Polis memurunun alkollü trafik kazası sonrası meslekten çıkarma cezasının, disiplin zamanaşımı sebebiyle iptaline ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararının Danıştaydaki temyiz incelemesi.
Özet: Bir polis memurunun, ölümlü trafik kazasına karışması, alkollü araç kullanması, olay yerini terk etmesi ve delil karartmaya çalıştığı iddialarıyla meslekten çıkarma cezası almasına ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermişken, bölge idare mahkemesi, disiplin cezası verme yetkisinin iki yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra kullanıldığı gerekçesiyle meslekten çıkarma işlemini iptal ederek davacının mahrum kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine hükmetmiş olup, davalı idare bu kararın bozulması talebiyle temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... MüdürlüğüVEKİLİ : Hukuk Müşaviri ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava, ... İl Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya bunların yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veya bu fiillere yardımcı olmak." suçunu işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (g) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun...günlü, ... karar numaralı işleminin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; dava dosyasındaki bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde, davacının, █████/2019 tarihinde hususi aracıyla karışmış olduğu kaza sonucunda M.C.'nin ölümüne sebep olduğundan bahisle hakkında disiplin soruşturması başlatıldığı, davacının hızını, yol, zemin, hava, mahal ve görüş durumuna göre ayarlayamadığı, saat 03:00'da yani olaydan yaklaşık 3,5 saat sonra yapılan laboratuvar testinde 0,654 promil alkollü olup Yargıtay kararları ve Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulunun vücuttaki alkol oranının 1 saatte 0,15 promil azalacağı yönündeki bilimsel tespitleri karşısında, davacının kaza sırasında daha yüksek oranda alkollü olduğu, disiplin soruşturma sürecinde ve adli yargılama sürecinde kaza esnasında alkollü olmadığını, yaşanan kaza sonrasında olayın şokunu atlatmak için evinde alkol aldığını beyan eden davacının kaza esnasında alkollü olduğunun kabulü gerektiği, davacının kazaya karıştığını bildiği ve gördüğü halde yaralıya yardım etmek yerine olayın şokuyla ve bazı kişisel (korku- panik- endişe vb) saiklerle olay yerinden ayrıldığını beyan etmesine karşın, olay yerinden uzaklaştıktan sonrada sağlık ekiplerini haberdar etmemesi, olay yerini terk ederek evine gitmesi, hem kazaya karıştığı için hem de yaptığı polislik mesleği gereği kazaya karışan ve yaralı halde olay yerinde bulunan herhangi bir vatandaşa mutlak surette yardım etmesi gerekirken aracına binerek olay yerinden uzaklaşması, olay yerini terk etmesine rağmen herhangi bir kolluk birimine teslim olmadığı gibi amirine de bilgi vermediği, olayı gizlemek ve olaya ilişkin delil, iz ve emareleri yok etmek ve değiştirmek kastıyla evine giderek olaydan yaklaşık 3,5 saat sonra yetkili kolluk birimlerince gözaltına alındığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine hükmedilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı, dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, davacıya isnat edilen disiplin cezasına konu eylemin █████/2019 tarihinde gerçekleştiği, █████/2019 tarihinden itibaren en geç iki yıl içinde söz konusu eylem nedeniyle disiplin cezası uygulanabilecek olmasına karşın belirtilen tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra, █████/2021 tarihli Bakan Olur'lu dava konusu işlemin tesis edildiği, bu durumda, davacıya isnat olunan fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı parasal haklarının, her bir aya ait parasal hakkın ödenmesi gereken tarihten itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ve Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ: ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden; ... Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olarak görev yapan davacının, "Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya bunların yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veya bu fiillere yardımcı olmak." suçunu işlediğinden bahisle Adana Valiliği İl Polis Disiplin Kurulunun... günlü,... sayılı kararı ile 7068 sayılı Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (g) bendi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği, bu kararın Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,... kararı ile uygun görüşle Bakan onayına sunulduğu, █████/2021 tarihli Bakan Olur'u üzerine işlemin iptali ile işlem nedeniyle mahrum kaldığı özlük ve parasal haklarının tahakkuk tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT :7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un; 7/1-e maddesinde; "meslekten çıkarma"; personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılması olarak tanımlanmış; 8/6-g maddesinde ise; "Bilerek ve isteyerek suç kanıtlarını yok etmek veya bunların yok olmasına neden olmak, kanıtları silmek, gizlemek, değiştirmek, bozmak veya bu fiillere yardımcı olmak" fiili meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. Anılan Kanun'un "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının görev ve yetkileri" başlıklı 17. maddesinde "(1) Emniyet teşkilatı disiplin kurullarının disiplin cezası verebilecekleri personel ve uygulamaya yetkili oldukları cezalar aşağıda gösterilmiştir. a) İl polis disiplin kurulları, kuruldukları il emniyet kadrosundaki; 1) Polis memurları, çarşı ve mahalle bekçileri ile atanması il makamlarına ait personele bütün disiplin cezalarını, 2) Komiser yardımcısı, komiser ve başkomiserlere meslekten çıkarma cezası dışında kalan diğer disiplin cezalarını, b) Eğitim ve öğretim kurumlarındaki polis disiplin kurulları, kurum kadrosunda görevli polis memuru ile kurumda öğrenim gören polis memuru ve adaylarına bütün disiplin cezalarını, ... verebilir.";Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan;a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, ... kesinleşir. ... "; "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." hükümleri yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME :7068 sayılı Kanun'un 29. maddesi incelendiğinde; kanun koyucu tarafından, disiplin kurulunca teklif edilen cezanın Bakanlık makamınca verildiği bir sistemin öngörülmediği, ceza verme yetkisinin doğrudan disiplin kuruluna ait olduğu; ancak sonuç cezanın meslekten çıkarma cezası olması durumunda, personel bakımından ikinci bir incelemeden sonra bu yaptırımın uygulanmasının amaçlandığı anlaşılmakla, anılan maddeye göre disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.Nitekim, █████/1980 günlü, 2261 sayılı Kamu Güvenliğine ve Kolluk Hizmetlerinle İlişkin Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması ve Bunlara Yeni Hükümler Eklenmesi Hakkında Kanun ile 3201 sayılı Kanun'a "Ek Madde 2" olarak eklenen ve daha sonra █████/1987 günlü, 291 sayılı KHK ile "Ek Madde 5" olarak teselsül ettirilmiş olan; ancak 7068 sayılı Kanun'la yürürlükten kaldırılmış olmakla birlikte benzer düzenlemeleri içeren maddenin gerekçesinde; "Emniyet örgütünde kurulacak disiplin kurullarının ceza verebilecekleri personel ve uygulayacakları cezalar bakımından yetki sınırlarını belirlemektedir. Maddeye egemen olan görüşe göre, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunundaki, disiplin kurullarını ceza vermek için sadece görüş bildiren bir yer kabul eden ve ceza verme yetkisini merkezdeki atamaya yetkili amire bırakan sistem bırakılmakta ve disiplin kurulları, gösterilen yetki sınırları çerçevesinde disiplin cezası vermede birer karar yeri durumuna getirilmektedir. Böylece 657 sayılı Kanuna göre bugüne kadar uygulamada karşılaşılan, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakınca giderilecek ve disiplin işleri büyük bir hız kazanmış olacaktır." şeklinde ifade edilen hususlar ile de bu duruma işaret edildiği, işlerin merkezde toplanması yüzünden disiplin cezalarının geç verilmesinden doğan sakıncanın giderildiği ve disiplin işlerine büyük bir hız kazandırılmasının amaçlandığı göz önünde bulundurularak, iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde meslekten çıkarma disiplin cezası vermeye yetkili olan disiplin kurulunca cezanın verildiği tarihin dikkate alınması gerektiği gerekçesine dayalı yargı kararları verilmiştir. Bu bağlamda, Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2025 günlü, E:████████, K:█████████ sayılı kararıyla disiplin cezası verme konusunda mevzuatla yetkili kılınan disiplin kurulunca takdir edilen cezanın verildiği tarihin iki yıllık zamanaşımı süresinin belirlenmesinde dikkate alınması gerektiği yolundaki bölge idare mahkemesi ısrar kararı onanmıştır.Buna göre; yukarıda aktarılan mevzuatta, eylem tarihinden itibaren iki yıl içerisinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisinin zamanaşımına uğrayacağı kuralına yer verilmiş olmakla birlikte, olayda, kuruldukları il emniyet kadrosundaki polis memurlarına bütün disiplin cezalarını verme yetkisine sahip olan il polis disiplin kurulunca kanunda öngörülen iki yıllık zamanaşımı süresi içerisinde disiplin cezasının davacıya verilmiş olması karşısında; uyuşmazlığın esasının incelenerek karar verilmesi gerekirken, disiplin cezası verme yetkisine ilişkin zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesine dayanan Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:... K:...sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile usul ve hukuka uygun bulunan ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen...günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla çoğunluk kararına katılmıyorum.