İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, borçlunun konkordato ödeme planına uymaması üzerine konkordatonun kısmen feshine ilişkin istinaf başvurusunda alacaklının aktif husumetini değerlendiriyor.
Özet: Bu istinaf kararı, konkordatonun kısmen feshi davasında, ilk derece mahkemesinin bir davacı yönünden feshe karar verirken, diğer davacının konkordato ödeme planında alacağı bulunmadığı ve çekişmeli alacak davasının reddedildiği gerekçesiyle davasını reddetmesini incelemektedir. İstinaf eden davacı, bu ret kararının hatalı olduğunu, alacağının konkordato öncesi başka bir temlik ile karıştırıldığını ve vadesi gelen borçların ödenmemesi nedeniyle fesih koşullarının kendisi için de oluştuğunu ileri sürmektedir.
T.C.
İSTANBUL BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO:████████ EsasKARAR NO:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ:Bakırköy 1. Asliye Ticaret MahkemesiTARİHİ:█████/2025NUMARASI:█████████ Esas, █████████ KararDAVA:KONKORDATONUN KISMEN FESHİKARAR TARİHİ:█████/20266100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi. GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde; Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas ve ████████ Karar sayılı kararı ile davalı borçlu hakkında konkordatonun tasdikine karar verildiğini, ancak davalının konkordato projesinde belirtilen taksit ve ödeme planına uymayarak vadesi gelen borçlarını ödemediğini, konkordato dosyasına sunulan kayyım raporunda da davalının, borçlarını ödeme niyetinde olmadığının ifade edildiğini, konkordato başvurusundan önce müvekkili ... tarafından başlatılan İstanbul 14. İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takibi ile ... tarafından başlatılan İstanbul 2. İcra Müdürlüğünün ... sayılı, Doğubayazıt İcra Müdürlüğünün ... sayılı icra takiplerinin bulunduğunu belirterek konkordato kararının müvekkilleri yönünden feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı davaya cevap vermemiştir.İLK DERECE MAHKEME KARARI:İlk derece mahkemesince; davalı borçlunun mahkemeyi ve alacaklıları oyaladığının son gelen kayyum raporu ile sabit olduğu dikkate alındığında konkordato tasdik kararının davacı ... yönünden kısmen feshine; diğer davacı ...'in ise tasdik edilen konkordato dosyasında ödeme planında alacağı yer almadığı gibi bu davacı tarafından açılan çekişmeli alacak davasının da reddedilmesi sebebiyle fesih davası açma koşulları oluşmadığından bu davacı yönünden davanın reddine dair karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ:Karar yasal süresinde davacı ... vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı ... vekili istinaf dilekçesinde; müvekkili ... yönünden davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğundan hükmün bu yönden istinaf edildiğini, müvekkilinin alacağına ilişkin olarak davalının ... Belediyesindeki bir kısım alacaklarını █████/2028 tarihli alacağın temliki sözleşmesi ile müvekkiline temlik ettiğini, bu temlikten sonra bakiye alacak için konkordato başvurusundan önce davalıya başlatılan ve kesinleşen icra takipleri olmasına karşın icra takiplerinden sonra alacağın temliki veya başka bir yöntemle müvekkiline yapılan bir ödemenin olmadığını, mahkeme kararına bakıldığında ise sanki takipten sonra yapılan bir temlik varmış gibi ifade kullanılarak bu hususta yanılgıya düşüldüğünü, bu nedenle takipten sonra bir ödemenin varlığından bahsedilemeyeceğini, icra takibinden önce başka bir borca ilişkin yapılan temlikin sonrasında başlatılan icra takiplerindeki alacaklara sayılmasının kabul edilebilir olmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının müvekkili ... yönünden kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Davalı istinafa cevap dilekçesinde, istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE:Dava, İİK'nun 308/e bendi uyarınca konkordatonun kısmen feshi istemine ilişkindir.İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davacı ...'in tasdik edilen konkordato ödeme planında alacağı bulunmadığı gibi açtığı çekişmeli alacağa ilişkin davanın da reddedildiği, bu nedenle fesih davası açma koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile bu davacı yönünden davanın reddine karar verilmiştir.Uyuşmazlık, davacı ... yönünden konkordatonun feshine ilişkin şartların oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.Davalı ...-...'ın konkordatonun tasdikine ilişkin talebi ile ilgili yapılan yargılama neticesinde Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2023 tarih ve ████████ Esas ████████ Karar sayılı kararı ile; konkordato projesinin tasdikine, tasdik kararı tarihini takip eden üç ay sonraki dönemden başlamak üzere 1. taksit █████/2023, 2. taksit █████/2024, 3. taksit █████/2024, 4. taksit █████/2024 ve 5. taksit █████/2024 tarihlerinde eşit olarak ödenmesine, her bir alacaklıya ödenecek tutar 100.000,00 TL'den aşağı olmamak kaydıyla ödeme yapılmasına dair karar verilmiştir. Tarafların istinaf etmemesi üzerine karar █████/2023 tarihinde kesinleşmiştir.