Ankara 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı tazminat davasında sigorta şirketinin KTK ve TBK hükümleri çerçevesindeki sorumluluğuna dair kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacıya ait aracın trafik kazası sonucunda uğradığı değer kaybının davalı sigorta şirketinden tazmin edilmesi talebiyle açılan bir davayı incelemekte olup, kaza yapan diğer aracın trafik sigortacısı olan davalının, sigortalısının %100 kusuru oranında ve poliçe limiti dahilinde sorumluluğu değerlendirilmekte, Anayasa Mahkemesi kararıyla "genel şartlar" ibaresinin iptali sonrası Karayolları Trafik Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu hükümleri uyarınca değer kaybının gerçek zarar kalemi olduğu ve tazmin edilmesi gerektiği temel prensiplerini ortaya koymaktadır.
T.C. ANKARA 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas - Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C.ANKARA12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AK A R A RDAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025 Mahkememizde görülen yukarıda yazılı davanın yapılan açık yargılaması sonunda;DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde, █████/2024 tarihinde, davalı ... Sigorta A.Ş.'ne trafik sigorta poliçesiyle sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...’ın %100 oranında tamamen kusurlu olarak davacıya ait ... plakalı araca çarparak davacıya ait aracın 30.000,00 TL hasara uğramasından kaynaklı olarak değer kaybına uğramasına neden olduğunu, davalı sigorta şirketine yapılan müracaat üzerine ise davacı tarafa kısmi ödeme şeklinde sadece 15.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğunu belirterek davalı sigorta şirketinden şimdilik 100,00 TL bakiye değer kaybı tazminatının tahsiline karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili █████/2025 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile 100,00 TL olan talebini 12.500,00 TL'ye yükseltmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde, kazaya karışan ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine ZMS (Trafik) Sigorta Poliçesiyle sigortalı olduğu ve sorumluluklarının da sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitiyle sınırlı olduğunu, bu bağlamda kazanın meydana gelmesindeki kusur oranlarının da belirlenmesinin gerektiğini, davacıya ait araçta belirlenen 28.663,07 TL hasar bedelinin █████/2024 tarihinde davacıya ait aracın Kasko Sigorta Şirketine ödendiğini, davacıya ait araçta belirlenen 15.000,00 TL değer kaybının da █████/2024 tarihinde davacıya ödendiği belirtilerek, kabul anlamına gelmemek üzere davacıya ait araç değer kaybının genel şartlar hesaplama kriterlerine göre belirlenerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLER : Arabuluculuk son tutanağı, ZMMS sigorta poliçesi örneği, trafik kazası tespit tutanağı, hasar dosyası, eksper raporu, bilirkişi raporu, araç ve sigorta bilgilerini gösteren belgeler, dava dosyasında bulunan diğer deliller.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, trafik kazası nedeniyle davacının değer kaybı zararının tazmini istemine ilişkindir.Davalı sigorta şirketi tarafından, davacının ... plakalı aracına çarparak trafik kazasına sebebiyet veren ... plakalı araç için █████/2023 ilâ █████/2024 tarihlerini kapsar şekilde ZMMS poliçesi düzenlendiği, poliçenin araç başına 120.000,00 TL maddi teminat sağladığı, █████/2024 olay tarihinde ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı vekilinin, davacının uğradığı değer kaybı zararının tazmini istemi ile bu davayı açtığı görülmektedir.Anayasa Mahkemesi'nin █████/2020 tarih ve ███████ Esas, ███████ Karar sayılı kararı ile 2918 sayılı Kanunu'nun 90. maddesindeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu davacının zararının ve zararın kapsamının öncelikle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenmesi gerekir. Bu Kanun'larda açıkça düzenlenmiş hususlarda, Genel Şartlar ile Kanun'un kapsamını daraltan ya da genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartların, TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarılması nedeni ile, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda, bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile Genel Şartlar'ın hükümleri uygulanacaktır.İşletenin sorumlu olduğu zararların belirlendiği 2918 sayılı KTK'nun 85. maddesinde "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesi, aynı Kanun'un 91/1. maddesinde ise "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." hükmü yer almaktadır. 2918 sayılı KTK'nun "Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalan hususlar" başlıklı 92. maddesinde ZMMS kapsamı dışında kalan hususlar sayılmış olup, bu haller dışında sigortacı, sigortalı aracın sebep olduğu zararlardan sigorta sözleşmesi kapsamında, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve sigorta limiti ile sorumludur.Meydana gelen kaza nedeni ile araçta değişen parçalar veya yapılan onarım nedeni ile meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında sayılır. Araçta meydana gelen değer kaybı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakta olup, trafik sigortacısı meydana gelen değer azalmasından sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K, █████/2010 tarih ve █████████ E, █████████ K sayılı kararları).Bu durumda, değer kaybının ZMMS Genel Şartlar'ına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, Genel Şartlar yürürlüğe girmeden önceki Yargıtay uygulamaları dikkate alınarak kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir.Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp, onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki ikinci el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin piyasa koşullarına göre tespiti ve arasındaki fark göz önüne alınmalıdır (Örn. Yargıtay 4. Hukuk dairesinin █████/2022 tarih ve ██████████ E, █████████ K sayılı ilamı).Tarafların gösterdiği delillerin toplanmasından sonra bilirkişi incelemesine başvurulmuş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporunda, davalı Sigorta Şirketine sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b., 52/b-c., 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olacağı, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda izafe edilecek herhangi bir kural ihlali görülmemekle kusursuz olacağı, davacıya ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 27.500,00 TL olacağı, davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 15.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının davalı sigorta şirketinden bakiye değer kaybı talebinin (27.500,00 TL–15.000,00 TL) =12.500,00 TL olacağı belirtilmiştir.Bu açıklamalar ışığında dosya kapsamı değerlendirildiğinde, █████/2024 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın davacının ... plakalı aracına çarpması sonucunda meydana gelen trafik kazasında sigortalı ... plakalı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda, 2918 sayılı KTK.nun 47/b., 52/b-c., 56/c. ve 84/d. maddeleri kural ihlallerini işlemiş olmakla %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...’ın meydana gelen kazanın oluşumunda kusurunun bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının reel piyasa koşullarına göre 27.500,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacı tarafa 15.000,00 TL değer kaybı ödemesinin yapılmış olunduğu anlaşılmakla, davacının bakiye değer kaybı zararının 12.500,00 TL olduğu anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın kabulü ile 12.500,00 TL bakiye değer kaybı alacağının, █████/2024 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Kabul edilen 12.500,00 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 853,88 TL karar ve ilam harcından 427,60 TL peşin harç, 211,77 TL ıslah harcı toplamı olan 639,37 TL harcın düşümü ile eksik kalan 214,50 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,3-Davacı tarafından yatırılan 427,60 TL başvuru harcı, 427,60 TL peşin harç, 60,80 TL vekalet harcı, 211,77 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.127,77 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacının karşıladığı 151,00 TL tebligat gideri, 4.250,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.401,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul edilen 12.500,00 TL üzerinden takdir edilen 12.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Karar kesinleştiğinde taraflardan alınan avansın harcanmayan kısmının re'sen yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, dava değeri itibarı ile kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025 ¸ e-imzalıdır ¸ e-imzalıdır