Danıştay 2. Daire, jandarma astsubay adayının yeterlilik sınavında başarısızlık nedeniyle ilişiğinin kesilmesi işleminin, dayanak yönetmeliğin Resmi Gazetede yayımlanmaması ve sözlü sınavdaki objektiflik tartışmaları ışığında hukuka uygunluğunu değerlendirdi.
Özet: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinden yeterlilik sınavında başarısız olduğu gerekçesiyle ilişiği kesilen astsubay adayının açtığı davada, ilk derece mahkemesi, dayanak yönetmeliğin Resmi Gazetede yayımlanmamış olması ve yürütmesinin durdurulmuş olması nedeniyle işlemi iptal ederken; Bölge İdare Mahkemesi, sınavın usulüne uygun yapıldığı, davacının gerekli 60 puan yerine 58 puan alarak başarısız olduğu ve bu nedenle ilişiğinin kesilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle ilk derece mahkemesi kararını kaldırarak davanın reddine karar vermiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:...sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava Konusu İstem : Dava; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı Eğitim Merkezi Komutanlığında astsubay adayı olan davacı tarafından, akademik eğitim dönemi sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesine ilişkin █████/2020 günlü Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti : .... İdare Mahkemesinin... günlü, E:... K:... sayılı kararıyla; davacının öğrencilikten çıkarılarak eğitim merkezi ile ilişiğinin kesilmesine ilişkin işlemin de dayanağı olan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin, 3011 sayılı Kanun'un 1. maddesinin (b) bendi kapsamında bir yönetmelik olduğu ve bu nedenle Resmi Gazete'de yayımlanmasının gerektiği, öncelikle dava konusu işleme dayanak Yönetmelik hükümlerinin bir kısmının yürütülmesinin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2019 günlü, YD İtiraz No:████████ sayılı kararıyla durdurulduğu ve anılan Yönetmeliğin Resmi Gazete'de yayımlanması gerektiğinin anılan karar ile saptandığı, dava konusu işlem tarihi itibarıyla Yönetmeliğe ilişkin bu gerekliliğin de yerine getirilmemiş olması karşısında, bahse konu Yönetmelik hükümlerine dayanılarak tesis edilen davacının öğrencilikten çıkarılarak Eğitim Merkezi Komutanlığından ilişiğinin kesilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuki isabet görülmediği; öte yandan kararın davacının eğitim sonu sınavında başarılı sayılacağı yönünde bir karar olmadığı ve dava konusu işlemin esasının hukuka aykırılığının tespit edilmemesi karşısında, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük ve parasal hak kayıplarının tazmini istemi hakkında bu aşamada bir karar verilmesine yer olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, işlem nedeniyle davacının yoksun kaldığını ileri sürdüğü özlük ve parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemi yönünden ise karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; sözleşmeli jandarma astsubay adayı olan davacının, ilgili Senato kararının uygulanması suretiyle Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavının sözlü sınav not ortalamasının 40 olduğu, bu hususların el yazısıyla tanzim edilen ve komisyon başkan ve üyelerince de ayrıntılı tutanak düzenlenerek imzalandığı; öte yandan atış notunun '100', spor notunun ise '100' olduğu, bu şekilde Komisyon üyelerinin ayrı ayrı verdiği puanların aritmetik ortalamasının alınması ve konulara göre not ağırlıklarının (sözlü sınav notunun %70'i, spor notunun %15'i ve atış sınav notunun %15'i olmak üzere) yüzdeleri üzerinden yapılan hesaplama neticesinde davacının yeterlilik sınavı başarı notunun 58 olarak tespit edildiği ve bu hususların tutanak altına alındığı, tutanağın komisyon başkanı ve üyeler tarafından imzalandığı, bu itibarla sözleşmeli astsubay adayı olan davacının, Senato kararının uygulanması suretiyle ve Yönetmelikte yer alan usuller uygulanarak yapılan yeterlilik