adana bam 9. hukuk dairesinin taşıma sözleşmesi kaynaklı narenciye hasarı sebebiyle sigorta şirketinin cmr konvansiyonu uyarınca halefiyetle açtığı itirazın iptali davası.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin taşıma sözleşmesi kaynaklı narenciye hasarı sebebiyle sigorta şirketinin CMR konvansiyonu uyarınca halefiyetle açtığı itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, sigortalısının Türkiyeden Rusyaya taşınan narenciye ürünlerinin uygunsuz sıcaklık nedeniyle bozulması sonucu oluşan zararı karşıladıktan sonra, CMR Konvansiyonu uyarınca taşıyıcı davalıların sorumluluğuna dayanarak rücu hakkını kullanmıştır. Sigorta şirketi tarafından başlatılan icra takibine davalıların haksız itirazı üzerine, bu itirazın iptali ile takibin devamını ve kötü niyetli itiraz nedeniyle %20den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep eden bir dava açılmıştır.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: █████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : █████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2023

NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI : ... SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ

VEKİLLERİ : Av.

DAVALILAR : 1-

VEKİLİ : Av.

DAVANIN KONUSU : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu alacak nedeniyle davalı borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ██████████ E. no'lu dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalılarca takibe itiraz edilmesi üzerine arabuluculuk sürecini takiben .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ E. dosyası üzerinden itirazın iptali davası açıldığını, yetkisizlik kararı vermesi üzerine takip dosyasının ...'e gönderildiğini, borçlulara .... İcra Müdürlüğünün █████████ E. sayılı dosyası üzerinden ödeme emri gönderildiğini, taraflarca takibe ve borca itiraz edilmesi üzerine davanın ikame edilmesinin zarureti doğduğunu, █████/2022 tarihinde ... başvuru numarası ile ... Arabuluculuk Bürosu'na başvurulduğunu ve dava şartının yerine getirildiğini, yapılan arabuluculuk görüşmeleri neticesinde anlaşmaya varılamaması üzerine █████/2022 tarihli ... büro dosya numaralı ve ... Arabuluculuk numaralı Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Son Tutanağı düzenlendiğini, müvekkili ... Sigorta A.Ş.'nin sigortacılık işi ile iştigal eden Türkiye’nin önde gelen sigorta şirketlerinden biri olduğunu, müvekkilinin sigortalısı ... Ticaret Ltd. Şti.'ni █████/2018 başlangıç ve █████/2019 bitiş tarihli ... numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesi ve ... numaralı Emtia Nakliyat Sigorta Poliçesi ile emtianın nakliyesi esnasında maruz kalabileceği hasar, zarar ve ziyana karşı teminat altına aldığını, Türkiye'de mukim bulunan sigortalı ... Ticaret Ltd. Şti. tarafından Rusya'da mukim bulunan ... unvanlı dava dışı alıcı şirkete █████/2018 tarihli ve ... numaralı mal faturası ile brüt ağırlığı toplam 145.150 kg olan "taze narenciye" cinsi emtia satıldığını, satılan emtianın Türkiye'den Rusya'ya taşınması işini diğer davalı... Deniz Taşımacılığı Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından üstenildiğini, bu davalının yetkilendirmesi ile diğer davalı ... Nakliyat Turizm Ticaret ve Sanayi Limited Şirketi tarafından nakliyat'ın ruhsat sahibi olduğu ... plakalı frigorifik araç ile gerçekleştirildiğini, hasara konu emtianın davalıların sorumluluğunda ... plakalı frigorifik araca yüklenerek römork içerisinde ... isimli Ro - Ro gemisi ile Rusya'ya taşındığını, taşıma akabinde yapılan kontrollerde taşınan emtiasının bozulma, çürüme, kokma ve küflenmeye bağlı olarak büyük ölçüde hasara uğradığının tespit edildiğini, taşınan emtianın taşıma süreci müddetince şiddetli ısı değişikliklerine maruz kaldığını, uygun taşıma sıcaklığı +2 ile +8 derece arasında olan emtianın ortalama +13 derecede taşındığını, hasarlanan emtianın yalnızca %24'lük kısmının sağlam kaldığını, %35,2'lik kısmının ağır mekanik hasar, güneş yanığı ve polenleşme neticesinde kategori dışı kaldığını, %40,8'lik kısmının ise çürümek ve küflenmek suretiyle zayi olduğunu, yapılan ekspertiz incelemesi neticesinde hasar bedeli toplam 5.839,52.USD olarak tespit edildiğini, █████/2019 tarihinde müvekkili tarafından poliçe kapsamında hasara istinaden sigortalıya aynı tutarda ödeme yapıldığını, müvekkilinin sigortalısının haklarına halef olmuş ve hem "kanuni halef" hem de "akdi halef" sıfatını kazandığını, davalıların oluşan zarardan "taşıyıcı" sıfatı ile sorumlu olduğunu, Türkiye'den Rusya'ya frigorifik dorse içerisinde gerçekleştirilen davaya konu emtia taşıması CMR Konvansiyonu hükümlerine tabi olduğunu, hasarın davalıların sorumluluğu ve gözetimi altında gerçekleştirilen taşıma sürecinde vuku bulduğundan davalıların oluşan hasarın tamamından sorumlu olduğunu, .