Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminatı davasında sigorta şirketinin sorumluluğunu KTK ve TBK hükümleri ışığında belirleyen kararı.
Özet: Bu hukuki metin, 03/08/2024 tarihinde meydana gelen ve davacının aracında değer kaybına yol açan trafik kazası nedeniyle açılan bir davayı incelemektedir; davacı vekili, davalı sigorta şirketinin 40.000 TL ödeme yapmasına rağmen aracın değer kaybının karşılanmadığını belirterek, başlangıçta 1.000 TL olan talebini ıslah yoluyla 35.000 TLye çıkarmış olup, davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limiti ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu savunurken, mahkeme Anayasa Mahkemesi kararı doğrultusunda zararın ve kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ile Türk Borçlar Kanunu hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini vurgulayarak, kazadan kaynaklanan araç değer kaybının tazminini hedeflemektedir.
T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ANKARA12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde davalı ... .... .... .... ... .... .... ... .... plakalı aracına arkadan çarpması sonucu kaza meydana geldiğini, kazada davacı araç sürücüsünün kusursuz, davalı sürücünün kusurlu olduğunu, davalı sigorta şirketince 40.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak bu miktarın aracın değer kaybını karşılamadığını belirterek şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı tazminatının, █████/2024 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsilini istemiştir. Davacı vekili █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile 1.000,00 TL olan değer kaybı tazminat talebini toplam 35.000,00 TL olarak ıslah etmiştir. CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin 40.000,00 TL ödeme yaptığından herhangi bir sorumluluğunun kalmadığını, müvekkilinin sorumluluğunun sigortalının kusuru ve poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, kasko sigortacısı Ak Sigorta'ya 127.797,90 TL rücu ödemesi yapıldığını, poliçe limitinin 200.000,00 TL olduğunu, değer kaybı ve maddi hasar ödemesinden sonra 32.202,10 TL poliçe limiti kaldığını, değer kaybının genel şartlara göre hesaplanmasının gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.Davalı ... davaya karşı herhangi bir cevap vermemiştir. DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle davacını araç değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı araç için █████/2024 ilâ █████/2025 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 200.000,00 TL maddi teminat sağladığı, █████/2024 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı araç değer kaybı zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.Yargılamanın █████/2025 tarihli oturumunda davalılardan ... .... .... Gıda ve İhtiyaç Maddeleri Tic. ve San. Ltd. Şti. yönünden davanın ayrılmasına karar verildiğinden bu davalı yönünden karar verilmemiştir. Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.6098 sayılı TBK'nun 49/1. maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K, █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin █████/2022 tarih ve ██████████ E, █████████ K sayılı ilamı).Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı .... .... .... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 75.000,00 TL olacağı, davalı... Sigorta A.Ş. tarafından davacı vekili ... .... .... üzerinden 14.10.2024 tarihinde 40.000,00 TL değer kaybı havalesinin yapıldığı anlaşılmakla, davacının bakiye talebinin ise (75.000,00 TL–40.000,00 TL) = 35.000,00 TL olacağı belirtilmiştir. Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, mahkememizce dosya kapsamına uygun, ayrıntılı ve gerekçeli görülerek benimsenen █████/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, █████/2024 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü davalı ...’in %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücüsü davacı... .... .... .... .... .... A.Ş. tarafından davacı vekiline 14.10.2024 tarihinde değer kaybı için ödenen 40.000,00 TL'nin düşülmesinden sonra davacının bakiye değer kaybı zararının 35.000,00 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 35.000,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının, 1.000,00 TL'sine davalı sigorta şirketi yönünden █████/2024 temerrüt tarihinden, davalı ... yönünden █████/2024 kaza tarihinden, 34.000,00 TL'sine █████/2025 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Sigorta A.Ş. ve ...'ten alınarak davacıya verilmesine,2-Kabul edilen 35.000,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.390,85 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 581,00 TL ıslah harcı toplamı olan 1.008,60 TL harcın düşümü ile eksik kalan 1.382,25 TL harcın davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 581,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.497,00 TL harcın davalılardan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 732,50 TL yazışma gideri, 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.732,50 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 35.000,00 TL üzerinden takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalılar ... Sigorta A.Ş. vekilinin ve ...'in yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır