Sosyal Güvenlik Kurumunun kayıt dışı işçi iddiasıyla asgari destek indirimi iptalinde dönemsel hata ve prim borcu tahakkukuna karşı açılan iptal davası.
Özet: Davacı şirket, Sosyal Güvenlik Kurumunun bir sigortalının kayıt dışı çalıştığı iddiasıyla iş müfettişi raporuna dayanarak 2017 yılına ait asgari destek indirimlerini iptal edip prim borcu tahakkuk ettirmesi üzerine, bu işleme itiraz ederek idare mahkemesince görevsizlik kararı verilmesinin ardından iş mahkemesinde dava açmış; kurumun işlemi hatalı kabul edip borcu 2016 yılına kaydırmasına rağmen usule aykırı davrandığını, müfettiş raporunun ilgili işyeriyle ilgisiz olduğunu ve çalışanın tüm ücretlerinin eksiksiz ödendiğini ileri sürerek prim borcunun iptalini ve fazladan ödediği tutarın iadesini talep etmiştir.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., ███████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 2. İş MahkemesiSAYISI : ███████ E., ████████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı İdare tarafından 13.08,2018 tarih ve ... sayılı "Prim İhtarı" konulu yazı uyarınca şirketin 2 4 52...05 ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... ili ... ilçesinde bulunan işyeri ile ilgili olarak, 12.03.2018 tarih ve yılı ... Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü yazısı ve ekindeki müfettiş raporuna istinaden işyerinde kayıt dışı çalıştığı tespit edilen 1 sigortalıdan dolayı 2017/1 ila 12. aylarda yararlanmış olduğu 6661 Asgari Destek İndiriminin iptal edilmesinden dolayı borç tahakkuk ettirildiği belirtilerek 30 günlük süre içinde ödenmesi gerektiğine ilişkin ihtarat 13.08.2018 tarihinde tebliğ edildiği, bu ihtaratta herhangi bir itiraz süresi, başvuru yolu belirtilmemiş olup 5510 sayılı Kanun uyarınca, prim borcuna ilişkin 30 günlük yasal süresi içinde davalı Kuruma itiraz edildiği, davalı İdareye itiraza ilişkin 29.08.2018 tarihli dilekçemiz, ... hızlı posta yoluyla süresi irinde-31.08.2018- tarihinde davalı idareye teslim edildiği, davalı idarenin itiraz komisyonu tarafından yasal inceleme süresi içinde, 07.01.2019 tarihine değin- herhangi bir cevap verilmediği, prim tahakkuk ettirilmesine ilişkin işleme karşı dava açmak için Kurumun cevabı beklendiği ancak bu esnada davalı idarenin asgari destek indirimini iptal etmesi işlemine ilişkin olarak ... İdare Mahkemesinde "iptal davası" açıldığı, ancak ... 1. İdare Mahkemesinin 22.11.20 18... /1104 E - █████████ K sayılı kararı ile asgari destek indiriminin iptal edilmesi işleminin sigorta prim borca tahakkuk ettirilmediğinden doğan uyuşmazlık olduğu, bu hususta İş Mahkemelerinin görevli olduğunu belirtilerek davanın görev yönünden reddine karar verildiği, İdare Mahkemesinin görevsizlik kararına itiraz edildiği, zira bu sırada davacıya yazılı itirazına herhangi bir cevap vermeyen hatta 2 kez bilgi edinme başvurusunda bulunmaları üzerine henüz başvuruya cevap veren davalı Kurumun başka bir davamıza verdiiği cevapta iş bu davaya konu ihtaratta yer alan 2017/1-12 dönemine ilişkin asgari destek indirimini sehven iptal ettiği, 2016 yılına ilişkin asgari destek indirimini iptal etmek için düzeltme işlemlerinin sürdüğünü beyan ettiği, oysa iş bu davanın konusu ekli itirazın reddi kararında yapılan yanlışlıktan ve bunun düzeltilmesinden hiçbir surette bahsedilmemekle birlikte yaptıkları itiraz tümüyle reddedildiği, davalı Kurum, itirazını kısmen kabul etmiş olmasına rağmen 2017/1-12 dönemine ilişkin yapılan işlemi kaldırıp daavcıya hiçbir bilgi vermeden, herhangi bir yeni ihtarat yapmadan 2016/1-12 dönemine ilişkin asgari destek indirimini iptal ettiği ve davacı tarafından 2017 yılına ilişkin yapılan ödemeyi de davacının bilgisi dışında mahsup ve ödeme talebi olmaksızın bu döneme re'sen mahsup ettiği, fazlalığı da emanet hanesine aktardığı, davalı Kurumun yaptığı tüm işlemler hukuki dayanaktan yoksun olup tamamıyla usule, yasaya ve hakkaniyete aykırı olduğu, bu nedenle 2016/7, 8, 9 döneminde ... isimli çalışanın, davacının ... sicil no ile kayıtlı işyerindeki çalışmalan usule ve yasaya uygun olup bildirilmeyen yahut eksik bildirilen bir çalışması olmadığından, buna ilişkin davaya konu işlemde atıfta bulunulan müfettiş raporu Kuşadası işyerine ilişkin olup ... sicil no lu işyeri ile uzaktan yakından hiçbir ilgisi bulunmadığından, ...'nın ...'da çalıştığı dönem ile ilgili herhangi bir ifade, tespit, noksanlık yer almadığından, ilgili dönemde bu çalışanın ücretleri tam ve noksansız ödendiğinden, işlem sebep yönüyle sakat olup, davalı Kurumun davacının asgari destek indiriminin iptal edilmesine ve prim borcu tahakkukuna dair 13.08.2018 tarih ve ...sayılı işleme itirazlarının kabulüne, usule, yasaya ve hukuka aykırı olan Kurum işlemlerinin iptaline, haksız ve hukuka aykırı işlem nedeniyle davacı tarafından davalı Kuruma ödenen 90.954,29 TL'nin davacıya iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurumca ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... San. ... A.