Eser Sözleşmesine Dayalı Tekne Motor Tamiri Anlaşmazlığında Maddi Vakıa Tespiti Talebi ve Mahkeme Dışı Sulhün Geçerliliği Üzerine Hukuki İnceleme.
Özet: Davacı tarafından, tekne motoru tamiri için anlaşılan yüklenicinin iş bedelini artırması üzerine açılan işçilik bedeli tespiti ve tazminat davasında, ilk derece mahkemesi maddi vakaların tespiti talebini usulden reddetmiş; tazminat talebini ise mahkemeye sunulan harici bir sulh protokolünü mahkeme içi sulh sayarak karar verilmesine yer olmadığına hükmetmiştir. İstinaf mahkemesi, sulh protokolünün geçerli olduğunu ve istinaf aşamasında irade fesadı iddialarının ileri sürülemeyeceğini belirterek bu kararı onamış; temyiz incelemesi de alt mahkeme kararlarını usul ve yasaya uygun bularak uyuşmazlığın sulh yoluyla çözüldüğünü onaylamıştır.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Didim(Yenihisar) 3. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tük.Mah.Sıf.)SAYISI : ████████ E., 2025/3 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü : I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı yüklenici ile ...-özel teknesinin iki adet motorundan bir tanesinin kurum atması nedeni ile motorun tamiri ve bakımı için anlaşma yaptığını, yüklenicinin sözleşme kurulurken iş bedelini 8-9 bin Euro olarak belirttiği halde sonradan daha fazla iş bedeli talep ettiğini ileri sürerek, yapılan işler ile işçilik bedelinin tespiti ve uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının tüm süreçlerden haberdar olduğunu, işlemlerin onayı ile yapıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile HMK'nın 106/3 maddesi uyarınca maddi vakaların tek başına tespit davasının konusunu oluşturmayacağı, davacı vekilinin talep sonuç kısmında menfi tespit davası şeklinde davalıya borçlu olunmadığının tespiti şeklinde talepte bulunulmadığı, açıkça maddi vakaların tespit edilmesinin talep edildiği dikkat alındığında iş bu talep yönünden davanın öncelikle usulden reddine karar verildiği, duruşmada davacı vekili sulh protokolüne göre karar verilmesini istemese de sulh sözleşmesinin mahkemeye verildiği duruşma tutanağına yazılıp hazır olan davacı vekilinin HMK 154.maddesi uyarınca imzasının alındığı, HMK 154/1-ç maddesi uyarınca sulh için geçerlilik şartları sağlandığından mahkeme dışı sulhün artık mahkeme içi sulhe dönüştüğü, sunulan protokol içeriği incelendiğinde tarafların şarta bağlı şekilde sulh oldukları gerekçesiyle maddi tazminat hakkında HMK’nın 315/1 uyarınca karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkeme dışında yapılmış olan sulh sözleşmesinin mahkeme içi sulhe dönüşebilmesi için mahkemeye verilmesi ve mahkeme tarafından tutanağa geçirilmesi, duruşmada taraflara okunması, okunduğunun da duruşma tutanağına yazılması ve ondan sonra tutanağın taraflarca imzalanması gerektiği, sulh sözleşmesinin içeriğinin ayrıca duruşma tutanağına geçirilmesine gerek olmadığı, çünkü duruşma tutanağına eklenen belgelerin de tutanak hükmünde olduğu, tarafların sulhe göre karar verilmesini talep etmemelerinin, sulhün geçersizliği sonucunu doğurmayacağı, bu protokoldeki şartların yerine getirilmediği iddiasının ayrı bir davanın konusunu oluşturacağı, öte yandan, HMK'nın 357/(1). maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmaların istinaf aşamasında ileri sürülmesi ve yeni delillere de dayanılması mümkün olmadığından, davacının sulh protokolünün irade bozukluğu nedeniyle geçersiz olduğuna dair istinaf isteminin de yerinde görülmediği, özel kanun hükümleri dışında kural olarak eda davasının açılabileceği bir durumda tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde;a.Davada talep edilenin müvekkilinin böyle bir borcunun bulunup bulunmadığının tespiti olduğunu, borcun olup olmadığının tespiti için de davalının doğru bir onarım yapıp yapmadığının tespiti gerektiğinden davanın sonuç ve isteminde tek tek onarımla ilgili hususların sayıldığını,b.İmzalanan protokolün herhangi bir sulh olma halini içermediğini, uyuşmazlığın şartlarını belirler mahiyette olduğunu, protokolün sulh protokolü olarak düzenlenmediğini ve bu şekilde hükme geçmemesi ve davaya devam edilmesi talep edilmiş olmasına karşın protokolün sulh protokolü olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı tespit ve tazminat istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,Davacı (tüketici) harçtan muaf olduğundan peşin harcın istek halinde iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.