Rüşvet fiili kanıtlanmadığından, polis memurunun yetkisini çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullanma gerekçesiyle meslekten çıkarılma işleminin iptali.
Özet: Bir polis memurunun, kaçak sigara geçişine göz yumarak yetkisini ve nüfuzunu çıkar sağlamak amacıyla kötüye kullandığı iddiasıyla meslekten çıkarılmasına ilişkin disiplin cezası, ilk derece mahkemesince iptal edilmiştir; zira aynı olay hakkında yürütülen adli soruşturmada rüşvet suçundan beraat ederken görevi kötüye kullanma suçundan mahkum olan davacının, disiplin cezasına konu fiili olan "yetkiyi çıkar sağlama veya kin/dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanma" suçunun sübut bulmadığı ve bu fiil için gerekli tipiklik şartının gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALILAR) : 1- ... Bakanlığı 2- ... Genel MüdürlüğüVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava; polis memuru olan davacının, ... İl Emniyet Müdürlüğünde görev yaptığı dönemde hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi uyarınca "yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti: ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davacının, disiplin cezasına konu fiillerin işlenildiği iddia edilen dönemde Hakkari ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı ... Uygulama Noktasında uygulama amir vekili olarak görev yaptığı, davacının "para karşılığında bandrolsüz sigara yüklü araçların geçişine göz yumduğu" şeklinde istihbari bilgi elde edilmesi üzerine kontrol noktasının takibe alındığı, bir aracın kontrol noktasından geçtikten sonra görevli ekiplerce durdurulduğu, söz konusu aracın içerisinden çok sayıda bandrolsüz sigara çıktığı, davacı hakkında başlatılan idari soruşturma kapsamında düzenlenen ... günlü, ... sayılı disiplin soruşturma raporunda özetle; davacının rüşvet alma suçunun sübuta ermediği; ancak davacının aracın tamponuna basarak araca yüzeysel olarak baktığında dahi kaçak sigaraları görmemesinin hayatın normal akışına uymadığı, davacının uygulama noktasında polis olarak görev yaptığı halde görevinin gereği olarak araçları kontrol etmesi gerekirken, bu görevini ihmal ederek uygulama noktasından kaçak malların geçişine sebep olduğundan bahisle "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilinin sübuta erdiği kanaatine varıldığı belirtilerek davacının meslekten çıkarılması yönünde getirilen teklife istinaden dava konusu işlemin tesis edilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, uyuşmazlığa konu olan fiillere ilişkin olarak yapılan adli soruşturma sonucunda ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; ''Rüşvet almak-vermek'' suçu yönünden, sanıkların üzerlerine atılı suçu işlediklerine dair her türlü şüpheden uzak kesin ve inandırıcı delil elde edilemediğinden sanıkların ayrı ayrı beraatlerine, davacının eylemlerinin ise "görevi kötüye kullanma" suçu kapsamında kaldığı anlaşılmakla sanığın eylemlerine uyan 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 257/1 maddesi gereğince; suçun işleniş biçimi dikkate alınarak alt sınırdan ceza tayin edilmek suretiyle altı ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın yargılama sürecindeki olumlu davranışları dikkate alınarak hükmolunan cezada 1/6 oranında indirim yapılmak suretiyle sonuç olarak beş ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği, verilen kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiğinin anlaşıldığı; olayda, adli yargı mercii tarafından işleme dayanak teşkil eden fiillere ilişkin olarak davacının "rüşvet aldığı" hususunun sübut bulmadığına karar verildiği, dava konusu işleme dayanak teşkil eden fiiller nedeniyle davacının kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle hareket ettiğine ilişkin bir belirleme bulunmadığından atılı disiplin suçunun her türlü şüpheden