Ş. unvanlı işyeri dosyası ile ilgili olarak yapılan incelemede, dosyanın 01.12.2001 tarihinde oto tic.ve bakım işleri işyeri olarak kanun kapsamına alındığı, ... Çalışma Ve İş Kurumu İl Müdürlüğü' nün 12.03.20 18... 827-660-1984 sayılı yazısı ekindeki 12.09.2017/...-İNC-....-İNC-23 sayılı Bakanlık İş Müffettişlerince hazırlanan rapora istinaden 2...4 T.C. Kimlik Numaralı ...' nın 2016/7 - 8 - 9 dönem ek ... nin yasal süresinde verilmemesinden dolayı işverene 9.882,00 TL idari para cezası uygulandığı, işverenden 2016/7 - 8 - 9 dönem ...' ler istendiği ve 2017 yılında işverenin yararlandığı 6661 Asgari Destek İndirimi iptal edildiği, işverene Prim ihtarı gönderildiği, işveren 31.08.2018 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal eden (29.08.2018 tarihinde postaya verilmiş olan) 11.151.119 sayılı dilekçe ile 6661 Asgari Destek İndiriminin iptaline itiraz ettiği, dosyanın tekrar incelenmesiyle durum tespit yılı değil eksik kazancın bildirildiği yılına ait yararlanılan 6661 Asgari Destek İndiriminin iptal edilmesi gerektiği anlaşıldığından, işverenin 2017 yılında yararlandığı 6661 Asgari Destek İndiriminin sehven iptal edildiği, 2016 yılında yararlandığı 6661 Asgari Destek İndiriminin iptal edilmesi gerektiği tespit edildiği ve düzeltme işlemleri 20.12.2018 tarihinde tamamlandığı, yapılan işlemin sonucunda 3.507,73 TL tutarında paranın işverenin emanet hesabında kaldığı tespit edildiği, işyeri temsilcisine yapılan işlemler ve emanette kalan tutar hakkında hakkında telefonla bilgi verildiği, prim ihtarına yapılan itiraz 07.01.20 19... 7 sayılı Komisyon Kararı ile reddedildiği, işverene 07.01.20 19... 1 sayılı üst yazımızla işverene posta yolu ile gönderilmiş olup 11.01.2019 tarihinde tebliğ edildiği, Kurum kayıtları resmi ve yazılı belge niteliğinde olup, aksini kanıt aynı nitelikte yazılı delillerle olması gerektiği, bu tür davaların kamu düzeni ile ilgili olduğu ve bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiği, davanın hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde kesin delillerle aydınlatılması gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.2.Davalı davaya cevap vermemiştir.III.İLK DERECE MAHKEME KARARIİlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla davanın kabulü ile davalı Kurumun .../.../... sayılı 13.08.2018 tarihli prim ihtarı konulu işleminin iptaline karar verilmiştir.IV.İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZA.Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; cevap ve istinaf dilekçelerini tekrar ederek Kurum işleminin yerinde olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, teşvik iptali ve yersiz ödeme nedeniyle oluşan borcun iptali ile ödenen tutarın istirdadına ilişkindir.1.Hukuk yargılamasında davanın açılmasındaki amaç, taraflar arasında mevcut olan uyuşmazlığın mahkeme kararıyla kesin biçimde çözüme kavuşturulmasıdır. Ancak mahkemenin önüne getirilen uyuşmazlık konusunun yargılamanın devamı sırasında tarafların işlemleri veya başka nedenlerle sona ermesi, yani dava konusu talep hakkında artık bir karar verilmesine gerek kalmaması nedeniyle artık mahkemenin esas hakkında karar vermesine gerek kalmayabilir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 331. maddesi uyarınca, Mahkeme bu gibi hâllerde davanın esası hakkında hüküm vermeksizin karar verilmesine yer olmadığına karar verir. Davanın konusunun kalmadığından bahsedebilmek için tüm tarafların, davanın esası hakkında karar verilmesinde hukuki yararının kalmaması gerekir. Bu, mahkemenin hiçbir değerlendirme yapmadan davayı sonuçlandıracağı anlamına gelmez; Mahkemenin, davanın gerçekten konusuz kalıp kalmadığını araştırması ve konusuz kalmaya yol açan olayı değerlendirmesi gerekir.2.Somut olayda; davalı Kurumun 11.01.2024 tarihli yazısında, davacının başvuruları işleme alınarak bir kısım mahsup işlemli yapıldığı bildirilmiştir. Bu durumda Mahkemece; uyuşmazlığa konu dönem yönünden davanın konusuz kalıp kalmadığının titizlikle araştırılması, davanın konusuz kaldığının anlaşılması halinde bu dönem bakımından hukuki yarar yokluğundan karar verilmesine yer olmadığına hükmedilmesi; aksi halde, yani davanın konusuz kalmadığının tespiti durumunda ise ilgili dönem yönünden işin esasına girilerek varılacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekmektedir.3.Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,17.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.