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı dosyası ile başlattıkları icra takibine davalıların yapmış oldukları itirazın haksız ve mesnetsiz olduğunu, tamamen kötü niyetli olarak alacaklarını sürüncemede bırakmak amacını taşıdığını, bu nedenlerle; kötü niyetli olarak yapmış oldukları itirazların iptali ile takibin devamını, takibin haksız şekilde durmasına neden olan davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı müvekkillerin katılımı olmadan düzenlenen ekspertiz raporunun delil değerinin bulunmadığını, davacının araç dorse sıcaklığının +6 ile -8 arasında olması gerekirken yeterli derecede muhafaza edilmediği iddiasının aksini gösterir raporlar ile açıkça çürütüldüğünü, tek taraflı survey raporlarının hükme esas alınamayacağını, survey raporunun yabancı bir ülkede bu konuda davalılara hiçbir bilgi ve katılımları sağlanmaksızın tek taraflı oluşturulduğunu, karada ve deniz yoluyla dorse içi sıcaklık derecelerini dakika dakika gösterir raporların bu iddiayı çürüttüğünü, emtianın müvekkili ... dorsesine █████/2019 tarihinde ve +21 derece yüklendiğini, dava dışı sigorta ettiren ... tarafından alınan ürünlerin Samsun limanından █████/2018 tarihinde yüklenip ve █████/2018 tarihinde Rusya Limanına tahliye edildiğini ve █████/2018 tarihinde survey raporları tutulup davalı şirketlere bu tek taraflı tutulan survey raporlarına ilişkin hasar bildiriminin TTK md. 889 ve md. 1185 ve CMR md. 30 kapsamında yasal süresi içinde yapılmamış olduğunu, kara taşımalarında taşıtan ve deniz taşımalarında gönderen sıfatını haiz ...'nın müvekkillerine kanunun aradığı şekil ve sürede herhangi bir yasal bildirimde bulunmadıklarından tüm talep haklarını yitirdiklerini, davanın tazminat rücu talebine ilişkin olduğundan TTK md. 855 ve CMR md. 32 gereği zamanaşımına uğradığını, gümrük beyannamelerinden görüleceği üzere emtianın taşıma şeklinin CFR olduğunu, satıcının yükleme limanında gümrük masrafları ve navlunu ödemesi sonrasında yüklemeyle birlikte yükün tüm risklerinin alıcıya geçtiğini, somut olayda davacının sigortalısının sorumlu olmayacağından bahisle davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin bir lütuf ödemesi olduğundan davalılara rücu imkânının bulunmadığını, frigorifik dorsenin kendi mazot tankı ile soğutma yaptığından gemi tarafı ...'ya herhangi bir kusur isnat edilmeyeceğini, frigorifik dorse için davalı müvekkil tarafından ... Sigorta şirketine sigorta yaptırılmış olduğunu, dava dışı sigortalı ... tarafından teslim anında hasar ihbarının yapılmamış olduğundan davalının ivedilikle bildirim yapıp ekspertiz raporu aldığını ve zararı tazmin etme imkânının kalmadığını, ihbarın söz konusu emtia gemiden tahliye edilip depoya götürüldükten bir hafta sonra yapılmış olduğunu, bu nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, yükün taşınmasının ... plakalı tır ile Hatay-Moskova arası karayolundan yapıldığını, Samsun-Gelendzhik limanları arasında deniz ayağı kullanıldığını fakat yük gemi bordasında taşıttan boşaltılmadan deniz ayağı taşıması gerçekleştirildiğini, somut taşımanın CMR hükümlerine tabi olduğunu, davacının delil listesinde sunmuş olduğu fotoğraflar ve █████/2023 tarihli heyet raporunda ziraat mühendisi bilirkişinin yapmış olduğu tespitler uyarınca yükteki zıya ve hasarın, kokma, çürüme ve küflenme gibi haricen belli olan zararlardan olduğunu, gönderilen ...'in teslim anında davalılara yükteki zararları ihbar etmesi gerekmekle birlikte dosya kapsamında bu hususta delil sunulmadığını, yükteki zararın CMR md. 17 kapsamında taşıyıcının sorumluluğundaki dönemde doğmuş olduğunun ispat yükünün davacıya geçtiğini, teknik bilirkişi raporunda belirtildiği üzere ... markalı analog sıcaklık ölçer cihazının sıcaklık grafik kağıdında taşıma süresince +13 derece sıcaklığa çıkmadığını ve taşıtan tarafından belirtilen +2,0 derece 8 derece sıcaklık aralığını yaklaşık 4 saat süreyle +1 derece aşmış olduğunu ve taşıma süresi boyunca öngörülen aralıklarda kalsa dahi ciddi dalgalanmaların da yaşanmamış olduğu görüldüğünden iddialarını ispat edemediğini, yükün gönderilme tahmini 24-█████/2019 tarihleri arasında teslim edildiğini ve hasar raporunun █████/2019 tarihinde düzenlendiğini, davacı tarafça ispat yükünün yerine getirilemediğini, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekilleri istinaf dilekçesinde özetle; emtianın hasarlı vaziyette teslim edilmesi üzerine yerinde ekspertiz incelemesi gerçekleştirildiğini ve "..." şirketi tarafından yapılan yerinde incelemede emtianın soğuk zincirin kırılması sebebiyle taşıma sürecinde hasara uğradığının tespit edildiğini, alınan ekspertiz raporunun hukuki delil niteliğini haiz olmasına rağmen ne yerel mahkeme tarafından ne de bilirkişi heyeti tarafından dikkate alınmadığını, emtia hasarının sebebinin taşınan emtianın taşıma süreci boyunca soğutucu ünite içerisinde ani sıcaklık değişikliklerine maruz kalmış olması olduğunu, ilk derece yargılamasında alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı bir inceleme neticesinde hazırlanmış olduğunu, dosya kapsamına uygun denetime ve karar vermeye elverişli olmadığını, emtia hasarının davalılara usulüne uygun şekilde ihbar ve ihtar edildiğini, hasarın sebebi ve taşıma sürecinde davalıların sorumluluğunda meydana geldiği ispat edildiğini, emtianın Türkiye'den Rusya'ya taşındığını ve Moskova'da ... isimli depoda tahliye edildiğini, emtianın alıcısına teslimi esnasında taşıma sürecinde hasarlandığının anlaşılması üzerine ... ekspertiz şirketi tarafından yerinde hasar incelemesi gerçekleştirildiğini, sörvey şirketinın emtianın cinsi gereği ortalama +2 C° ve +8 C° arasında taşınmasının uygun olacağının değerlendirdiğini, taşıma esnasında soğuk zincirin kırıldığını ve ortalama sıcaklığın 13 dereceye kadar yükseldiğini, yerel mahkemenin bilirkişi heyeti tarafından eksik inceleme ile hazırlanan rapor doğrultusunda ... tarafından düzenlenen ekspertiz raporunu hiçbir haklı hukuki gerekçe olmaksızın dikkate almadığını ve ve red kararını yalnızca ... casus sıcaklık kayıtlarının grafik fotoğrafına dayandırdığını, ... casus kayıtlarında taşıma sürecinde soğuk zincirin kırıldığı görülebilse de bu grafik fotoğrafının tek başına bilirkişi heyetinin detaylı bir değerlendirme yapmasına imkan tanıyacak kadar okunaklı ve detaylı olmadığını, taşınan emtianın taşınması esnasında ani sıcaklık dalgalanmalarına maruz kalarak hasarlandığını, bilirkişi heyetinin davalıların sorumluluğu yönünden delillerin tamamını etraflıca incelemediğini, emtia hasarının usulüne uygun bir şekilde davalılara ihbar ve ihtar edildiğini, bu nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ E. ████████ K. sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde ortadan kaldırılarak bozulmasına, davanın talepleri doğrultusunda kabulüne, .... İcra Müdürlüğü'nün █████████ E. sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan haksız itirazların iptali ile takibin talepleri doğrultusunda devamına, haksız itirazları ile takibin durmasına sebebiyet veren davalılar aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, istinaf ve temyiz incelemesi süresince kararın icrasının geri bırakılmasına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, nakliyat abonman sözleşmesi ve emtea nakliye sigorta poliçesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince soğuk zincirin kırıldığı, ani sıcaklık değişimi nedeniyle emteanın zarar gördüğü, hasarın usulüne uygun olarak bildirildiği, ekspertiz raporunun hükme esas alınmadığı, bilirkişi raporuna yönelik itirazların ilk derece mahkemesince karşılanmadığından bahisle istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, CMR hükümlerine tabi taşımalarda emteanın alıcıya teslimi sırasında açıkça görülebilen, hasarlarda derhal gizli hasarlarda ise teslimden itibaren 7 gün içinde bildirimin yapılması gerektiği, davaya konu emteanın ihtirazi kayıt konulmaksızın teslim alındığı, bu durumun emteanın taşıma senedinde yazılı şartlarda teslim edilmiş olduğuna karine teşkil ettiği, aksinin emteayı teslim alan tarafından ispat edilmesi gerektiği, emtianın taşıma esnasında zararlandığının ispat yükünün somut olayda davacıda olduğu, taşımanın bitimi/teslim ile tespit tarihi arasında geçen sürede emteanın uygun koşullarda muhafaza edilip edilmediği hususunda davacı tarafça dosyaya delil ibraz edilmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece bu hususlar nazara alınarak davanın reddine dair verilen ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2)- 492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00.TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85.TL istinaf karar harcının mahsubu ile bakiye 462,15.TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

3)-6100 sayılı HMK'nın 326/1 maddesi gereğince davacı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4)-6100 sayılı HMK'nın 330. maddesi gereğince inceleme duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

5)-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde İADESİNE,

6)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesince karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince YAPILMASINA,

Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle; 6100 Sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır