istanbul bölge adliye mahkemesinin faydalı model belgesi gaspı ve hizmet buluşu iddiası ile ilgili ihtiyati tedbir teminatının fahişliğine yönelik istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin faydalı model belgesi gaspı ve hizmet buluşu iddiası ile ilgili ihtiyati tedbir teminatının fahişliğine yönelik istinaf incelemesi.

Özet: Davacı şirket, çalışanının iş ilişkisi kapsamında geliştirdiği ve kötü niyetle adına tescil ettirdiği iddia edilen faydalı model belgesi üzerindeki haklarının korunması amacıyla verilen ihtiyati tedbir kararında belirlenen 300.000 TLlik teminat miktarının fahiş ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı, bilirkişi raporuyla davasının haklılığının büyük ölçüde ispatlandığını, teminat miktarının somut verilere dayanmadan belirlendiğini ve bu yüksek teminatın tedbir kararını işlevsiz hale getirip telafisi güç zararlar doğuracağını belirterek, teminatın kaldırılmasını veya makul bir seviyeye indirilmesini talep etmektedir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: ████████

KARAR NO: ████████

İNCELENEN ARA KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: █████/2026 (Tarihli Ara Karar)

NUMARASI: ███████ E. -

DAVANIN KONUSU: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model İsteme Hakkının Ve Faydalı Md. Gaspı İddialı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmaları:

TALEP: Davacı vekili █████/2023 tarihli dava dilekçesinde özetle; Dava konusu ... numaralı faydalı model belgesinin dava sonuna kadar 3. Kişilere devrinin engellenmesi ve Türk Patent ve Marka Kurumunda tüm işlemlerin, doğmuş ve doğacak tüm hakların müvekkil şirket aleyhine kullanılmasının engellenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir

İlk Derece Mahkemesi kararı ile; "İhtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile, dava konusu faydalı modelden kaynaklanan haklarını hüküm kesinleşinceye kadar davacıya karşı kullanımının engellenmesine, 300.000,00 TL Teminat alınmasına, bu hususta ayrıca ara karar oluşturulmasına, karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:

Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; Davacı vekili; İstanbul Anadolu 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi’nin ███████ E. sayılı dosyasında verilen 15.01.2026 tarihli ara karara karşı, ihtiyati tedbirin teminatsız uygulanması veya fahiş olan 300.000,00 TL’lik teminat bedelinin düşürülmesi talebiyle istinaf yoluna başvurduğunu bildirdiğini, Dava konusu faydalı modelin bir "hizmet buluşu" olduğunun bilirkişi raporuyla tespit edildiğini, davanın haklılığının yaklaşık ispat koşulunu fazlasıyla geçtiğini ve tam ispata yaklaştığını belirttiğini, mahkemenin kendi gerekçesinde dahi haklılığı kabul etmesine rağmen 300.000,00 TL gibi fahiş bir teminat bedeli belirlemesinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu savunduğunu, dosya kapsamında faydalı modelin mali değerine ilişkin somut bir veri bulunmamasına rağmen bu miktarın farazi ve takdiren belirlenmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu ileri sürdüğünü, buluşu gerçekleştiren ...'ün davacı şirket bünyesinde çalıştığını, şirketin imkanlarını kullandığını ve diğer davalı ...ile akraba olup kötü niyetli ve muvazaalı hareket ettiklerini iddia ettiğini, yüksek teminat bedelinin, müvekkili korumaktan ziyade telafisi güç zararlara uğratacağını ve tedbir kararını işlevsiz hale getirdiğini dile getirdiğini, bu nedenlerle, yerel mahkemenin ara kararındaki teminat hükmünün kaldırılmasını, tedbirin teminatsız veya makul bir seviyeye indirilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, faydalı modelin başvuru hakkının kötüniyetle gasp edildiğinin tespiti ve durdurulması ile faydalı model üzerindeki hak sahipliğinin tespiti ile devri ve davacı adına tescili taleplerine ilişkindir.

