Polis memurunun 657 sayılı Kanuna aykırı kazanç getirici faaliyette bulunması gerekçesiyle meslekten çıkarılmasına ilişkin kararın Danıştayda temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki metin, görevden uzaklaştırıldığı dönemde devlet memurlarına yasak kazanç getirici faaliyetlerde bulunduğu (restoran ortaklığı) iddiasıyla meslekten ihraç edilen bir polis memurunun açtığı iptal davasını ele almaktadır; ilk derece ve bölge idare mahkemeleri ihracı hukuka uygun bularak davayı reddetmiş, davacı eksik soruşturma ve haksız işlem iddialarıyla temyize gitmiş, Danıştay tetkik hakimi kararın bozulması yönünde görüş belirtmiş olsa da, Danıştayın nihai kararına ilişkin kısım sunulan metinde mevcut değildir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : ██████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLLERİ : Av. ..., Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; İzmir İl Emniyet Müdürlüğünde polis memuru olarak görev yapan davacı tarafından, "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(r) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılmasına ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü,...sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ...İdare Mahkemesinin ...günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; olayda, davacı tarafından, hakkında görevden uzaklaştırma tedbiri uygulandığı dönemde anılan restoranda çalıştığı ve ortak olmadığı ifadelerine yer verilmişse de, soruşturma kapsamında bilgisine başvurulan polis memuru arkadaşlarının ve söz konusu restoranın resmiyette ortağı olan E.K.'nın ifadesinde davacının ortağı olduğunu beyan ve kabul ettiği hususunun sabit olduğu, hal böyleyken davacının Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda gösterilen kazanç getirici uğraşılarda bulunmak fiilini işlediği sübuta erdiğinden, bu nedenle tesis edilen dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata aykırılık bulunmadığı; öte yandan, davacının ortağı olduğunu emniyette alınan ifadesinde kabul eden E.K.'nın Mahkemelerine sunmuş olduğu █████/2020 tarihli dilekçesinde, emniyet ifadesinde o anki stres ve panik halinde davacı ile ortak olduklarını yanlışlıkla söylediğini, esasen ortak olmadıklarını beyan etmiş ise de, beyan değişikliğinin haklı sebebi bulunmadığı sonucuna varıldığından bu yöndeki iddialara itibar edilmediği gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun bulunduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, soruşturmanın eksik yapıldığı, usulüne uygun savunmasının alınmadığı, hakkında görevden uzaklaştırma kararın alındığı dönemde, fiilen çalışan memurlar ile aynı statüde tutularak kazanç getirici faaliyette bulunduğu gerekçesiyle tesis edilen dava konusu işlemin hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, █████/2025 günlü, E:██████████ sayıl ara kararı cevabının geldiği ve dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; İzmir İl Emniyet Müdürlüğünde görevli polis memuru M.Ç.'nin, hakkında yakama kararı bulunan M.O.S.'yi polis kontrol noklarından geçirdiği ve ihaleden araba çıkarmak vaadiyle insanları dolandırdığı şeklindeki ihbar nedeniyle █████/2018 tarihli disiplin soruşturma oluru alınarak disiplin soruşturması başlatılmasından sonra, polis memuru M.Ç. ile birlikte hareket ettiği gerekçesiyle █████/2019 tarihli ek soruşturma oluru alınarak davacı da disiplin soruşturmasına dahil edildiği, disiplin soruşturması sonucunda; davacının, K.R. restoran adlı işletmenin sahibi E.K'nın ortağı olduğu hususunun üç ayrı kişi tarafından ifade edildiğinden "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" fiilini işlediğinden bahisle 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(r) maddesi uyarınca Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ...günlü, ... sayılı kararı ile meslekten çıkarma cezasıyla cezalandırılması üzerine, bu işlemin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT :7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 7. maddesinin 1. fıkrasının (e) bendinde "Meslekten çıkarma: Personelin emniyet, jandarma ve sahil güvenlik teşkilatlarında bir daha çalıştırılmamak üzere meslekten çıkarılmasıdır." şeklinde tanımlanmış; 8. maddesinin 6. fıkrasının (r) bendinde "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" meslekten çıkarma cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmış; 14. maddesinin 1. fıkrasında "Maiyetinden birinin disiplinsizlik teşkil eden bir fiilini veya mesleğe aykırı tutum ve davranışını herhangi bir şekilde öğrenen disiplin amirleri, olayın araştırılmasının gerektiğine kanaat getirirse bizzat ya da yazılı olarak görevlendireceği soruşturmacılar vasıtasıyla disiplin soruşturması yapar." hükmü yer almıştır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Disiplin cezaları, kamu hizmetinin gereği gibi yürütülebilmesi bakımından, kamu görevlilerinin mevzuat uyarınca yerine getirmek zorunda oldukları ödev ve sorumlulukları ifa etmemeleri veya mevzuatta yasaklanan fiillerde bulunmaları durumunda uygulanan yaptırımlar olup, memurların özlük hakları üzerinde, doğrudan ve önemli sonuçlar doğurmaları sebebiyle subjektif ve bireysel etkileri bulunduğu gibi, kamu görevinin gereği gibi sürdürülmesi ve kamu düzeninin sağlanması bakımından objektif ve kamusal öneme sahiptirler.Bu bakımdan, disiplin soruşturmalarının yapılmasında izlenecek yöntem, ceza verilecek fiiller ve ceza vermeye yetkili makam ve kurullar, pozitif olarak mevzuatla belirlenmekte, doktrin ve yargısal içtihatlarla da konu ile ilgili disiplin hukuku ilkeleri oluşturulmaktadır. Buna göre; disiplin cezası verilebilmesi için, kusurlu halin tespitinden sonra, belli süreler içinde, ilgili memur hakkında, tarafsız bir soruşturmacı görevlendirilerek, disiplin soruşturması açılması; söz konusu soruşturmada, memurun lehine ve aleyhine olan tüm delillerin toplanarak, ekleriyle birlikte bir soruşturma raporunun oluşturulması ve bu şekilde, memurun, hangi fiili, nerede, ne zaman, nasıl, ne şekilde işlediğinin, somut, hukuken kabul edilebilir delillerle şüpheye yer vermeyecek açıklıkta ortaya konularak, yetkili disiplin amiri veya disiplin kurulu tarafından bir disiplin cezası verilmesi gerekmektedir.Yukarıda belirtilen hükümler doğrultusunda, disiplin suçu teşkil eden fiillerle ilgili olarak, soruşturma yapılması zorunlu olduğu gibi, soruşturmanın belirli usuller çerçevesinde yapılması da, isnada maruz kalanların hukuki güvencesidir.Bu bağlamda; memurun disiplin suçunu gerektiren bir fiilinin tespit edilmesi halinde, soruşturmaya başlanabilmesi için soruşturma oluru alınması, yürütülen soruşturma kapsamında memurun disiplin cezasını gerektiren bir başka fiilinin tespit edilmesi halinde de, yine, tespit edilen bu fiili için, ayrıca soruşturma oluru alınması gerekmektedir.Dava dosyasının incelenmesinden; disiplin soruşturmasına ilişkin bilgi ve belgelerde, davacıya dava konusu işlemle isnat edilen "Devlet memurları tarafından yapılamayacağı 657 sayılı Kanun'da belirtilen kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak" fiili ile ilgili davacı hakkında ek soruşturma olurunun olmadığının anlaşılması üzerine, Dairemizin █████/2025 günlü, E:██████████ sayılı ara ile davalı idareden davacının kazanç getirici ticari faaliyette bulunduğu iddiası ilgili soruşturma olurunun gönderilmesi talep edilmiş, davalı idarenin cevabi yazısı ve eklerinden bu yönde bir olurun gönderilmediği görülmüştür.Bu durumda; soruşturmacı tarafından, soruşturma görev emrinde bulunmayan ve soruşturma esnasında disipline aykırı olduğu tespit edilen fiille ilgili olarak, soruşturma onayı verecek makamın bilgilendirilmesi, sözü edilen makamca verilecek ek soruşturma oluru üzerine, soruşturmanın, davacının bu fiilini kapsar şekilde yürütülmesi ve bu şekilde yapılacak soruşturma sonucunda elde edilen bilgi, belge ve delil durumuna göre öneride bulunulması gerekirken, soruşturma sırasında tespit edilen hususlarla ilgili olarak ek disiplin soruşturma oluru alınmaksızın, görev sınırları dışına çıkılarak, konunun incelenmesinde ve disiplin yönünden getirilen teklif doğrultusunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık, davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, kullanılmayan... TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine,4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.