sınavında; (konulara göre not ağırlıklarının yüzdelikleri dikkate alınarak) yeterlilik atış sınavından (100), Yeterlilik Spor Sınavından (100) ve Yeterlilik Sözlü Sınavından ise (40) puan almak suretiyle yeterlilik sınavı başarı notunun toplamda ellisekiz (58) puan olduğu ve başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden alması gereken en az altmış (60) puanın altında kalarak başarısız olduğundan bahisle eğitim merkezinden ilişiğinin kesildiği, bu durumda, Yönetmelikte ve Senato kararında belirtilen usullere uygun olarak yapılan yeterlilik sınavında başarısız olduğu anlaşılan davacının, Jandarma Sahil Güvenlik Akademisi Astsubay Eğitim Merkezinden ilişiğinin kesilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yönde değerlendirme ile işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, başvuruya konu mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından; komisyon üyelerince sözlü sınavda objektif değerlendirme yapılmadığı, bu durumun sınav tutanaklarından da anlaşıldığı, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY: Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisinde 2019-2020 yılında astsubay eğitimi gören davacının eğitim sonu yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle astsubay öğrenciliğinden çıkarılarak okuldan ilişiğinin kesilmesine ilişkin █████/2020 günlü işlemin iptali ile yoksun kaldığı parasal hakların tazminine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.İLGİLİ MEVZUAT: 2803 sayılı Jandarma Teşkilat, Görev ve Yetkileri Kanunu'nun "Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi" başlıklı 13/A maddesinde "...Akademi bünyesindeki tüm birimlerde öğrenim gören öğrencilerden öğrenim süresini başarıyla tamamlayanların subay ve astsubay nasbedilmeleri için Akademi tarafından yapılacak yeterlilik sınavında başarılı olması gerekmektedir. Yeterlilik sınavına ilişkin usul ve esaslar İçişleri Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir...... yapılan yeterlilik sınavından başarılı olamayanlar ise eğitim öncesi statülerine geri dönüş yaparlar." hükmüne yer verilmiştir.█████/2020 günlü, 31114 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin "Amaç" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmeliğin amacı; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi bünyesinde teşkil edilen Eğitim Merkezi Komutanlığı sorumluluğunda öğrenci ve kursiyerlere verilecek eğitim ve öğretime ilişkin usul ve esasları belirlemektir." hükmü, "Yeterlilik sınavı" başlıklı 25. maddesinde, "(1) Temel Kolluk Eğitimini başarı ile tamamlayan öğrenciler, subay veya astsubay olarak naspedilmeden önce yeterlilik sınavına tabi tutulur. Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir. (2) Yıllık çalışma takviminde planlanan yeterlilik sınavının yerleri ve saatleri sınav tarihinden en az bir hafta önce ilan edilir. (3) Sınav, Temel Kolluk Eğitiminin tamamlanmasını müteakip en geç iki hafta içinde yapılır. (4) Sınav ile ilgili komisyonların kurulması, görevlendirme ve çalışma esasları Senato tarafından belirlenir. (5) Sınav komisyonu başkan ve üyeleri; boşanmış olsalar dahi eşlerinin, üçüncü dereceye kadar (bu derece dâhil) kan ve ikinci dereceye kadar (bu derece dâhil) kayın hısımlarının veya evlatlıklarının katıldığı sınavda görev alamazlar." hükmü, "Yeterlilik sınavının icrası" başlıklı 26. maddesinde, "(1) Senatoda alınan kararlar doğrultusunda tespit edilen alanların her biri için ayrı komisyonlar oluşturulur. Komisyonların sınavla ilgili usul ve esasları Senato tarafından belirlenir. (2) Sınav komisyonu tarafından yapılacak sözlü sınavda öğrenciler; a) Mesleki bilgi ve uygulama düzeyi, b) Bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü, c) Özgüveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı, ç) Liyakati, temsil kabiliyeti, davranış ve tepkilerinin mesleğe uygunluğu, hususları açısından yüz tam puan üzerinden değerlendirilirler. (3) Sözlü sınavlarda, soru hazırlama komisyonu tarafından hazırlanarak bastırılan sorular arasından öğrencilere soru kartı çektirilerek cevaplamaları istenir. Sınav komisyonu tarafından öğrenciye konu ile ilgili ilave sorular sorulabileceği gibi ilave uygulamalar da yaptırılabilir. (4) Sınav komisyonu üyeleri tarafından verilen puanlar ayrı ayrı puan değerlendirme karar formuna işlenir. Komisyon üyelerinin ayrı ayrı vermiş oldukları puanların aritmetik ortalaması alınarak öğrencilerin sınav puanı tespit edilir. (5) Yeterlilik sınavı başarı notu; sözlü sınav notunun %70’i, spor sınav notunun %15’i, atış sınav notunun %15’i alınarak belirlenir. Öğrencinin sınavda başarılı olabilmesi için yüz tam puan üzerinden en az altmış puan alması gerekir. Başarısız olan öğrencinin aldığı puan ve gerekçesi puan değerlendirme karar formuna işlenir. Sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonuna bildirilir ve sınav sonuçları Merkezi Sınav Komisyonu tarafından ilan edilir. (6) Sınavda başarısız olan öğrenciler; subay veya astsubay naspedilmezler, akademik program kapsamında sertifika ve öğrenim belgeleri verilir ve kıta kaynaklı olanlar kıtalarına gönderilir, dış kaynaktan temin edilenlerin ise ilişiği kesilir. (7) Değerlendirme karar formları Akademi Başkanlığınca ilgili mevzuat çerçevesinde muhafaza edilir. (8) Sınav komisyonu kararlarına itirazlar değerlendirilmeye alınmaz." hükmü düzenlenmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık; Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Başkanlığında astsubay adayı olan davacının, eğitim sonunda gerçekleştirilen yeterlilik sınavında başarısız olduğundan bahisle ilişiğinin kesilmesi işleminden kaynaklanmaktadır.Uyuşmazlığa konu yeterlilik sınavı, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği uyarınca yapılmış olup, anılan Yönetmeliğin 25. maddesinin 1. fırkasında yer alan "...Yeterlilik sınavı; sözlü, atış ve spor sınav aşamalarından oluşur. Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." cümlelerinin ve 26. maddesinin 1, 2, 3, 5 ve 6. fıkralarının iptali istemiyle açılan davada, Dairemizin █████/2025 günlü, E:█████████, K:█████████ sayılı kararında yer alan "...Dava konusu düzenlemeler ile Senato tarafından belirleneceği öngörülen hususların, genel, objektif ve somut kriterler çerçevesinde belirlenmesi gerektiği, bu kapsamda anılan kuralların, hukuki güvenlik ve idari istikrar ilkeleri çerçevesinde önceden öngörülebilir şekilde genel düzenleyici işlem olan yönetmelikle yapılmasının zorunlu olduğu, her yıl değiştirilmeye müsait şekilde Senato kararı ile belirleneceğinin öngörülmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." gerekçesiyle, Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Eğitim-Öğretim Yönetmeliği'nin 25. maddesinin 1. fıkrasındaki "...Yeterlilik sınavının uygulama yöntemi ve konu kapsamları Senato tarafından belirlenir ve öğrencilere tebliğ edilir." hükmü ile 26. maddesinin 1. fıkrasının iptaline karar verilmiştir. Bu durumda, hukuka aykırılığı yargı kararıyla saptanarak iptaline karar verilen Yönetmelik hükümlerine dayalı olarak gerçekleştirilen yeterlilik sınavı sonucunda başarısız sayılma nedeniyle tesis edilen dava konusu ilişik kesme işleminde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin iptali ile yoksun kalınan parasal ve özlük hakların iadesi istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolundaki Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile Mahkeme kararının kaldırılması ve davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında da hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle;1. DAVACININ TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesince verilen ...... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.