Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde, ürün teslim edilmemesi nedeniyle avans olarak verilen çekin bedelsizliğinin tespiti ve ödenen bedelin ticari faiziyle iadesi talepli alacak davası.
Özet: Bir şirket, ahşap palet alımı için davalı şirkete avans olarak verdiği, ancak malların teslim edilmemesi üzerine üçüncü kişiye ciro edilerek tahsil edilen çek bedelinin bedelsizliğinin tespiti ve ödenen tutarın ticari avans faiziyle iadesini talep etmiş; davacının usulüne uygun ticari defterleri ve bilirkişi raporu çekin avans niteliğinde olduğunu ve mal teslimi gerçekleşmediğinden bedelin iadesi gerektiğini doğrulamışken, davalı savunma yapmayarak ticari defterlerini de ibraz etmemiştir.
T.C.
ANTALYA1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketle, davalı şirket arasında ahşap palet alımı konusunda anlaşma yapıldığını, anlaşmaya istinaden müvekkili şirket tarafından avans olarak ..., ... Şubesi, ... seri nolu, ... keşide tarihli, ... TL bedelli çekin avans olarak davalı tarafa verildiğini, davalı tarafın bugüne kadar müvekkili ile anlaşma konusu malları teslim etmediği gibi avans olarak verilen çeki de iade etmediğini, çekin ... tarihinde avans olarak verildiğine dair evrakın dava dilekçesi ekinde sunulduğunu, malların teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğu gibi aynı zamanda vermiş olduğu çekin davalı şirket tarafından ciro yapılmak suretiyle üçüncü bir kişiye verildiğini ve üçüncü kişi tarafından ... tarihinde bankadan tahsil edildiğini, davanın kabulü ile; ... Şubesi'ne ait ... keşide tarihli, ... TL bedelli, ... seri nolu çekin bedelsizliğinin tespiti ile müvekkil şirket tarafından ödenen ... TL'nin ödeme tarihi olan ...'ten itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı taraftan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalıya dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalının davaya cevap vermediği bu sebeple H.M.K. 128. maddesi uyarınca davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacağı kabul edilmiştir.Antalya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, ...'a ve Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkerelere ikmalen cevap verildiği görüldü.Mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:Davacı ... Şirketi tarafından sunulan 2025 yılı ... -... dönem e-defterlerinin usulüne uygun tutulduğu ve HMK 222 kapsamında sahibi lehine delil niteliği taşıdığı,Davalı ... A.Ş. tarafından ticari defterlerin ibraz edilmediği,Davacı defter kayıtlarına göre ... tarihinde, ... numaralı çek ile ... TL ödeme yapıldığı,Bu ödeme karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alımına ilişkin fatura kaydı bulunmadığı,Çek üzerinde yer alan yazılı beyan ve muhasebe kayıtları birlikte değerlendirildiğinde; Dava konusu çekin avans (ön ödeme) niteliğinde olduğu,... Bankası kayıtlarına göre çekin ... tarihinde tahsil edilerek ... TL'nin bedelinin ödendiği, mal tesliminin gerçekleşmemesi nedeniyle avansın dayanağının ortadan kalktığı ve ... TL tutarındaki bedelin davalı tarafından davacıya iadesinin mali açıdan yerinde olduğu" sonucuna varılmıştır. Toplanan Deliller Işığında Yapılan Yargılama neticesinde; Dava avans olarak verildiği iddia olunan çek bedelinin davacı tarafça ödenmesi nedeniyle lehtara karşı açılan istirdat davasıdır.Davacı anlaşma konusu ürünlerin teslimi amacıyla davacıya ... TL lik avans çeki verdiğini ancak anlaşmaya konu ürünlerin davalı tarafça tesliminin yapılmadığı gibi avans çekinin de taraflarına iade edilmediğini iddia etmiştir.6100 sayılı HMK.nun 222.maddesi aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.Madde 222 - (1) Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir.(2) Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır.(3) İkinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir. Diğer tarafın ikinci fıkrada yazılan şartlara uygun olarak tutulan ticari defterlerinin, ilgili hususta hiçbir kayıt içermemesi hâlinde ticari defterler, sahibi lehine delil olarak kullanılamaz. (Ek cümle: 22.07.2020 - 7251 S.K./23. md) Bu şartlara uygun olarak tutulan defterlerdeki sahibi lehine ve aleyhine olan kayıtlar birbirinden ayrılamaz.(4) Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur.(5) Taraflardan biri tacir olmasa dahi, tacir olan diğer tarafın ticari defterlerindeki kayıtları kabul edeceğini belirtir; ancak, karşı taraf defterlerini ibrazdan kaçınırsa, ibrazı talep eden taraf iddiasını ispat etmiş sayılır.Davacının mali müşavir bilirkişi aracılığı ile incelenen ticari defterlerinin TTK 64 ve HMK 222/2.maddesi uyarınca eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, bu nedenle delil vasfını taşıdığı, davacının usulüne uygun tutulmuş ticari defter kayıtlarına göre davaya konu çekin davacı tarafça ödenmesi karşılığında herhangi bir mal veya hizmet alımına ilişkin fatura kaydının olmadığı, çekin avans mahiyetinde verildiği, davalının verilen kesin süreye rağmen ticari defterlerini mahkememize ibraz etmediği böylece HMK 222/3 maddesi gereğince davacının alacağın varlığını kesin delil ile ispat ettiği anlaşılmakla davanının kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın KABULÜ İLE; keşidecisi ... Şirketi olan ... Şubesi'ne ait ... keşide tarihli ... TL bedelli ... seri nolu çekin bedelsizliğinin tespiti ile davacı tarafça ödenen ... TL'nin ... tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Alınması gerekli ... TL harçtan, peşin alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan tahsiline, hazineye gelir kaydına.3-Davacı tarafından yatırılan ... TL peşin harç ile ... TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan ... TL bilirkişi ücreti, ... TL tebligat ve posta masrafları olmak üzere toplam ... TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,6-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine 7-Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği ve Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026Katip ... ¸e-imza Hakim ... ¸e-imza