Bozma sonrası yeniden görülen endüstriyel yıkama makinesi ayıp davasında, eser sözleşmesi kapsamında tazminat, kar kaybı ve ayıplı malın değişim taleplerinin temyiz incelemesi.
Özet: İmplant malzemesi üreten davacı şirketin, davalıdan temin ettiği endüstriyel yıkama makinelerinin ayıplı olduğu iddiasıyla açtığı davada, ilk derece mahkemesinin ayıplı bir makinenin ayıpsız misliyle değişimi ve maddi tazminat kararı, Yargıtay tarafından eser sözleşmesinde ayıpsız misliyle değişim hakkı bulunmadığı ve kar kaybı hesabının hatalı olduğu gerekçeleriyle bozulmuş; bozma sonrası mahkeme, Yargıtay içtihadına uyarak ayıpsız misliyle değişim talebini reddetmiş, ayıplı mal nedeniyle TBK 227 uyarınca bilirkişi raporuyla belirlenen 112.625,64 TL tazminata hükmetmiş, ancak faiz ve diğer makinelere ilişkin talepleri kabul etmeyerek bu son kararın taraflarca tazminat miktarı, hesaplama yöntemi ve faiz yönlerinden temyizine neden olmuştur.
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahk. Sıf.)
SAYISI : ████████ E., ████████ K.Mahkemece bozmaya uyularak verilen kararı taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketin fabrikasında implant malzemesi üretimi yapıldığını, bu çerçevede davalı ile endüstriyel yıkama makinalarının imâl edilmesine ilişkin 01.09.20 10... .04.2011 tarihli sözleşmelerin imzalandığını, imalât ve teslim süresinin 10-11 hafta arasında gösterilmesine rağmen, geciken teslimleri ihtirazı kayıtla kabul ettiklerini, makinelerin kurulumunun 16.09.2011 tarih ve sonrasında yapıldığını, kurulan makinelerin sürekli arıza yaptığını belirterek, ayıplı imalât nedeniyle makinelerin değişimi ve bundan kaynaklanan zararların tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; makinaların süresinde müvekkili şirketçe davacıya teslim edildiğini, davacı tarafın sözleşme bedelini ödemekte temerrüte düştüğünü, davacı tarafça açılan tespit dosyasına itiraz ettiklerini, sonrasında müvekkili şirket görevlilerinin makinelerdeki arızaları giderdiğini belirterek davanın reddini istemiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 17.09.2015 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulü ile 29.09.2011 tarihli ... numaralı fatura ile alınan ULT 7K7 K-34.24.US/PLC model ultrosonik yıkama makinasının ayıplı olması nedeniyle davalı tarafa iadesiyle davalı tarafça aynı nitelikte ayıpsız benzeri ile değiştirilmesine; mümkün olmadığı takdirde İcra İflas Kanunu'nun 24/4-5 maddeleri uyarınca işlem yapılmasına, davaya konu diğer 4 adet makinelerle ilgili davacı tarafın taleplerinin reddine, davacının haksız fiil nedeniyle talep ettiği 1.000,00 TL tazminatın unsurları oluşmadığından reddine, maddi tazminat talebinin kabulü ile; arttırım talebi de dikkate alınarak 113.445,65 TL'nin davalıdan alınıp davacıya ödenmesine, davacının faiz isteminin reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİMahkemenin 17.09.2015 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi'nin 14.12.2017 tarihli ve █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı ile, davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, mahkemece, ayıplı bulunan bir adet makinenin ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar verilmiş ise de, taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi mevcut olup, ayıp halinde iş sahibinin haklarını düzenleyen BK'nın 360. maddesinde, eserin reddi ile bedelin iadesi, bedel indirimi ve onarım hakları mevcut olup, ayıpsız misli ile değiştirilmesi hususunun düzenlenmediği, davacının dava dilekçesinde davayı terditli olarak açtığı, ayıpsız misli ile değişimi olmadığı taktirde bedel indirilmesini istediği, bu durumda mahkemece bedel indirimi konusunda Daire içtihatlarına göre “nisbi metod” uygularak indirilecek bedel bulunup davacıya iadesi gerektiği, öte yandan, kâr kaybı ile ilgili olarak bilirkişi tarafından yapılan hesaplamanın da hatalı olduğunu, davacının işyerinde birden fazla makine bulunduğu halde, tüm makineler arızalıymış gibi hesap yapılmasının da doğru olmadığı, buna ilişkin yeniden rapor alınarak sonuca göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak ayıp halinde iş sahibinin haklarını düzenleyen BK'nın 360. maddesinde, eserin reddi ile bedelin iadesi, bedel indirimi ve onarım hakları mevcut olup, ayıpsız misli ile değiştirilmesi hususu düzenlenmediği dikkate alınarak davacının ayıpsız misli ile değişim talebinin reddine, ayıplı olduğu ispat edilemeyen diğer 4 adet makine hakkındaki taleplerin reddine, ayıplı mal nedeniyle TBK'nın 227. maddesi gereği genel hükümler gereğince istenen tazminatın bilirkişi raporunda belirtilen ve davacı tarafça da bedel artırım dilekçesi verilmek ve harcı yatırılmak suretiyle artırılan 112.625,64 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, tazminata ilişkin davacı tarafın faiz talebinin reddine, davacının talep ettiği haksız fiile ilişkin tazminat talebinin unsurları bulunmadığından reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde: a. Makinenin rayiç güncel değeri baz alınmadan 14 sene önceki rakamlara göre tenzil meblağının belirlenmesinin adalete uygun olmadığını,b. Kâr kaybı sebebiyle hesaplanan 112.625,64 TL'ye işlemiş ve işleyecek faiz talebinin reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, dava tarihinden itibaren işlemiş ticari temerrüt faizine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde:a. Makinede var olduğu iddia edilen arızaların kullanılan kimyasal ve yeterli bilgiye sahip olmayan kişilerce makinenin kullanılmasından kaynaklı olduğunu, davanın tümden reddi gerektiğini,b. Bilirkişilerce yapılan kâr kaybı hesaplamasının hatalı olduğunu, sadece 1 makinenin ayıplı olduğunun kabulü halinde dahi davacının halihazırda 4 adet çalışır haldeki yıkama makinesine sahip olup bu makineler ile faaliyetini sorunsuz sürdürdüğünü, c. Ayıp oranlarındaki miktarın bilirkişi raporlarında çelişkili olduğunu,d. Taraflarına verilmesi gereken vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan ayıplı makinelerin değişimi ile olmadığı takdirde bedelinin indirilmesi ve ayrıca arıza sebebiyle çalışılmayan dönemler için kâr kaybının tahsili ile bakım sözleşmesinin ihmâli sebebiyle oluşan zararın tahsili istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine, Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.