İİK'nun 308/e maddesinin 1. fıkrası "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir." hükmünü içermektedir.Öncelikle davacı ...'in işbu dava bakımından aktif husumetinin bulunup bulunmadığının tespiti gerekir.6100 sayılı HMK'nun 114/1-d maddesine göre tarafların taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları dava şartıdır. Taraf ehliyeti, medenî hukuktaki hak ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir. Tüzel kişiler kanuna göre kuruluş işlemlerinin tamamlanması ile hak ehliyetini kazanırlar. Dava ehliyeti ise medenî hukuktaki fiil ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir. Fiil ehliyeti kişinin kendi fiilleriyle hak edinebilme ve borç altına girebilme ehliyetidir. Tüzel kişiler, kanuna ve kuruluş belgelerine göre gerekli organlara sahip olmakla, fiil ehliyetini kazanırlar."...Sıfat ise, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir... Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bu nedenle, o hakka ilişkin bir davada davacı olma sıfatıda o hakkın sahibine aittir... Bir sübjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi, o hakka uymakla yükümlü (borçlu) olan kişidir (davalı sıfatı, pasif husumet)." (Baki Kuru, Medeni Usul Hukuku, 22 baskı, sh 234 ve 235). Taraf sıfatı bir dava şartı değildir. Çünkü, sıfat, usul hukuku sorunu olmayıp dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin, bir maddi hukuk sorunudur. "...Taraf sıfatı, bir başka deyişle husumet ehliyeti; davaya konu hak ile kişiler arasındaki ilişkiyi ifade eder. Sıfat, bir maddi hukuk ilişkisinde tarafların o hak ile ilişkisinin olup olmadığının belirlenmesi anlamına gelir. Davacı sıfatı, davaya konu hakkın sahibini, davalı sıfatı ise davaya konu hakkın yükümlüsünü belirler. Uygulamada davacı sıfatı, aktif husumeti, davalı sıfatı ise pasif husumeti karşılayacak şekilde kabul edilmektedir. Dava konusu şey üzerinde kim ya da kimler hak sahibi ise, davayı bu kişi veya kişilerin açması ve kime karşı hukuki koruma isteniyor ise o kişi veya kişilere davanın yöneltilmesi gerekir. Bir kimsenin davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı tıpkı hakkın mevcut olup olmadığının tayininde olduğu gibi maddi hukuka göre belirlenir. Taraf sıfatı bu anlamda, def'i değil itiraz niteliğinde olup; taraflarca süreye ve davanın aşamasına bakılmaksızın her zaman ileri sürülebileceği gibi taraflar ileri sürmemiş olsalar bile mahkemece re'sen nazara alınmalıdır..." (Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesinin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı).Somut olayda, konkordatonun tasdikine ilişkin dosya kapsamında çekişmeli alacağa ilişkin düzenlenen █████/2023 tarihli komiser raporunda, davacı ...'in 2.915.318,02 TL alacak kaydı yaptırdığı, borçlu tarafın kabul etmemesi sebebiyle alacağın çekişmeli hale geldiği, adı geçen davacının alacağının kalmaması sebebiyle nisaba dahil edilmemesi gerektiği belirtilmiş olup mahkemece tesis edilen █████/2023 tarihli ara karar ile, davacının alacağının kalmadığından bahisle nisaba dahil edilmemesine karar verilmiştir.Mahkemece tasdik edilen proje kapsamında konkordatoya tabi borçlara ilişkin ödeme planında davacı ...'e yer verilmemiştir. Ayrıca adı geçen davacı tarafından İİK'nun 308/b maddesi uyarınca çekişmeli alacağa ilişkin dava açılmış ise de, Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih ve ████████ Esas █████████ Karar sayılı kararı ile bu davanın da reddine karar verildiği anlaşılmıştır.O halde, yasal düzenleme uyarınca, konkordato projesi kapsamında ifada bulunulmayan alacaklı olmadığı sabit olan davacının fesih davası açma hakkına, dolayısıyla aktif husumet ehliyetine sahip olmadığı anlaşılmakla mahkemece bu gerekçeler ile davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince tesis edilen kararda usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerektiğine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ve █████/2025 tarihli kararı usul ve yasaya uygun bulunduğundan davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE,2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken istinaf harçları davacı ... tarafından peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına YER OLMADIĞINA,3-Davacı ... tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,Dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde, İİK'nun 308/e-2 fıkrası uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde Yargıtay'da temyiz kanun yolu açık olmak üzere üye oybirliği ile karar verildi.█████/2026