE oyçokluğuyla;

4. Aşağıda dökümü yapılan...-TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranına göre 1/3'ü olan ...-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, 2/3'ü olan ...-TL yargılama giderinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine; artan posta ücretinin kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine;

5. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen...-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine; ...-TL vekalet ücretinin davalı idarelerden alınarak davacıya verilmesine;

6. Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, █████/2025 tarihinde karar verildi.

(X) KARŞI OY :

Uyuşmazlık konusu olayda, davacının █████/2014 tarihinde müfettiş yardımcılığı görevine başladığı, █████/2017 tarihli yeterlik sınavına girerek başarılı olduğunun █████/2017 tarihinde ilan edildiği, █████/2018 günlü Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile yeterlik sınavında başarılı olan 16 kişinin atamasının yapıldığı, ilgilinin █████/2019 tarihinde davalı idareye müfettiş olarak atamasının yapılması istemiyle başvuruda bulunduğu, başvurusunun █████/2019 tarihinde reddedilmesi üzerine █████/2019 tarihinde bakılan davanın açıldığı, öte yandan, █████/2020 tarihli Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile adı geçenin müfettiş olarak atamasının yapıldığı anlaşılmıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun ve olayın birlikte değerlendirilmesinden; üç yıllık bir staj döneminden sonra yazılı ve sözlü yeterlik sınavına tabi tutulan müfettiş yardımcılarının yeterlik sınavında başarı göstermeleri durumunda müfettiş kadrolarına atamalarının öngörülmüş olduğu, yazılı ve sözlü sınavları geçerek yeterlik sınavında başarılı olan davacının, müfettişliğe atanma hususunda haklı beklenti içerisine girdiği, ancak aradan geçen zamana rağmen müfettişlik kadrosuna atanmadığı, öte yandan parasal haklar yönünden dava devam ederken davacının █████/2020 tarihinde müfettişliğe atandığı açıktır.

Anayasa Mahkemesinin E:██████████ başvuru numaralı ve █████/2022 sayılı kararında da; "Hukuk devletinde idare, hukuka aykırı olarak tesis ettiği işlemlerin sebep olduğu ihlalleri giderme yükümlülüğü altındadır. İdare; eski hâle getirme (restitutio in integrum) ilkesi gereğinde kişiyi, hukuka aykırı işlem tesis edilmemiş olsaydı kişi hangi durumda olacaksa ona mümkün olduğunca en yakın konuma getirmekle yükümlüdür. Bu açıdan idarenin başvurucuları iş müfettişi olarak atamak suretiyle ihlali giderme hususundaki yükümlülüklerini bütünüyle ifa ettiği söylenemeyecektir. İhlalin tam olarak giderildiğinden söz edilebilmesi için hukuka aykırı gecikme yaşanmamış olsaydı idari sürecin olağan akışı içinde başvurucular hangi tarihte iş müfettişliğine atanacaksa o tarihten itibaren oluşan parasal hak kayıplarının da karşılanması gerekir (benzer yöndeki değerlendirme için bkz. Narin Nihal Parlak, B. No: ██████████, 3/3/2022, § 39)." değerlendirilmesine yer verilmiştir.

Bu durumda, yeterlilik sınavının geçilmesi nedeniyle müfettişliğe geç atanan davacının, parasal ve özlük haklarının yardımcılık sürecinin bitiminden itibaren tazminine hükmedilmesi gerektiğinden, █████/2018 tarihinden öncesine yönelik parasal ve özlük haklarının tazminine de karar verilmesi gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.