Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi sözleşmeli subay adayının yeterlilik sınavında ilişiğinin kesilmesi işleminin, sözlü sınav komisyonu üye rütbesinin hukuka uygunluğu kapsamında incelenmesi.
Özet: Sözleşmeli subay adayı davacının yeterlilik sınavında başarısız sayılarak eğitim kurumundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin hukuka uygunluğu hususunda, ilk derece mahkemesi sözlü sınav komisyonunun subay adayı için astsubay rütbesindeki üyenin katılımıyla teşekkül etmesini usul hatası kabul ederek işlemi iptal etse de, Bölge İdare Mahkemesi bu kararı bozarak jüri üyesinin ilgili kanun kapsamında öğretim elemanı olarak görev yapabileceğini ve davacının gerekli başarı puanına ulaşamadığını belirterek ilişiğin kesilmesinin hukuka uygun olduğuna karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı2- ... KomutanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince verilen... günlü, E:... K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız sayılarak eğitim kurumundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü, ... sayılı işlemin iptali ile ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren statü dışında geçirdiği sürede yoksun kaldığı parasal haklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte (SGK ve OYAK prim/aidatlarının yasal faiziyle birlikte bu kurumlara gönderilmesi kaydıyla) ödenmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti :... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; uyuşmazlıkta; davacının, yeterlilik sınavı kapsamında █████/2021 tarihinde sözlü sınava tabi tutulduğu, bu sınavda komisyon üyelerince 100 tam puan üzerinden davacıya her bir komisyon üyesi tarafından 45, 45, 53 puan takdir edildiği ve davacının sözlü sınav ortalamasının 47,66 puan alarak belirlendiği, davacının Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli jandarma subay adayı olarak eğitim görmesi nedeniyle sınav komisyonunun asker üyelerinin muvazzaf subay rütbesinde bulunan üyelerden teşekkül ettirilmesinin hizmetin gereği olduğu, ancak davacının sözlü sınavının Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş rütbesindeki üyenin katılımıyla yapıldığı görüldüğünden, bu durumda subay adayı olan davacıyı sözlü sınava tabi tutan komisyonun asker üyelerinin de subay rütbesinde bulunması gerektiği hususu dikkate alınmadan oluşturulan komisyon tarafından yapılan sözlü sınav sonucunda aldığı puan da değerlendirilmek suretiyle başarısız sayılarak ilişiğinin kesilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı, ayrıca işbu Mahkeme kararının, davacının yeterlilik sınavda başarılı olduğuna ilişkin bir sonuç doğurmaya yönelik olmadığı, yukarıda belirtilen hususlar dikkate alınarak yeniden yapılacak sözlü sınav sonucunda ortaya çıkacak olan değerlendirme ve yeterlilik puanına göre davacı hakkında işlem tesis edilmesine yönelik olduğundan davacının dava konusu işlem sebebiyle yoksun kalındığı belirtilen parasal hakların ödenmesi talebine ilişkin bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığının açık olduğu gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, davacının bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi hakkında ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; uyuşmazlıkta, Senato kararının uygulanması suretiyle Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavının "sözlü sınav" kısmında davacıya; öğrenci soru torbası içerisinden soru kartı çektirildiği, davacı tarafından çekilen 126, 132,152 ve 194 numaralı soruların ve ilaveten 35 numaralı sorunun sorulduğu, verdiği cevaplar dikkate alınarak, komisyon başkanı ve üyelerince ayrı ayrı yapılan değerlendirme sonucunda, davacının sözlü sınav notunun ortalama 47,66, atış notunun '0', spor notunun ise '100' olduğu, bu şekilde Komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınması neticesinde davacının yeterlilik sınav notu ortalamasının 48,36 puan olduğu, davacıya verilen notların tutanak altına alındığı, tutanağın komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığı, sonuç olarak başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak başarısız olduğu anlaşılan davacının, Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Astsubay Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde değerlendirme ile işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmediği, her ne kadar İdare Mahkemesince, subay aday olan davacının sözlü sınavının Jandarma Astsubay Kıdemli Başçavuş rütbesindeki üyenin katılımıyla yapıldığı hususu hukuka aykırılık sebebi olarak değerlendirilmiş ise de, 2803 sayılı Kanun'un 13/A maddesinin 8.fıkrasında Jandarma hizmetleri sınıfından öğretim elemanı istihdam edilebileceğinin belirtildiği, davacının yeterlilik sınavında jüri üyesi olarak bulunan Jandarma personelinin anılan Kanun hükmü kapsamında Akademide istihdam edilen öğretim görevlisi olduğu, davacının henüz subay adayı olması karşısında söz konusu personelden daha üst bir görevde olmadığı hususları göz önüne alındığında, davacının katıldığı yeterlilik sınav komisyonunun oluşumunda mevzuata aykırılık görülmediği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu saptandığından, davacının bu işlem sebebiyle yoksun kaldığın parasal haktan söz edilemeyeceğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun ise kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından; aday değerlendirme formu ve sınav tutanağının objektif esaslara göre düzenlenmediği, mülakat sınavında sorulan tüm sorulara doğru cevap verdiği, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Yönetim Kurulunun işlemi tesis etmeye yetkili olmadığı, ilişiğinin kesilmesine sebep olan yeterlilik sınavının Yönetmelik ile belirlenmesi gerekirken Senato kararı ile belirlendiği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idareler tarafından,temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ :...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Danıştay Sekizinci Dairesinin esasında kayıtlı iken, Danıştay Başkanlık Kurulunun, Danıştay dava daireleri arasındaki iş bölümünün belirlenmesine ilişkin █████/2023 günlü, K:███████ sayılı kararının "Ortak Hükümler" başlıklı kısmı uyarınca gönderme kararı verilmeksizin Dairemize devredilen dosyada, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında sözleşmeli subay adayı olan davacı, yeterlilik sınavında başarısız sayılarak eğitim kurumundan ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davayı açmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. █████/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin; "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında subay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmünün ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2025 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasında yer alan "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrası hükümlerinin iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal hakların tazmini istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılmasına ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:... K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kullanılmayan ...- TL yürütmenin durdurulması harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.