antalya bölge adliye mahkemesinde incelenen, tam kusurlu sigortasız sürücünün mirasçılarına güvence hesabından destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi talebine yönelik istinaf kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinde incelenen, tam kusurlu sigortasız sürücünün mirasçılarına Güvence Hesabından destekten yoksun kalma tazminatı ödenmesi talebine yönelik istinaf kararı.

Özet: Tek taraflı trafik kazasında hayatını kaybeden ve zorunlu trafik sigortası olmayan traktörün sürücüsünün yakınlarının, destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Güvence Hesabına açtığı davada, Güvence Hesabının sürücünün tam kusurunu gerekçe göstererek tazminat ödenmemesi gerektiğini savunmasına karşın, ilk derece mahkemesi Yargıtay içtihatlarına atıfla sürücünün kusurunun davacıların doğrudan oluşan destek zararına etki etmeyeceğine hükmederek toplam 225.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan tahsiline karar vermiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

14. HUKUK DAİRESİ

KARAR TARİHİ:█████/2026

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ:█████/2023

DAVANIN KONUSU:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

GEREKÇE TARİHİ:█████/2026

İlk derece mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.

Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerin eşi ve babası olan ...'in █████/2012 tarihinde Denizli ili ... ilçesinde kullandığı ... plaka sayılı traktörün devrilmesi sonucu meydana gelen tek taraflı trafik kazası nedeniyle hayatını kaybettiğini, müteveffanın kullandığı aracın ZMMS poliçesinin bulunmadığını, mezkur trafik kazası sonucu Denizli Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ... soruşturma numaralı dosyası ile soruşturma başlatıldığını, mezkur kaza sonrası eşi ve babalarının vefat etmesi nedeniyle müvekkillerinin, müteveffanın desteğinden yoksun kaldıklarını, mütevaffanın elde etmiş olduğu gelirleri ile bir desteğe sahip olan müvekkillerinin mezkur kaza nedeniyle uğramış olduğu zararın tazmini için █████/2018 tarihli başvuruda bulunulduğunu ve ... sayılı hasar dosyası açıldığını, davalı tarafın ise █████/2018 tarihli cevabında "kendi kusuru ile ölen sürücüler için destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesi mümkün değildir" gerekçesi ile taleplerinin reddedildiğini, davalı tarafın destekten yoksun kalma tazminatının ödenmesinden sorumlu olduğunu, dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, desteğinden yoksun kalan 3. şahısları etkilemeyeceğine ve özellikle kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan 2918 sayılı KTK ve Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS sigortası genel şartlarına göre, davalı tarafından işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığını, müteveffanın trafik kazası meydana gelmeden önce ağır vasıta şöförü olduğunu, asgari ücretin iki katı oranında yüksek maaşla çalıştığını, bu hususun mütaveffanın SGK kayıtları incelendiğinde ortaya çıkacağını, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkilleri için ayrı ayrı şimdilik 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile müvekkillerine ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle talebin zamanaşımına uğradığını, kazanın 27.10.2012 tarihinde meydana geldiğini ve kurumlarına 25.09.2018 tarihinde ilk başvuru yapıldığını, dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi gerektiğini, huzurdaki davanın, trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebine ilişkin olduğunu, davaya konu trafik kazasının, 27.10.2012 tarihinde, müteveffa ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı traktörün devrilmesi neticesinde meydana geldiğini, Güvence Hesabı’nın sorumluluğunun, 27.10.2012 tarihinde geçerli olan teminat limitinin 225.000,00 TL ve sigortasız aracın kusur oranı ile sınırlı olduğunu, tazminat ödenmesine hükmedilmesi halinde, bu sınırların aşılmasının hukuka aykırılık teşkil edeceğini, müteveffanın söz konusu kazaya kusuru ile sebebiyet verdiğini, kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı ilkesi gereği müteveffa ...'in tam kusurlu olarak sebebiyet verdiği kaza neticesinde müteveffanın mirasçılarının destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesi hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirilmesini ve huzurdaki davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

Denizli Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas ... Karar sayılı █████/2020 tarihli karar ile; "...... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir Karayolu ZMMS poliçesi bulunmadığı yazılan müzekkere cevabından anlaşılmış olup, bu nedenle davalı Güvence Hesabı destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu tutulmuştur. Davacıların talebinin doğrudan kendileri üzerinde doğan destekten yoksunluk zararına ilişkin olması, bu zararın oluşumundaki desteğin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı, sürücü desteğin tam kusurlu olmasının, onun desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine ilişkin HGK'nun 15.6.2011 gün ve ... Esas-... Karar, HGK'nun 22.2.2012 gün ... Esas- ... Karar, HGK'nun 16.1.2013 gün ve ... Esas- ... Karar sayılı ilamları uyarınca, davalının tazminattan sorumluluğuna hükmedilmesi gerektiği" gerekçesi ile "1-Davanın kabulü ile Davacı ... için 190.765,55 TL , davacı ... için 34.234,45 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine," karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi █████/2022 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; "... Zamanaşımı bakımından; Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ... esas ... karar, ... esas ... kararlarına göre (oy çokluğu ile) tektaraflı kazada desteğin kaybı nedeniyle açılan tazminat davasında ceza zamanaşımı süresi 15 yıl olarak uygulanacağından kaza tarihi olan █████/2012 tarihinden itibaren uygulanacak ceza zamanaşımı süresi olan 15 yıllık süre içinde █████/2018 tarihinde eldeki davanın açıldığı anlaşılmakla zaman aşımı itirazı yersiz olup reddi gerekir..Tazminat hesabı bakımından ise; davacılar desteği 1966 doğumlu olup evli ve 3 çocukludur. Ölüm tarihinde annesi ... doğumlu ... sağ olup mahkemece hükme esas alınan hesap raporunda ölenin kazancından 2 pay kendine, 2 pay eşine, 1 pay çocuğuna ayıracağı (toplam 5 pay) hesabıyla tazminat hesaplandığı, desteğin hayatta olan annesinin pay hesabında dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. Yerleşik Yargıtay uygulaması doğrultusunda desteğin ölüm tarihinde sağ olan annesine de destek olacağı, yaşam süresi sonuna kadar kazancından ona da pay ayıracağı gözetilerek tazminat hesabı yapılması gerekirken buna uyulmamış olması ve hatalı rapora istinaden davalının aleyhine olacak şekilde karar verilmesi, bu şekilde teminat limitinin de tüketilmiş olması doğru olmamıştır. Bu nedenle davalı vekilinin itirazı haklı olup kabulü gerekir." gerekçesi ile "Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 Sayılı HMK.'nun 353/1 inci fıkrasının (a-6) bendi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yukarıda değinilen hususlar uyarınca yeniden görülerek, desteğin sağ olan annesinin de yaşam süresinin sonuna kadar desteklik alacağı gözetilerek pay hesabının buna göre yapılması, bu hususta bilirkişiden ek rapor aldırılması (davacının benimsediği ve hükme esas alınan rapor tarihine göre) ve hasıl olacak sonuç dairesinde taraflar lehine oluşmuş kazanılmış usuli haklar da gözetilerek (gerekirse garame hesabı yapılarak) bir karar verilmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir.

Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonunda ... Esas ... Karar sayılı █████/2023 tarihli karar ile; "... ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle geçerli bir Karayolu ZMMS poliçesi bulunmadığı yazılan müzekkere cevabından anlaşılmış olup, bu nedenle davalı Güvence Hesabı destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu tutulmuştur. Davacıların talebinin doğrudan kendileri üzerinde doğan destekten yoksunluk zararına ilişkin olması, bu zararın oluşumundaki desteğin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı, sürücü desteğin tam kusurlu olmasının, onun desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine ilişkin HGK'nun 15.6.2011 gün ve ... Esas-... Karar, HGK'nun 22.2.2012 gün ... Esas - ... Karar, HGK'nun 16.1.2013 gün ve ... Esas - ... Karar sayılı ilamları uyarınca, davalının tazminattan sorumluluğuna hükmedilmesine" gerekçesi ile "1-Davanın kısmen kabulü ile; Davacı ... için 210.945,48 TL, davacı ... için 14.054,52 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, davacı ... için fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Karara karşı, davacı ... vekili ve davalı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından davacı ... için 210.945,48 TL, davacı ... için 14.054,52 TL olmak üzere toplam 225.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilmesine itirazlarının bulunmadığını, ancak yerel mahkeme tarafından vekalet ücretine ilişkin yapılan değerlendirmelerin hatalı olduğunu, müvekkili ... lehine hesap edilen tazminat miktarının azalmasında müvekkillerinin herhangi bir kusuru bulunmadığını, istinaf incelemesi öncesinde ... yönünden 34.234,45 TL talep edilmiş olmakla birlikte istinaf incelemesi neticesinde bu miktarın 14.054,52 TL olarak belirlenmesinin müvekkillerinden kaynaklanmadığını, bu nedenle kısmen ret kararı ile birlikte kısmen reddedilen miktar üzerinden davalı lehine hükmedilen vekalet ücretinin kabulünün mümkün olmadığını, istinaf incelemesi öncesinde yasa ve usule uygun olarak tanzim edilen aktüerya rapor doğrultusunda talep edilen tazminatın daha sonra müvekkilinin sebebiyet vermediği bir sebepten dolayı azalması durumundan oluşan kısmen ret halinin sonucunun müvekkiline yükletilemeyeceğini, müvekkili ... lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu nazara alındığında müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini beyanla, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu talebin zamanaşımına uğradığını, kaza tarihi itibarıyla iki yıl gibi süre geçtiğini ve bu nedenle talebin hukuka aykırı olduğundan dolayı yerine getirilmediğini, ayrıca kaza tek araçla sınırlı olduğundan ve müteveffa sürücü %100 kusurlu olduğundan dolayı talep edilen tazminatın ZMMS kapsamında olmadığını, destekten yoksun kalma tazminatı haksız yararlanma olduğundan dolayı hukuka aykırı olduğunu, bu sebeplerle yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

HMK'nın 359/3 maddesi uyarınca; dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, HMK'nın 355/1 maddesi gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına, davaya konu kazanın ZMMS yeni genel şartlarının yürürlülük tarihi olan █████/2015'den önce █████/2012 tarihinde meydana gelmesine, davacıların, ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtıklarına, ölüm nedeniyle doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacılara yansıtılamayacağına, dolayısıyla araç sürücüsünün veya işletenin tam kusurlu olmaları halinde, bu durumun desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyeceğine, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Güvence Hesabı Yönetmeliği'ne göre, davalı Güvence Hesabı'nın işletenin üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve olayda işleten veya sürücü tam kusurlu olsalar bile, destekten yoksun kalan davacılar da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduklarından, davalı Güvence Hesabı'nın talep edilen tazminattan kaza tarihi dikkate alınarak sorumlu olmasına, davanın belirsiz alacak davası olarak zamanaşımı süresi içerisinde açılmasına, Antalya BAM 4. Hukuk Dairesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına uygun aktüer bilirkişiden rapor alınarak hüküm kurulmuş olmasına, davacı ...'nin reddedilen maddi tazminat talebi dikkate alınarak davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının yerinde olmasına, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olması karşısından davacı ... vekili ile davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacı ... vekilinin ve davalı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 732,00 TL maktu istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 462,15 TL istinaf karar harcının davacı ...'ten tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 15.369,75 TL nispi istinaf karar harcından peşin olarak yatırılan 3.843,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 11.526,75 TL istinaf karar harcının davalıdan tahsili ile Hazine'ye GELİR KAYDINA, harç tahsil müzekkeresinin ilk derece mahkemesince YAZILMASINA,

4-Davacı ... ve davalı vekilinin istinaf başvurusu nedeniyle yaptığı yargılama masraflarının kendi üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Kullanılmayan istinaf gider avansının 6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca ilk derece mahkemesince ilgilisine İADESİNE,

6-İstinaf incelemesi dosya üzerinden yapıldığından taraflar leh ve aleyhine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,

7-Kararın Dairemiz tarafından taraflara TEBLİĞİNE,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle 6100 sayılı HMK’nın 361/1 maddesi gereğince Dairemiz kararının tebliğinden itibaren İKİ HAFTALIK süre içinde Yargıtay nezdinde temyiz kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026

...