İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunundan kaynaklanan istirdat davasında, borçlu şirketin konkordato süreci nedeniyle makine iadesi ve ihtiyati tedbir taleplerine karşı savunması.
Özet: Bu dava, finansal kiralama şirketi davacının, sözleşmeye uygun ödeme yapmayan davalı kiracıdan 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktöring ve Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında kiralanan malların iadesi (istirdat) talebiyle açtığı bir davadır. Davacı, davalının kira bedellerini ödememesi üzerine sözleşmeyi feshettiğini ve malların iade edilmediğini belirtirken; davalı ise konkordato sürecinde olduğunu, kiralanan makine ve ekipmanların ticari faaliyetlerini sürdürmek ve konkordato projesini gerçekleştirmek için elzem olduğunu, bu nedenle malların iadesinin mümkün olmadığını ve davanın reddedilmesi gerektiğini savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Davacı tarafından davalı aleyhine açılan 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (İstirdat) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda dosya incelendi. D A V A /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... A.Ş. ile davalı ... Şirket arasında 511 sözleşme numaralı Finansal Kurumlar Birliğince ... tarihli ... tescil nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ...tarihli ... tescil numaralı Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedildiğini, borçlu şirket sözleşmeden ötürü ödemesi gereken 11.12.2024 tarihinde 100.000 TL Kira bedeli olmak üzere ve devam eden tüm taksitleri ödemediğini, bu nedenle müvekkili şirket tarafından ... 56. Noterliği'nden, ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi gönderildiğini, ihtar ile kira bedellerinin ödenmesi, aksi halde akdin feshi gerçekleşeceğinden, 60 günlük yasal sürenin bitiminden sonra 3 gün içerisinde, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan, finansal kiralamaya konu malların müvekkili şirkete iadesi talep ve ihtar edildiğini, yasanın belirlediği ve sözleşmede belirtilen süreler içinde kiralama borcu ödenmediği gibi kiralama konusu mallar müvekkiline iade edilmediğini, davalı müteakip aylara ilişkin kiralama bedellerini de ödemediğini, firma ile olan iletişim de kesildiğini, davalının kötüniyetli davranışları sebebiyle, malları kaçırmak ve yasaya aykırı şekilde tasarrufta bulunmasına engel olacak şekilde, finansal kiralama konusu, sözleşme ekinde bulunan dilekçemizin 2. maddesinde belirtilen, mülkiyeti müvekkili şirkete ait malların bulunması gereken adreste veya gösterilecek diğer adreslerden alınarak kiralayan müvekkiline teslim edilmesi hakkında tensip ile birlikte, taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 43/b maddesi gereğince teminatsız olarak, ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı tarafından iade edilmesi gereken sözleşmeye konu malların müvekkili şirkete aynen iadesine, mahkeme masraf ve ücreti vekaletin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.S A V U N M A /Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; Sözleşmenin feshine ilişkin bildirimler ve sürelere riayet edilip edilmediğini, malın halen borçlunun uhdesinde olup olmadığını, üçüncü kişilerin zilyetliğinde bulunup bulunmadığı gibi birçok hukuki ve maddi mesele açıklığa kavuşmadan, müvekkili şirkete yönelik fiili bir tahliye veya istirdat baskısı kurulması, hem konkordatonun koruyucu yapısına hem de savunma hakkına açıkça aykırı olduğunu, zira herkesçe bilindiği üzere konkordato süreci, şirketlerin borçlarının yeniden yapılandırılması için başvurdukları hukuki bir yöntem olduğunu, bu mekanizma, borçlunun iflas etmesini engelleyerek hem borçluya hem de alacaklılara belirli bir düzeyde koruma sağlamakta olduğunu, bu süreç içerisinde borçlu taraf, borçlarını belli bir oranda ve vadede ödemesine ilişkin alacaklıları ile anlaşmalar yapar ve bu anlaşmalar mahkemece onaylanmış anlaşma niteliğini taşıyacağını, ayrıca konkordatonun en önemli özelliği, kendisine mühlet verilen şirketin çalışmasına devam etmesi ve bu çalışması karşılığında elde ettiği gelir ile borçlarını ödemesi gerektiğini, leasingli makinalar ile çalışan talepçilerin makinaları leasing şirketleri tarafından muhafaza altına alınması halinde, bu kişi veya şirketler tamamen çalışamaz hale gelecek ve konkordato projesi gerçekleştirilemeyeceğini, bu nedenle leasingli makinaların şirkette durması ve çalışması şirketin veya kişinin konkordato süresince ticari hayatının devamı için gerekli olan hususlardan biri olarak kabul edilmesi zorunlu olduğunu, bu sebepler nedeniyle davaya konu makinelerin teslimi mümkün olmadığını, zira bu makineler ile çalışılıp borç ödenme yoluna gidileceğini, hem geçici süre içerisinde hemde kesin süre içerisinde finansal kiralama yoluyla alınan makinalar tedbiren konkordato süresi verilen şirket veya kişide kalması gerektiğini, ancak konkordatonun tasdikinden sonra muhafaza altına alınabileceğini, ancak tasdik kararından sonrada konkordato talep edenin istemesi ve bir kısım şartların gerçekleşmesi halinde tekrar 1 yıl süre ile verilmesi ertelenebileceğini, buda göstermektedirki, geçici süre içerisinde ve kesin süre içerisinde finansal kiralama yoluyla alınan makinalar, leasing şirketleri tarafından sözleşmenin feshi suretiyle muhafaza altına alınamayacağını, iadesine ilişkin dava açamayacaklarını, aksi bir durumun varlığı halinde davanın usulden reddi gerekmekte olduğunu, İİK m.294 gereği, davanın açılması mümkün olmadığından ve davanın haksız ve hukuka aykırı olması nedeniyle davanın reddine, talep edilmiş olan ihtiyati tedbirin hukuka aykırı olması nedeniyle kabul edilmemesine, Mahkeme aksi kanaatte olması halinde ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının eldeki işbu dava için bekletici mesele yapılmasına, yargılama giderlerinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.G E R E K Ç E /Dava; Taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların davacıya iadesi istemine ilişkindir.Taraf delilleri toplanmış, Mahkememizce bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Uyap üzerinden celp edilen ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; Dosyamız davalısı tarafından dosyamız davacısı şirketinde aralarında bulunduğu davalılara karşı açılan Konkordato davası olduğu, dava sonunda, davacının (dosyamız davalısı) konkordato tastik talebinin reddine ve dosya kapsamındaki tüm tedbirlerin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Finansal Kiralama Uzmanı Bilirkişi ...'ndan alınan █████/2026 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Sonuç ve Kanaat: Davacı ... A.Ş ile davalı ... Ltd. Şti. arasında; Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ile 28.11.2024 tarihinde tescil edilen Finansal Kiralama Tadil Sözleşmesi akdedilmiş olduğu, Tadil Sözleşme ile ödeme planı değişikliği yapılmış olduğunu, Kiralamanın konusunu: “2024 model; 1 adet 120 lik Şerit Makinası Hidrolik Sıkma Hidrolik Ağızlık, 1 adet ... Açılabilen Hidrolik Sistem Dijital Kumandalı Tomruk Arabası, 1 adet 120 lik Hidrolik Sistem Dijitalli Markul Makinası, 1 adet ...” oluşturduğunu, davacı şirketin ticari defter kayıtları ve tadil sözleşme ile belirlenen ödeme planı dikkate alınarak tespit edilen kayıtlarda; İhtarname tarihi olan 13.12.2024 tarihi itibarıyla davalıya ait 551 no.lu sözleşmeden 11.12.2024 tarihli 100.000,00 TL Kira borcu bulunduğunu, ihtarnamede verilen kanuni süre içerisinde davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, kanuni süre sonu itibarıyla davalı şirketin halen temerrüt faizi hariç 300.000,00 TL Kira borcu ile 21.363,04 TL Masraf borcu bulunduğunu, buna göre Finansal Kiralama Sözleşmesinin 37.maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 31.maddesi gereği davalının temerrüdü nedeniyle, davacının sözleşmeyi feshetme hakkının bulunduğunu, taraflar arasındaki sözleşmenin feshedilmiş olması sebebiyle, sözleşmenin 40. maddesi ve 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu’nun 33.maddesi gereğince, finansal kiralama konusu malların davalı tarafından davacı şirkete aynen iade ve teslimi koşullarının oluştuğu sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.İddia, savunma, dosya kapsamında toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporunun değerlerilmesinde;Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememizce Finansal Kurumlar Birliği nezdinde ... tarih ve ... numarası ile tescilli,... tarihli ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi ile ekleri, faturalar, teslim ve kabul belgesi, müşteri ödeme planı, geçici finansal kiralama ödeme planı, kesin finansal kiralama ödeme planı, proforma fatura, tapu senetleri, sevk irsaliyesi, iş makinesi tescil belgeleri, cari hesap dökümü,... tarihli ekspertiz raporu ve ekleri (kıymet takdir raporu), ... 56. Noterliği'nin █████/2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete ... 56. Noterliği'nin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödemelerin 60 gün içerisinde yapılması; ödenmemesi durumunda sözleşmenin feshedileceği; feshedilmesi durumunda 60 günlük süreyi takip eden 3 gün içerisinde malların iadesi ve muaccel hale gelen borcun işleyecek temerrüt faizi ile birlikte şirketlerine ödenmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama uzmanı bilirkişi Nükhet Bağdatoğlu tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2026 tarihli bilirkişi raporu ile, davacı tarafın finansal kiralama sözleşmesini feshetmekte haklı olduğu, finansal kiralamaya konu malların davalı tarafından davacıya iade koşullarının oluştuğu tespit edilmiştir.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmenin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmesinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmenin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malı iade ile yükümlü olduğu, dosyamız davalısı tarafından açılan ... 4.Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı Konkordato davasında dava sonunda, davacının (dosyamız davalısı) konkordato tastik talebinin reddine ve dosya kapsamındaki tüm tedbirlerin kaldırılmasına karar verildiği, bu dosyanın dosyamıza bir etkisinin olmadığı, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşıldığından, davalının sözleşme hükümlerine göre malın aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M / Yukarıda açıklanan nedenlerle;DAVACI TARAFÇA AÇILAN DAVANIN KABULÜ İLE;1-Davaya konu Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli, ...tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesine 'nin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2- Davaya konu Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... tarih ... tescil numarası ile tescilli,... tarih ... sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında kiralanan mülkiyeti davacıya ait olan; ... Numaralı 26.02.2024 tarihli fatura konusu: -1 adet 120 lik Şerit Makinası hİdrolik sıkma hidrolik ağızlık(45kw motorlu) Yeni ve kullanılmamış ... model ... seri no: ...-1 adet ... geniş açılabilen hidrolik sistem dijital kumandalı tomruk arabası yeni kullanılmamış ... model Seri No: ...-1 adet 120 lik hidrolik sistem dijitalli markul makinesi yeni ve kullanılmamış ... model... adet Pnomatik baş boy kesme yeni ve kullanılmamış 2024 model Seri No: ... oluşan menkullerin" tüm makina, aksesuar ve ekipmanları ile birlikte davalıdan alınarak davacıya TESLİMİNE,3-Mahkememizin █████/2025 tarih ... Esas sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar DEVAMINA,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate ALINMASINA,5-Alınması gereken 68.310,00-TL nispi karar ve ilam harcından peşin olarak yatan 17.077,50-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 51.232,50-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAT KAYDINA,Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 17.077,50 TL peşin harç parasının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,6-Davacı tarafından yapılan 615,40 TL başvurma harcı parası, 181,00 TL müzekkere ve davetiye posta masrafı, 12.000,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam; 12.796,40 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,7-Davalı tarafça yapılan masrafların kendisi üzerine BIRAKILMASINA,8-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesap ve takdir edilen 156.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından sarfedilmeyen kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine İADESİNE, 10-Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 67/1. maddesi gereğince taraflardan birinin talebi üzerine kararın tebliğe ÇIKARTILMASINA, Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, HMK'nın 341/1 ve 345. maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ¸ Hakim ¸