Finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ödenmeyen kira borçları nedeniyle davacı tarafından talep edilen makine ve ekipmanların iadesi davası ile davalının konkordato süreci.
Özet: Davacı şirket, davalı ile imzalanan finansal kiralama sözleşmeleri uyarınca kiralanan çok sayıda makine ve ekipmanın kira bedellerinin davalı tarafından ödenmemesi ve ihtara rağmen iade edilmemesi üzerine, sözleşmelerin feshinin tespiti ile bu makinelerin iadesini ve konulan ihtiyati tedbir kararının sürdürülmesini talep etmiş; davalı ise ekonomik sıkıntılar nedeniyle konkordato sürecinde olduğunu ve mahkemece verilen geçici mühlet kararı kapsamında aleyhine takip yapılamayacağını, ayrıca söz konusu makinelerin konkordato projesinin başarısı için elzem olduğunu savunmuştur.
T.C.
İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████KARAR NO : ████████DAVA : Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesiDAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan finansal kiralamaya konu malın iadesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı arasında 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Kanunu çerçevesinde Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... numarası ile tescil edilen ... tarihli ve ...numaralı; ... numarası ile tescil edilen ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmeleri akdedildiğini, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında ... Şirketi tarafından düzenlenen 10.05.2023 tarihli fatura konusu 1 Adet ... Model Deri Kesim Makinesi; ... Şirketi tarafından düzenlenen 24.05.2023 tarihli fatura konusu 1 adet... Model ... Seri Nolu Kalıp Çıkarma Makinesi; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Tak. Bez.; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Aktivite Makinesi; ... Marka ... Model .. Seri Nolu Otomatik Bant; 1 adet ... Marka Md Model ... Seri Nolu Soğuk Şoklama Makinesi; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Numaratör; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kapaklı Üste Atma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ...Traş Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Basma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Tırpan Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kapsül Çakma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kampre Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Fort Yumuşatma Makinesi; 1 Adet ... Marka .. Model... Seri Nolu Buharlı Fırın; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ...; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Açma Fırça; ... numaralı sözleşme kapsamında ... Şirketi tarafından düzenlenen ... tarihli fatura konusu 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Ön Monta Makinesinin davalı şirkete teslim edildiğini, davalı şirketin ise ödeme planında belirtilen vadesi gelen kira borçlarını vadelerinde ödememesi nedeniyle, davalı ve kefile ... 39. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin gönderilerek, kira bedellerinin 60 gün içerisinde ödenmesi; aksi halde sözleşmenin feshedilmiş sayılacağı, sözleşmenin feshi durumunda ise vadesi gelmemiş kira bedellerinin de muaccel hale geleceği ve finansal kiralama konusu malların da iade edilmesi gerektiği hususlarının ihtar edildiğini, ancak söz konusu ödemeler yapılmadığı gibi, söz konusu malların da iade edilmediğini, akabinde taraflarının talebi üzerine, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasından malların taraflarına teslimi yönünde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, tüm bu nedenlerle söz konusu finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiğinin tespiti ile, ... Şirketi tarafından düzenlenen 10.05.2023 tarihli fatura konusu 1 Adet ...Model Deri Kesim Makinesi; ... Şirketi tarafından düzenlenen 24.05.2023 tarihli fatura konusu 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kalıp Çıkarma Makinesi; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Tak. Bez.; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Aktivite Makinesi; ...Marka ... Model ... Seri Nolu Otomatik Bant; 1 adet ... Marka ... Model .. Seri Nolu Soğuk Şoklama Makinesi; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Numaratör; 1 adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kapaklı Üste Atma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Traş Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Basma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Kapsül Çakma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model .. Seri Nolu Kampre Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Burun Yum. Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ... Yumuşatma Makinesi; 1 Adet ... Marka ... Model... Seri Nolu Buharlı Fırın; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu ...; 1 Adet ... Marka ... Model ... Seri Nolu Açma Fırça; ...Limited Şirketi tarafından düzenlenen ... tarihli fatura konusu 1 adet ... Marka Maa Model .. Seri Nolu Ön Monta Makinesinin müvekkili şirkete iadesini ve ihtiyati tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamını talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirketin sözleşme şartlarına uygun olarak ödemelerine yerine getirmekte iken, ekonomik olarak zor duruma girdiğini, bu nedenle █████/2015 tarihinde .... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasından ikame edilen dava ile konkordato talebinde bulunduğunu, mahkemenin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilerek, şirket aleyhine takip yasağı ve ihtiyati haciz/tedbir kararlarının uygulanmamasına karar verildiğini, konkordato projesinin gerçekleşmesi için kullanılması zorunlu olan makine-ekipman, alet edevat ve taşıtların konkordato projesi süresince müvekkili şirketin işletmesinde aynen muhafazasının, şirket malvarlığının korunması kavramına dahil olduğunu, aksi halde, şirketin faaliyetlerini sürdürmesi ve iyileştirme sonucuna ulaşmasının imkansız hale gelebileceğini, finansal kiralama sözleşmesinin feshinin, konkordato kurumuna benzeyen iflasın ertelenmesi yargılamasında verilen ihtiyati tedbir kararı karşısında hüküm ifade etmeyeceğini, koruma tedbirine ilişkin karar karşısında, maddi hukuk bakımından feshin geçersiz olduğunu değil, fakat fesih üzerine finansal kiralama konusu malların cebri icra ya da bir ihtiyati tedbir kararının uygulanması yoluyla kiracıdan alınamayacağını, söz konusu malların iadesinin, müvekkili şirketin faaliyetlerini sekteye uğratacağının açık olduğunu, bu durumunda üretimin %100 oranında duracağını, 42 çalışanın işsiz kalacağını, konkordato projesinin çökeceğini, tüm alacaklıların zarara uğrayacağını ve borç ödeme kabiliyetinin yok olmasına yol açacağını, davacı tarafın, gecikme tazminatı, ifa yerine olumlu zararın tazmini ve sözleşmeden dönme seçimlik haklarından üçüncüsünü kullanmasının haksız olduğunu, bu durumda davacı tarafça amaçlananın çifte zenginleşme olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödemelerin yapıldığını ve bu yönüyle feshin usule ve kanuna aykırı olarak yapıldığını, tüm bu nedenlerle öncelikle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını; aksi durumda ihtiyati tedbirin ifasının durdurulmasını, eksik harcın tamamlatılmasını ve yapılacak yargılama sonunda davanın reddini talep etmiştir.Dava, finansal kiralamaya konu malların iadesi istemine ilişkin bulunmaktadır.Mahkememiz dosyası öncelikle 51.232,50-TL peşin harç yatırılmak suretiyle 3.000.000,00-TL harca esas değer üzerinden ikame edilmiş olup, mahkememizin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile davacı vekiline iade talebine konu malların dava tarihi itibariyle KDV dahil güncel rayiç değerini gösterir eksper raporunu sunması ve var ise eksik harcı tamamlaması bakımından 2 hafalık süre verilmesine karar verilmiş, davacı vekili █████/2025 tarihli dilekçesi ekinde iade talebine konu makinelerin güncel değerlerinin 4.785.000,00-TL olduğunu gösterir eksper raporunu mahkememiz dosyasına sunmuş ve aynı tarihte 31.955,84-TL tamamlama harcını ikmal etmiştir.Mahkememizce taraflar arasında akdedilen Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri Birliği nezdinde ... numarası ile tescil edilen ... tarihli ve ... numaralı; ... numarası ile tescil edilen ... tarihli ve ... numaralı finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, faturalar, ödeme planları, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları, muavin defterler, ekspertiz raporu, ... 39. Noterliğinin ...tarihli ve ... yevmiye ihtarnamesi ile tebliğ mazbataları, ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, finansal kiralama uzmanı bilirkişiden rapor temin edilmiştir.Somut olayda hukuki ihtilaf, 6361 sayılı yasanın 31. maddesi koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmıştır.... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacılar ... Şirketi, ... Şirketi ve ... tarafından █████/2025 tarihinde konkordato talepli dava ikame edildiği, mahkemenin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile borçlular hakkında █████/2025 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesine, █████/2025 tarihli celsesinde davalılar hakkında █████/2025 tarihinden başlamak üzere kesin mühlet kararı verildiği ve █████/2025 tarihli ara kararı ile mahkemelerince verilen tedbir kararlarının, finansal kiralama konusu malları kapsamadığının tespitine karar verildiği, mahkemenin █████/2026 tarihli nihai kararı ile ise davanın reddine ve kesin mühletin kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama uzmanı bilirkişi ... tarafından düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2026 tarihli rapor ile; davalının temerrüt tarihi 30.05.2025 tarihinin fesih tarihi olduğu ve bu tarih itibariyle davalının ... nolu projeden toplam 566.230,11-TL ve ... nolu projeden toplam 163.897,73-TL olmak üzere toplam 730.101,84-TL ödenmeyen kira borcu ve temerrüt borçları olduğu, bu kapsamda finansal kiralama sözleşmelerinin feshedilmiş olduğu, finansal kiralama konusu malların iadesi şartlarının oluştuğu, █████/2025 temerrüt tarihinin en geç 5 gün sonrası █████/2025 tarihi itibariyle finansal kiralama konusu malların aynen iadesinin gerektiği, iadesinin mümkün olmadığı durumda bedellerinin tahsilinin sağlanmasının gerektiği tespit edilmiştir. Dosyada mübrez bulunan davacı tarafından davalı şirkete gönderilen ... 39. Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile borç bakiyesinin 60 gün içinde ödenmesi; aksi takdirde finansal kiralama sözleşmesinin feshedileceğinin ve müteakip 5 günlük süre içerisinde malların iadesinin gerektiği hususunun borçluya ihtar edildiği anlaşılmıştır.Finansal kiralama sözleşmesi sözleşme taraflarına tam borç yükleyen bir sözleşmedir. Bu kapsamda TBK'nın 123 ve FFFK'nın 31. maddeleri birlikte değerlendirilerek, kiralayanın finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşen kiracıya ihtarname çekerek ifa için otuz günlük süre vermesi gerekir. Ancak, sözleşmede, süre sonunda mülkiyetin kiracıya geçeceği kararlaştırılmış ise, bu süre altmış günden az olamaz. Aynı zamanda bir yıl içinde kira bedellerinden üçünü veya üst üste ikisini zamanında ödemeyen kiracılarla yapılan finansal kiralama sözleşmesi kiralayan tarafından derhal feshedilebilir.Finansal kiralama konusu mal, 6361 sayılı kanunun 12. ve 23. maddeleri (3226 sayılı kanunun 17. maddesi) gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. 6361 sayılı Kanun 24/1. maddesi (mülga 3226 sayılı Kanun 13. maddesi) hükmü gereğince de kiracı, sözleşme süresince finansal kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 sayılı kanun 30. maddesi sözleşmenin sona ermesi, 31. maddesi sözleşmenin ihlali (finansal kiralama bedelini ödemede temerrüde düşme), 32. maddesinde de sözleşmenin feshinin sonuçları düzenlenmiş; (mülga 3226 sayılı yasanın 21. maddesine göre, sözleşme süresinin dolması, 22. maddesine göre sözleşmenin diğer sebeplerle sona ermesi ve 23. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerinde aynı yasanın 24. ve 25. maddesi gereğince) ve 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesinde de sözleşmenin kiralayan tarafından feshi halinde (ve yine 30/2. maddede öngörülen “kiracının tasfiye sürecine girmesi gibi” hallere ilişkin olarak sözleşmenin kiracı tarafından feshi halinde de), kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana geri vermek ve teslim etmekle yükümlüdür.Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre; Davalı/kiracının, ihtarname ile kendisine verilen 60 günlük süre sona ermesine rağmen, ihtarname ile kendisine tebliğ edilen ödeme tablosu dahilinde kira borçlarını ödemediği, bu nedenle davalıya tebliğ edilen ihtarname ile 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunu ve taraflar arasındaki sözleşmelerin davacıya verdiği haklar kullanılarak finansal kiralama sözleşmelerinin feshedildiği, ancak davalının, sözleşmelerin feshinin yasal sonucu olan ve ihtarname ile kendisinden talep olunan finansal kiralamaya konu malları verilen sözleşmesel süre içerisinde davacı şirkete iade etmediği, davalı şirketçe ayrıca kira bedelinin ödendiğine ilişkin olarak herhangi bir delil de sunulmadığı, 6361 sayılı kanunun 23/1. maddesi uyarınca finansal kiralama konusu malların mülkiyetinin kiralayana ait olduğu ve yine 6361 sayılı kanunun 33/1. maddesi hükmüne nazaran da sözleşmelerin kiralayan tarafından feshi halinde kiracının malları iade ile yükümlü olduğu, bu haliyle yapılan değerlendirmede de davalının, finansal kiralama bedelini ödediğini veya ödememesi gerektiğini ve yahut bedelin istenebilir olmadığını, Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi ve HMK'nın 200. ve devamı maddeleri hükümleri uyarınca yasal delillerle kanıtlayamadığı ve bu hususun bilirkişi... tarafından düzenlenen █████/2026 tarihli rapor ile de tespit edildiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça her ne kadar ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası kapsamında mahkemenin █████/2025 tarihli tensip tutanağı ile 3 ay süre ile geçici mühlet kararı verilerek, şirket aleyhine takip yasağı ve ihtiyati haciz/tedbir kararlarının uygulanmamasına karar verildiği, konkordato projesinin gerçekleşmesi için kullanılması zorunlu olan makine-ekipman, alet edevat ve taşıtların konkordato projesi süresince şirketin işletmesinde aynen muhafazasının, şirket malvarlığının korunması kavramına dahil olduğu, koruma tedbirine ilişkin karar karşısında, fesih üzerine finansal kiralama konusu malların cebri icra ya da bir ihtiyati tedbir kararının uygulanması yoluyla kiracıdan alınamayacağı öne sürülmüş ise de, kiralayan şirket hakkında konkordato mühleti verilmesinin finansal kiralamaya konu malın iadesi davası açılması, görülmesi ve neticede karar verilmesine engel teşkil edeceği yönünde yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Kaldı ki konkordato davasının görüldüğü mahkemece, verilen tedbir kararlarının, finansal kiralama konusu malları kapsamadığının tespiti yönünde karar verilmiş bulunmaktadır. Yine yapılan yargılama sonunda davanın reddine karar verilmiş ve tüm tedbirlerin kaldırılmasına da karar verilmiştir. Bu açıklamalar doğrultusunda ve denetime ve hüküm tesisine elverişli bulunan bilirkişi raporuna da itibar edilerek, davalının sözleşme hükümlerine göre malların aynen iadesi ile yükümlü olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılarak, davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜNE, davaya konu Finansal Kurumlar Birliği'ne ... no ile tescil edilen ... tarih ve ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesi ile Finansal Kurumlar Birliği'ne ... no ile tescil edilen ... tarih ve ... nolu Finansal Kiralama Sözleşmesinin davacı tarafça haklı nedene dayalı olarak feshedildiğinin TESPİTİNE, 2-Dava konusu; "-...ŞTİ. Tarafından düzenlenen 10.05.2023 tarihli fatura konusu 1 adet ... MODEL DERİ KESİM MAKİNESİ,-...ŞTİ. Tarafından düzenlenen 24.05.2023 tarihli fatura konusu 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU KALIP ÇIKARMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU TAK. BEZ., 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU AKTİVİTE MAKİNESİ, ... MARKA OB MODEL ... SERİ NO LU OTOMATİK BANT, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU SOĞUK ŞOKLAMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU NUMARATÖR, 1 adet ... MARKA K2 MODEL ... SERİ NO LU KAPAKLI ÜSTE ATMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU ... TRAŞ MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU ... BASMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU SAYA TIRPAN MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU KAPSÜL ÇAKMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU KAMPRE MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU BURUN YUM. MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU ... YUMUŞATMA MAKİNESİ, 1 adet ... MARKA BFK MODEL...SERİ NO LU BUHARLI FIRIN, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU LAGUNYA, 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU AÇMA FIRÇA,-... LTD. ŞTİ. Tarafından düzenlenen ... tarihli fatura konusu 1 adet ... MARKA ... MODEL ... SERİ NO LU ÖN MONTA MAKİNESİ" emtiaların davalıdan alınarak davacıya HÜKMEN TESLİMİNE, 3-... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ve ... D. İş Esas,...D. İş Karar sayılı ihtiyati tedbir kararının hüküm kesinleşinceye kadar devamına,4-Aynen ifada fiili imkansızlık olması halinde İİK 24. maddesinin İcra Müdürlüğünce resen dikkate alınmasına,5-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 326.863,35-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 51.232,50-TL peşin harç ve 31.955,84-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 83.188,34-TL harcın mahsubu ile bakiye 243.675,01-TL harcın davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 83.188,34-TL harcın davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 640.350,00-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine, 7-Davacı tarafından yapılan 615,40-TL başvurma harcı, 15.000,00-TL bilirkişi ücreti ve 180,00-TL müzekkere ve davetiye posta masrafı olmak üzere toplam 15.795,40-TL yargılama giderinin, davalı traftan alınarak davacı tarafa verilmesine,8-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince davacı ve davalı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avanslarının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026Başkan e-imzalıdırÜye e-imzalıdırÜye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır