Danıştayda Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi astsubay adayının ilişiğinin kesilmesiyle ilgili yeterlilik sözlü sınavının objektiflik tartışmasına dair temyiz kararı.
Özet: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi astsubay adayının, yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle ilişiğinin kesilmesine yönelik işleme karşı açtığı davada, ilk derece mahkemesi özellikle sözlü sınavdaki puanlamanın nesnellikten uzak olduğu tespitiyle işlemi iptal etmiş; ancak Bölge İdare Mahkemesi, sözlü sınavın mevzuata uygun yapıldığı ve adayın yeterli puanı alamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir, davacı şimdi bu ret kararını temyiz etmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF(DAVALI) : ... Genel KomutanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin ... günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararla; yeterlilik sınavının atış ve spor kısmına ilişkin olarak davacıya ait değerlendirme formunun incelenmesinden, davacının atış kısmından 2 adet vuruş yaptığı ve 2 vuruş karşılığı olarak belirlenen 60 puan aldığı, spor kısmından ise 3000 metreyi 14:43 dakikada koşması sebebiyle davacıya bu süre karşılığı belirlenen 0 puan verildiğinin anlaşıldığı; davacı tarafından atış ve spor sınavında başarılı olduğu yönünde bir iddiada da bulunulmadığı ve dava dilekçesinde sözlü sınava yönelik hukuka aykırılık iddialarına yer verilmiş olduğu görüldüğünden, uyuşmazlığın yeterlilik sınavının sözlü sınavı aşamasına ilişkin olduğu sonucuna varıldığı; olayda, davacının yeterlilik sınavının sözlü kısmına ilişkin değerlendirme formunun incelenmesinden ise sınav komisyonunca yapılan sözlü sınavda davacıya "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi" konu başlığından, önceden hazırlanmış olan sorular arasından kura yoluyla çektirilen 240 ve 407 numaralı soruların sorulduğu, davacı tarafından verilen cevaba komisyon üyeleri tarafından 100 puan üzerinden 30, 30, 40 puan verildiği, sorulan soruların cevabının tek ve net ("Cumhurbaşkanı" ve "Görev yaptıkları ilin valisi") olduğu, bu sorulara komisyon üyeleri tarafından ya tam puan ya da sıfır puan verilmesi ve neticede iki soru sorulmuş olması dolayısıyla davacıya "Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi" kısmından 100, 50 ya da 0 puan verilmiş olması gerekirken, 100, 50 ve 0 dışında farklı puanlar verildiği, bu haliyle sözlü sınavın objektif olarak yapılmadığı kanaatine varıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava konusu sınavın atış aşamasıyla ve spor aşamasıyla ilgili Mahkemece yapılan değerlendirmelerin uygun görüldüğü, bu aşamalara ilişkin yeniden bir değerlendirme yapılmadığı; istinaf başvurusuna konu kararın, sözlü sınav aşamasına ilişkin kısmında ise mülakat sınavının mevzuatta öngörüldüğü şekilde yapıldığı, mevzuata uygun olarak gerçekleştirilen söz konusu yeterlilik sınavı sonucunda toplamda 37 puan almak suretiyle, anılan sınavda başarılı olabilmesi için alması gereken 60 puandan daha az puan alarak başarısız olduğu anlaşılan davacının başarısız sayılması suretiyle astsubay adaylığının sonlandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki değerlendirmeye dayanılarak dava konusu işlemin iptali yönünde verilen kararda hukuki isabet görülmediği gerekçesiyle davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin takdir hakkını objektif olarak kullanmadığı, tesis edilen idari işlemde herhangi bir açıklama, sebep veya işlemin tesis amacına yer verilmediği, dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuşturDANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince; Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından, davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Davacının, 2022 yılı astsubay temini kapsamında yapılan sınavlarda başarılı olarak eğitime katılmaya hak kazandığı, gerçekleştirilen eğitim sonunda yapılan yeterlilik sınavına katıldığı, anılan sınavda başarısız olması nedeniyle █████/2023 günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işlemi ile ilişiğinin kesildiği, bunun üzerine temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT : 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde; "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir... ... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir. █████/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde; "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde; "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında astsubay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır. Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2025 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu Mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine,4. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.