adana bam 9. hukuk dairesinin kefil ve ipotek verenin bankanın haksız icra işlemleri ile sebepsiz zenginleşme iddiasıyla açtığı itirazın iptali davasına ilişkin istinaf kararı.

Adana BAM 9. Hukuk Dairesinin kefil ve ipotek verenin bankanın haksız icra işlemleri ile sebepsiz zenginleşme iddiasıyla açtığı itirazın iptali davasına ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacının dava dışı bir 3. kişinin bankadan kullandığı tarımsal kredi için kefil olmasından kaynaklanan bir itirazın iptali davasını incelemektedir. Davacı, banka tarafından yanıltılarak müteselsil kefil yapıldığını ve adına kayıtlı taşınmaza ipotek konulduğunu iddia etmiş, kefil olduğu kredinin ödenmesine rağmen bankanın kefil olmadığı önceki bir kredinin borcunu ödemediği gerekçesiyle ipoteği kaldırmadığını belirtmiştir. Önceki menfi tespit davasında borçlu olmadığı tespit edilmesine rağmen taşınmazının icra yoluyla satılması üzerine, bankaya karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep eden davacıya karşılık, davalı banka ise ipoteğin davacının da imzaladığı genel kredi sözleşmesinin teminatı olduğunu savunmaktadır.

T.C. ADANA BAM 9. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - █████████

T.C.

ADANA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

9. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : █████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

BAŞKAN :

ÜYE :

KATİP :

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2025

NUMARASI : ████████ Esas ve ████████ Karar

DAVACI : ...

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLLERİ : Av.

DAVANIN KONUSU : Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :█████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ :█████/2026

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'nin, dava dışı 3. kişi ...'in, davalı bankadan kullanacağı tarımsal kredi için kefil olduğunu, davalı banka tarafından gerekli açıklamalar yapılmadan ve sonuçlarının ne olacağı hatırlatılmadan iradesi sakatlanarak ve yanıltılarak müteselsil kefil yaptırıldığını, belgelerin bir örneğinin kendisine verilmediğini, bunun yanısıra kefaletin zorunlu bir işlemi ve devamıymış gibi ... ili, ... ilçesi, ... Mah., 14 parselde adına kayıtlı olan taşınmazı üzerine iradesi sakatlanarak ipotek konulduğunu, █████/2015 tarihinde yapılan bu işlemlerden sonra, aynı gün dava dışı asıl borçlu ...'e banka tarafından 81.000,00.TL tutarında kredi kullandırıldığını, asıl borçlu tarafından zaman zaman ödemeler yapıldığını, en son mayıs ayında başka bir sözleşme nedeniyle yapılan fazla ödemelerin bu krediye aktarıldığı ve 81.000,00.TL tutarındaki kredinin geri ödemesinin tamamlandığını, taşınmazı üzerine konmuş olan ipoteğin kaldırılmasını talep ettiğinde, 12.000,00.TL tutarında borcu kaldığının söylendiği, borçlu ...'in █████/2015 tarihli genel kredi sözleşmesine dayanarak █████/2015 tarihinde kefil olmadan önceki bir tarihte çekmiş olduğu 126.900,00-TL tutarındaki krediden dolayı ödenmemiş olan borcu ödemesinin aksi takdirde ipoteğin kaldırılmayacağının bildirildiği, █████/2016 tarihli cevabi yazıda ise 101.730,00.TL bakiye borç bildirildiği, █████/2015 tarihinde çekilen toplam 81.000,00.TL kredinin ödendiğinin belirtildiği, ödeme yapılmış olması nedeniyle asıl borç sona erdiğinde kefaletin de sona erdiğini, banka tarafından asıl borçlu davadışı 3. kişiye başka sözleşmelerle de kredi kullandırılıp, kefaletler ve gayrimenkul ipotekleri alındığı, borçları tam olarak kapanmadan, usulsüz olarak ipotekler fek edildiği ve diğer borçların bitmediği anlaşılınca davacıdan usulsüz ve haksız olarak tahsil edilmek istendiği davacının .... Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ Esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit ve ipoteğin fekki davası başlattığı; .... Asliye Ticaret Mahkemesi █████████ Esas █████████ Karar 06.11.2019 tarihli kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiği, Adana Bam 9. Hukuk Dairesi’nin ████████ Esas █████████ Karar ve 30.12.2021 tarihli ilamı ile kesinleşen kararda davacının 89.526,17.TL borçlu olmadığının tespitine karar verildiği; işbu dava kesinleşmeden önce, dava devam ederken davacıya ait taşınmazın .... İcra Müdürlüğü ██████████ Esas sayılı dosyası üzerinden satılması nedeniyle davacının mağdur edildiği; davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğini, müvekkilinin kefil olduğu bir borç neticesinde bankanın haksız işlemleri neticesinde başka bir borçtan sorumlu tutulmak suretiyle taşınmazına ipotek konulduğu, menfi tespit davası devam ederken sahip olduğu tek taşınmazın icra yoluyla satıldığı, dava neticesinde davacının, sadece 12.203,83.TL borçlu olduğunun tespit edildiği; davacının 89.526,17.TL'den borçlu olmadığının tespit edildiği; davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü ██████████ Esas sayılı dosya üzerinden icra takibi başlatıldığı, davalının haksız itirazı nedeniyle işbu davanın açıldığı borçlunun itirazların iptali ile takibin devamına karar verilmesi talep etmiştir

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; .... Genel İcra Dairesinin ██████████ Esas sayılı takip dosyasının dava dışı ...'in davalı banka ile yapmış olduğu █████/2015 tarihli Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan kredi borcunun teminatı olarak verilen davacıya ait ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla açılan takip olduğunu, tarafları davalı banka ve dava dışı ... olan █████/2015 tarihli ve 207 Sayılı Genel Kredi Sözleşmesi olduğunu, davacının ipotek takibine konu taşınmaz için █████/2015 tarihli tapu müdürlüğüne verdiği ve altında imzası bulunan ipotek tesis ve tescil isteminde ipoteğin ve ipotek senedinin █████/2015 tarih ve 207 Sayılı Genel Krediler Sözleşmesinin mütemmim cüz'ü olduğunu kabul ettiğini, altında imzası bulunan █████/2015 tarihli tescil istem belgesinde de taşınmaz maliki sıfatıyla kredi sözleşmesi ve ipotek belgelerinin okuyup anlayarak imzaladığını kabul ve beyan ettiğini, kredi borçlusunun borcunu ödememesi üzerine 13.06.2016 tarihinde hesabı kat edilerek 20.09.2016 tarihinde .... Genel İcra Dairesinin 2023 / 55554 Esas sayılı ipotek takibi başlatıldığını, davacının dava dışı ...'in bankadan kullandığı █████/2015 tarihli kredi sözleşmesine de şahsi kefil sıfatıyla bankaya karşı sorumlu olduğunu, █████/2015 tarihli kredi sözleşmesinden dolayı ipotek veren sıfatıyla █████/2015 tarihli kredi sözleşmesinden dolayı şahsi kefaleti sıfatıyla sorumlu olduğunu, davacının dayandığı .... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ Esas sayılı mahkeme kararının davacının kredi sözleşmelerine kefil olup olmadığına göre hüküm tesis edildiğini, kararının konusunun kefillikten kaynaklanan kefalet sorumluluğu olduğunu, davacının ipotek veren sıfatıyla sorumluluğu ile ilgili olarak hüküm tesis edilmediğini, mahkemenin banka alacağının devam ettiği ipoteğin fekki talebini reddettiği davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararında, davacı tarafça davalı banka aleyhine açılan mahkemenin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı █████/2019 tarihli kararı ile işbu dava konusu ile aynı icra takibi olan .... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas (önceki .... İcra Müdürlüğünün ██████████ Esas) açılan menfi tespit ve dava dışı asıl borçlu lehine kredi teminatı olarak davalı banka lehine verilen ipoteğin fekki talepli davada, davacı ...'nin davalı banka nezdinde dava dışı asıl borçlu ...'e dayanak sözleşme olan █████/2015 tarihli kredi sözleşmesi ile kullandırımı yapılan ticari kredi alacağından 89.526,17.TL tutarında borçlu olmadığının tespit edildiğini, ancak ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 1/153 arsa paylı 30 no'lu bağımsız bölüm üzerine konulan 500.000,00.TL tutarındaki 1. derece ipoteğin fekki talebinin reddine karar verildiğini, kararın Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı istinaf ilamı ile onanarak kesinleştiğini, hal böyle iken, 2004 sayılı İİK'nın 72/5 ve 361. maddeleri gereğince aynı icra takip dosyasından davacı tarafça talepte bulunularak kendisinden fazlaca tahsil olunan tutarın iadesi talep edilmesi gerekirken, fazla tahsil edilen tutarın davalı bankadan tahsili amacıyla işbu itirazın iptali davasının ikame edilmesinde 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h maddesi uyarınca davanın hukuki yarar bulunmadığı gerekçesi ile dava şartı olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin, işbu davayı, “icra içi iade talebi” olarak nitelendirildiğini, oysa açılan dava, kesinleşmiş menfi tespit kararına dayanan, davalı bankanın haksız ve sebepsiz zenginleşmesine ilişkin, davalı bankanın itirazı nedeniyle duran genel haciz yoluyla ilamsız icra takibine yönelik itirazın iptali davası olduğunu, bu dava, icra hukukuna sıkışmış dar bir iade talebi değil, bağımsız bir alacak davası olduğunu, mahkeme, davanın hukuki niteliğini yanlış belirleyerek yanlış usul hukuku sonucuna ulaştığını, .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin █████████ Esas – █████████ Karar ve Adana BAM 9. Hukuk Dairesi’nin ████████ Esas – █████████ Karar sayılı ilamı ile müvekkilinin 89.526,17.TL borçlu olmadığını, bu kararın, kesin hüküm niteliğinde olduğunu, davalı bankayı bağladığını, tahsil edilen bedelin haksız tahsilat olduğunu ortaya koyacağını, mahkeme, kesinleşmiş bu hukuki durumu kabul ettiği halde bunun doğurduğu alacak hakkını kullanma yolunu kapattığını, bu yaklaşımın hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmayacağını, icra yoluyla talepte bulunulmasının zorunlu hale getirilirse müvekkilinin büyük bir zarara uğrayacağını, bilindiği üzere icra müdürlüğü aracıyla yapılan ödemenin iadesi taleplerinde, ödemeyi alan alacaklı taraf sadece aldığı parayı iade ettiğini, alacaklının ödemeyi aldığı tarihle, bugünkü tarih arasındaki faiz farkını veyahut değer kaybını alamadığını, bu şekilde haksız yere borçlu olan müvekkilinin parası alınmış, evi satılmış ve yıllar sonra faizsiz şekilde sadece anaparası iade edilmiş olacağını, bu durumun, kanuna, usule ve hakkaniyete aykırı olduğunu, İşbu davayla salt talebinin, daha önceden kesinleşen menfi tespit mahkeme kararına uyularak alacağının tespiti ve faizi ile birlikte müvekkiline verilmesi gerektiğini, Anayasa m. 36 gereği herkes meşru vasıta ve yollarla yargı mercileri önünde hak arama özgürlüğüne sahip olduğunu, mahkeme kararı müvekkilinin açıkça mevcut alacak hakkını şekli ve dar bir yorumla yargı denetimi dışına ittiğini, bu durumun usul ekonomisine aykırı olduğunu, hak arama özgürlüğünü sınırlar, maddi gerçeğe ulaşılmasını da engelleyeceğini, açıklanan nedenlerle; .... Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ████████ Esas – ████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, dosyanın esası incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, itirazın iptaline karar verilerek takibin devamına, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER :

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla itirazın iptali talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçe ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş olup karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, davacının dava dışı ...'in davalı banka ile yapmış olduğu Genel Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan kredi borcunun teminatı olarak taşınmazı üzerine ipotek tesis edildiği, davacının dava dışı ...'in bankadan kullandığı █████/2015 tarihli kredi sözleşmesini de kefil sıfatıyla imzaladığı, mahkemece 2004 sayılı İİK'nın 72/5 ve 361. maddeleri gereğince aynı icra takip dosyasından davacı tarafça talepte bulunularak kendisinden fazlaca tahsil olunan tutarın iadesi talep edilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından borçlu olmadığı ve taşınmazın satılması nedeniyle davalı bankanın sebepsiz zenginleştiğinin ileri sürüldüğü, dosya kapsamındaki belgelere göre davacının kredi sözleşmelerinden dolayı ipotek veren sıfatıyla ve ayrıca kefil sıfatıyla sorumlu olduğunun kabulü gerekmekte olup bu durumda davacının kredi sözleşmeleri nedeniyle ipotek veren ve kefalet sözleşmesinden kaynaklı borcunun bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği, mahkemece bankacılık konusunda uzman bilirkişi aracılığıyla icra takip dosyaları ile davalı banka kayıt ve belgelerinin yerinde incelettirilerek davaya konu kredi sözleşmeleri uyarınca davacının ipotek veren ve kefil sıfatı ile kredi sözleşmeleri kapsamında sorumlu olduğu borç miktarı belirlenerek, davacı tarafından yapılan ödemeler ile ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile davalı tarafından yapılan tahsilatlar incelenerek davacı tarafından yapılan takip tarihi itibari ile davalı bankanın alacak, faiz ve ferileri, icra dosya giderleri, olmak üzere dosya kapak hesabı yaptırılarak toplam borçtan fazla ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti ile fazla ödeme yapılmış ise bu miktarın istirdatı gerektiği değerlendirilerek tüm deliller toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme sonucu yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılması için dosyanın İlk Derece Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere :

1)-Davacı vekili tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun KABULÜNE,

2)-.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararının HMK'nin 353/1-a-6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3)-Dava dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE,

4)-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak alınan 732,00.TL istinaf karar harcının kararın kesinleşmesi ile talep halinde davacıya İADESİNE,

5)-Davacı tarafından istinaf için yapılan yargılama giderlerinin esas hüküm ile birlikte İlk Derece Mahkemesince karara BAĞLANMASINA,

6)-6100 Sayılı HMK'nin 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan gider avansının İlk Derece Mahkemesi'ne İADESİNE,

7)-İnceleme dosya üzerinden yapıldığından lehe vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

8)-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi gereğince kararın kesin olması nedeniyle İlk Derece Mahkemesi'nce taraf vekillerine TEBLİĞİNE,

Dair, 6100 sayılı HMK'nin 353/1-a/6 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde karar verildi.

Başkan

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Üye

e-imzalıdır

Katip

e-imzalıdır