Davacı vekili; dava konusu ... numaralı “...” başlıklı faydalı model başvurusunun davalılar tarafından müvekkil şirketin bilgisi ve onayı olmaksızın, iş ilişkisi kapsamında ortaya çıkan hizmet buluşuna dayanılarak yapıldığını, gerçek hak sahibinin davacı şirket olduğunu, bu nedenle başvurudan doğan hakların davacı aleyhine kullanılmasının engellenmesi, faydalı modelin 3. kişilere devrinin önlenmesi ve Türk Patent ve Marka Kurumu nezdindeki tüm işlemlerin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin █████/2023 tarihli ara kararı ile; dava konusu ... numaralı faydalı model başvurusunun davalı adına tescilli olması halinde dava sonuçlanıncaya kadar 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, faydalı modelden doğan hakların davacı aleyhine kullanılmasını engelleyecek tedbir talebinin ise reddine karar verilmiştir. Kararın istinafı üzerine Dairemizin █████/2023 tarih, █████████ Esas ve ████████ Karar sayılı ilamı ile; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun ise usulden reddine karar verilmiş, mahkemece yargılamaya devam olunmuştur.

█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu ... numaralı faydalı model başvurusunun davalı ...’ün davacı şirkette çalıştığı dönemde ve işin niteliğine uygun şekilde ortaya çıktığı, buluşun şirket içi Ar-Ge faaliyetleri kapsamında geliştirilmiş olabileceği, başvurunun gerçek hak sahibi işverenin bilgisi dışında ve muvazaalı şekilde diğer davalı ...adına yapılmış olabileceği, hizmet buluşu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, SMK 109. madde gereğince asıl hak sahibinin davacı şirket olabileceği ve başvuru sürecinin henüz devam ettiği tespit edilmiştir.

Mahkemenin █████/2026 tarihli ara kararı ile; mevcut delil durumu ve █████/2025 tarihli bilirkişi raporu dikkate alınarak, davacının iddiası bakımından yaklaşık ispatın sağlandığı, ancak davalının tescilli mülkiyet hakkı sahibi olması da gözetilerek 300.000 TL teminat karşılığında ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne,dava konusu faydalı modelden doğan hakların davacıya karşı kullanılmasının engellenmesine , diğer tedbir taleplerinin reddine karar verilmiş, davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

Dava, faydalı model başvuru hakkının gasp edildiği iddiasına dayalı olarak açılmış olup, uyuşmazlık bu kapsamda verilen ihtiyati tedbir kararında hükmedilen teminatın hukuka uygun olup olmadığı noktasında toplanmaktadır. Davacı vekilince istinaf başvurusunda; yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği, bu nedenle ihtiyati tedbirin teminatsız verilmesi gerektiği, hükmedilen teminat miktarının fahiş olduğu ileri sürülmüş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 389 ve devamı maddelerinde ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, 392. maddesinde ise kural olarak ihtiyati tedbir kararının teminat karşılığında verileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı düzenleme uyarınca teminat alınmaması ancak talebin resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanması yahut durum ve koşulların gerektirmesi halinde gerekçesi açıkça belirtmek şartıyla kanunda öngörülen istisnai hallerin varlığı halinde mümkündür.

Somut olayda; davacının haklılığına ilişkin yaklaşık ispat koşulunun sağlandığı kabul edilmekle birlikte, bu durum tedbir kararı verilebilmesi için aranan yasal bir şart olup, yaklaşık ispatın varlığı tek başına teminatsız tedbir kararı verilmesini gerektirmediğinden ve teminatsız tedbire hükmedilebilmesi için aranan istisnaların mevcut olmadığı gözetildiğinde yasal düzenleme gereği taraflar arasındaki menfaat dengesinin sağlanması bakımından teminat alınması zorunludur. İlk derece mahkemesince, makul miktarda belirlenen teminat karşılığı tedbire hükmedilmesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmış, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK’nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul..... Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin .../███████ tarih ve 2023/... E. Sayılı ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026