Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan sürücü kusuruyla zayi olan emtia bedelinin sigorta şirketi tarafından rücuen tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davasında davalı taşıyıcının görevsizlik ve husumet itirazları.
Özet: Davacı sigorta şirketi, sigortalısı olan firmanın davalı taşıyıcı tarafından yapılan taşımacılık esnasında sürücü kusuruyla 500 kg emtianın hasarlanıp zayi olması üzerine ödediği 747,70 Euro tazminatın rücuan tahsili için açtığı itirazın iptali davasında, davalının itirazlarının iptalini ve takibin devamını talep ederken, davalı ise görevsizlik, husumet yokluğu, acenta sıfatıyla hareket ettiği, sigorta poliçesi ve yasalara uygun hasar tespiti ve ihbar süreçlerinin işletilmediği, kusur atfedilemeyeceği ve talep edilen tazminatın gerçek değeri yansıtmadığı gerekçeleriyle davanın reddini istemektedir.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle:Dava dışı -----davacı şirket nezdinde “Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi” ile sigortalı olduğu, Türkiye'den ----- gönderilmek üzere yüklemesi yapılan -----no.lu tank içerisindeki ----- teslim şekli kapsamında kapıdan kapıya olmak üzere davalının sorumluluğu altında taşıma işlemine konu edildiğini, emtialarını ----- no.lu konşimento tahtında ---- gemisi ile taşınmasını müteakip ---- plakalı araçtan yapılan tahliye/boşaltma işlemleri esnasında sürücünün talimatlara aykırı olarak hareket etmesi ve kusurlu davranışı nedeniyle bir kısmının zayi olduğunun tespit edildiği, sürücü imzalı tutanak tanzim edildiği, davalı taşıyıcı emtiaları sağlam eksiksiz ve hasarsız bir vaziyette yüke ilişkin yazılı hiçbir çekince içermeyen temiz taşıma senedi ile teslim aldığını, emtialar davalı taşıyıcının sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlandığı/zayi olduğu, bu nedenlerle ilgili mevzuat hükümleri gereği eksiksiz ve hasarsız olarak emtiaları teslim alan davalının kendi sorumluluğu altında yapılan taşıma işlemleri esnasında hasarlanan/zayi olan emtialar” a ilişkin olarak doğan zarar nedeniyle sorumlu olacağının kabulü gerekeceği, dava konusu emtialar da meydana gelen hasara/zayiata istinaden gerekli tüm incelemeler ve araştırmalar yapılmış olup, zayi olan 500 KG emtiaya istinaden davacı şirket tarafından poliçe teminatı kapsamında bulunan hasar bedeli olarak dava dışı sigortalı firmaya 747,70 EURO tazminat bedeli ödenmiştir. Sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile ilgili dava dışı sigortalı firmaya tazminat ödemesi yapıldığından ödeme dekontu ile T.T.K” nu hükümleri gereği halefiyet şartları sağlanmış, dava dışı sigortalıya ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsili bakımından davacı sigortacı şirket sigortalısının haklarına halef olmakta, böylece talepte bulunma, icra takibi açma ve dava hakkı da halefiyet ilkesi gereği davacı şirkete geçmekte, sorumlulara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak davacı şirkete devredildiğini, bu nedenlerle; davalı borçlunun ---- İcra Müdürülğünün ---- Esas sayılı icra takip dosyasına yapmış olduğu haksız ve kötüniyetli tüm itirazlarının iptali ile takibin icra takibindeki takip talebinde belirtilen şartlarda devamına karar verilmesini; davalı borçlunun % 20 den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın Deniz taşımasını kapsaması sebebiyle davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla ----- Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini, bu nedenle mahkemenin görevsizliğine karar verilerek dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesini talep ettiğini, müvekkilinin taşıyıcı değil acenta sıfatıyla hareket ettiğini ve taşıma senedini ----. adına imzaladığını, bu nedenle husumetin müvekkiline yöneltilmesinin hatalı olduğunu, sigorta poliçesi kapsamında zorunlu olan kargo ve ekspertiz raporlarının dosyaya sunulmadığını, hasarın öğrenilmesinden itibaren poliçede öngörülen süreler içerisinde ihtarname çekilmediğini, malın teslim tarihinin 3.01.2022 olmasına rağmen ihtarnamenin 20.02.2022 tarihinde yani 47 gün sonra gönderildiğini, bu durumun poliçe şartlarına aykırılık teşkil ettiğini, Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereğince hasar vukuunda yapılması gereken tespitlerin gerçekleştirilmediğini, hasar miktarını tevsik eden belge bulunmadığını, afaki tazminat taleplerinin kabul edilemeyeceğini, 24.10.2013 tarih ve 28801 sayılı Tehlikeli Maddelerin Karayoluyla Taşınması Hakkındaki Yönetmelik hükümleri uyarınca müvekkiline atfı kabil bir yükümlülük bulunmadığını, alıcı ve boşaltanın sorumluluklarının yönetmelikte açıkça düzenlendiğini, kusur isnat edilemeyeceğini, aksi varsayımda dahi müterafik kusur bulunduğunu, satış şeklinin --- olduğunu ve faturaya gümrük vergilerinin dahil edildiğini, tazmin edilmesi gereken tutarın malın gerçek değeri olması gerektiğini, davacı tarafın ticari defterleri incelenerek tazmin edilen tutarın alıcı tarafından eksik ödenip ödenmediğinin ve yurtdışından gelmesi gereken döviz tutarının tespit edilmesi gerektiğini, ödemenin tam yapılması halinde sigortadan alınan tazminatla birlikte mükerrer tahsilat oluşacağını, bu nedenlerle davanın esastan reddinin gerektiğini, öncelikle görevsizlik itirazlarının kabulünü, bu mümkün değilse pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddini, bu da kabul edilmezse davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve beyan etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibari ile Uyuşmazlık; Davacı ile dava dışı sigortalısı arasında imzalanan Emtia Nakliyat Sigortası kapsamında, dava dışı sigortalının yurtdışından satın aldığı emtianın davalı tarafça taşınması sırasında sürücününü kusuru nedeniyle bir kısmının zayii olması nedeniyle davacı tarafça sigortalısına ödenen 747,70 EURO hasar bedelin davalıdan tahsili istemine ilişkindir---- yazılan müzekkerelere cevap verildiği, müzekkere yazı cevaplarının dosya arasına alındığı görüldü. Davada aktif ve pasif taraf husumetinin sağlandığı anlaşılmış olup taraflar arasında bu hususta çekişme yoktur.7155 sayılı Kanun’un 20. Maddesi ile eklenen 5/A maddesi uyarınca arabuluculuk başvurusunda bulunulmuştur. arabuluculuk son tutanağında icra dosya borcunun ödenmesi hususunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin arabuluculuk son tutanağı dosya arasına alınmıştır. Dosya mali Müşavir, Sözleşme Uzmanı ve Taşıma Uzmanı bilirkişi heyetinden oluşturulan bilirkişiye tevdi edilerek aldırılan bilirikişi raporunda özetle ; 28.02.2024 tarihli ön raporda belirtilen ekspertiz raporu ile gümrük beyannamesi gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, bu eksiklikler nedeniyle hasarın varlığına ve taşımacının sorumluluğuna dair yeterli veri bulunmadığı, davacı tarafından yapılan tazminat ödemesinin hak sahibine ulaştığına dair kanıtın olmadığı, hak sahibi tarafından davacıya verilmiş yazılı bir temlik belgesinin dosyada görülmediği, bu durumun TTK 1472'nci maddesi kapsamındaki kanuni halefiyet şartlarını oluşturmadığı, TBK 183'üncü maddesi uyarınca akdi halefiyetin de gerçekleşmediği, davacının şartları oluşmayan halefiyete dayanarak rücu talebinde bulunamayacağı, dosya kapsamındaki verilerin değerlendirilmesi neticesinde davalının takibe vaki itirazının yerinde olduğu kanaatine varıldığına ilişkin raporlarını mahkememize sunmuşlardır.Tüm dosya kapsamı ile birlikte yapılan değerlendirmede ;Davacı ile dava dışı sigortalısı arasında imzalanan Emtia Nakliyat Sigortası kapsamında, dava dışı sigortalının yurtdışından satın aldığı emtianın davalı tarafça taşınması sırasında sürücününü kusuru nedeniyle bir kısmının zayii olması nedeniyle davacı tarafça sigortalısına ödenen 747,70 EURO hasar bedelin davalıdan Türk Ticaret Kanununun 1472.maddesi kapsamında sigortalısının haklarına halef olduğundan bahisle tahsilini talep ettiği,dosyanın mali Müşavir, Sözleşme Uzmanı ve Taşıma Uzmanından oluşturulan bilirkişi heyetine tevdii edildiği denetime elverişli olduğu için hükme esas alınan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere davacı tarafa verilen süreye rağmen ekspertiz raporu ile gümrük beyannamesi gibi belgelerin dosyaya sunulmadığı, bu eksiklikler nedeniyle hasarın varlığına ve taşımacının sorumluluğuna dair yeterli veri bulunmadığı, davacı tarafından yapılan tazminat ödemesinin hak sahibine ulaştığına dair kanıtın olmadığı, hak sahibi tarafından davacıya verilmiş yazılı bir temlik belgesinin dosyada görülmediği, bu durumun TTK 1472'nci maddesi kapsamındaki kanuni halefiyet şartlarını oluşturmadığı, TBK 183'üncü maddesi uyarınca akdi halefiyetin de gerçekleşmediği, davacının şartları oluşmayan halefiyete dayanarak rücu talebinde bulunamayacağı kanaatine varılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:1-Davanın REDDİNE, 2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 431,51-TL eksik harcın davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 21.557,53-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,6-Dava şartı olan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde ---- Arabulucuk Başvuru Nolu dosyada taktir olunan 3.120,00-TL ücretin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğden itibaren 2 hafta içinde ---- Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.