uzak olarak ortaya konulamadığı, bu nedenle mevzuatla belirlenen kurallara tam olarak uygun olmadığından tipiklik şartının gerçekleşmediğinin görüldüğü, davacıya isnat edilen yetki veya nüfuzunu kötüye kullanmak suretiyle kendisine veya bir başkasına herhangi bir çıkar sağladığına veya yetki veya nüfuzunu kin ya da dostluk gibi nedenlerle kötüye kullandığına ilişkin her türlü şüpheden uzak somut bir tespit bulunmadığı ve atılı disiplin suçu için tipiklik şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından, davacının 7068 sayılı Kanun'un 8/6-(ç) maddesi uyarınca meslekten çıkarma cezası ile cezalandırılmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; istinafa konu mahkeme kararı usul ve hukuka uygun olduğu, kaldırılmasını gerektiren bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idareler tarafından; disiplin cezasına konu olan davacı fiilinin yapılan soruşturmayla tespit edildiği ve sübuta erdiği, dava konusu işlemin usule ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği anlaşıldığından davalı idarelerin yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Polis memuru olan davacının ... İl Emniyet Müdürlüğü'nde görev yaptığı dönemde hakkında başlatılan disiplin soruşturması sonucunda, 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8. maddesinin 6. fıkrasının (ç) bendi uyarınca 'yetkisini ve nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak' fiilini işlediğinden bahisle meslekten çıkarılmasına ilişkin ... günlü, ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulu kararının iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan dava açılmıştır.İLGİLİ MEVZUAT :█████/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 8/6-ç maddesinde, "Yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiili "meslekten çıkarma" cezasını gerektiren fiiller arasında sayılmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Kamu görevlilerinin disiplin cezasıyla cezalandırılabilmeleri için, disipline aykırı eylem veya işlemlerin sübut bulup bulmadığının usulüne uygun olarak yapılacak soruşturma ile ortaya konulması, soruşturma aşamasında kamu görevlisinin lehinde ve aleyhinde olan her türlü bilgi ve belgenin toplanması, bilahare disipline aykırı davranış olarak tespit edilen eylemin hiçbir şüpheye yer bırakmayacak şekilde ispatlanarak eylemine uygun olan disiplin cezası maddesinin tayini ve uygulanması gerekmektedir. Kamu görevlisinin disiplin cezasının sebebini oluşturan eylem, işlem, tutum ve davranışlarının, aynı zamanda ceza kanunu bakımından da suç oluşturması durumunda disiplin yaptırımı ile birlikte ceza yaptırımının da uygulanması söz konusu olabilecektir. Ceza yargılamasında suçun niteliği ve delillerin takdirinde uygulanan ilke ve kurallar ile disiplin hukukunda uygulanan ilke ve kuralların birbirinden farklılık göstermesi, aynı eylemlerin farklı vasıflandırılması gibi nedenlerle kamu görevlisinin ceza kanununa göre mahkum olması veya olmaması halleri, kural olarak anılan kamu görevlisine ayrıca disiplin cezası verilmesine engel olmayacaktır. Öte yandan, ceza yargılaması sonucunda aynı zamanda disiplin cezasının da konusunu oluşturan fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediği ile ilgili olarak ceza mahkemesinin ulaştığı kanaatin kesin hüküm halini alması durumunda, başka bir yargı merci tarafından maddi olayın oluşu ile ilgili olarak aksi yönde bir yargıya varılamayacağından, fiilin kamu görevlisi tarafından işlenip işlenmediğine ilişkin ceza mahkemesi hükmünün disiplin cezasına ilişkin yargılamada da dikkate alınması gerekmektedir.Uyuşmazlık konusu olayda, davacının, disiplin soruşturmasına konu eylemleri nedeniyle yargılandığı ceza davasında, ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla "rüşvet almak" suçu yönünden delil yetersizliğinden beraatine, "görevi kötüye kullanma" suçu yönünden ise davacının görevinin gereklerine aykırı hareket ederek görevi kötüye kullanma suçunu işlediği sabit olduğundan 5 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği ve bu kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.Somut olayda, usulüne uygun yapıldığı görülen disiplin soruşturması raporu, dosyada bulunan diğer bilgi ve belgeler ile yukarıda yer verilen ceza yargılamasına ilişkin mahkeme kararı birlikte değerlendirildiğinde, disiplin cezasına konu fiilin işlenildiği █████/2017 tarihinde davacının Hakkari ili, ... İlçe Emniyet Müdürlüğüne bağlı ... Uygulama Noktasında uygulama amir vekili olarak görevli olduğu, davacının "para karşılığında bandrolsüz sigara yüklü araçların geçişine göz yumduğu" şeklinde istihbari bilgi elde edilmesi üzerine bahse konu kontrol noktasının görevli ekiplerce takibe alındığı, olay günü saat 14:20 sıralarında ... plakalı kapalı kasa ... Transit marka bir aracın davacının görevli olduğu kontrol noktasından geçtikten bir süre sonra görevli ekiplerce durdurulduğu ve yapılan aramada, aracın kasa kısmında toplam 16.000 paket bandrolsüz / kaçak sigaranın ele geçirildiği, konuya ilişkin olarak gerek davacı hakkında başlatılan idari soruşturma kapsamında düzenlenen disiplin soruşturma raporunda gerekse adli yargıda görülen ceza davasında, "davacının uygulama noktasında polis olarak görev yaptığı halde görevinin gereği olarak araçları kontrol etmesi gerekirken, bu görevini ihmal ederek uygulama noktasından kaçak malların geçişine sebep olduğu" değerlendirmesinin yapıldığı, davacının eyleminin ceza hukuku yönünden "görevi kötüye kullanma" suçunu oluşturduğunun ceza mahkemesinin kesinleşen kararıyla açıkça ortaya konulduğu, davacının disiplin cezasına da konu olan bu eylemi nedeniyle başkalarına çıkar sağladığı açık olup, davacıya isnat edilen "yetkisini veya nüfuzunu kendisine veya başkalarına çıkar sağlamak amacıyla ya da kin ve dostluk gibi nedenlerle kötüye kullanmak" fiilinin sübut bulduğu sonucuna varılmakla dava konusu işlemde hukuka aykırılık; işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARELERİN TEMYİZ İSTEMLERİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun temyize konu kararın verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA;3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine;4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.(X) KARŞI OY :Dava; polis memuru olarak görev yapan davacının, 7068 sayılı Kanun'un 8/6-ç maddesi uyarınca "meslekten çıkarma" cezası ile cezalandırılmasına yönelik işlemin iptali istemiyle açılmıştır. Dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre davacıya isnat edilen fiil sübuta ermekle birlikte; mevzuatta öngörülen zamanaşımı süresi içinde disiplin cezası verilip verilmediği hususunun ayrıca incelenmesi gerekmektedir. 7068 sayılı Kanun'un; "Emniyet teşkilatı disiplin kurullarınca verilen kararların kesinleşmesi" başlıklı 18. maddesinde; "(1) Disiplin kurullarınca verilen kararlardan; a) İl polis disiplin kurulunun polis memurları hakkında verdiği meslekten çıkarma cezası dışındaki kararları valinin onayıyla; meslekten çıkarma cezası kararları valinin önerisi, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun görüşü ve Bakanın onayıyla, kesinleşir. ... " hükmüne yer verilmiştir.Alıntılanan yasal düzenlemeye göre disiplin cezasına ilişkin işlemlerin, aynı idare içerisinde yer alan farklı idari birimlerin irade açıklamalarının ortaya konulması suretiyle birden çok aşamayı içeren işlem niteliğinde olduğu, meslekten çıkarma işlemlerinde işlemin son aşamasını teşkil eden Bakan onayı öncesindeki ara işlemlerin, işlemin gerçekleşmesinin zorunlu unsurunu oluşturmakla birlikte tek başına hukuksal sonuç doğurucu niteliklerinin bulunmadığı, Bakan onayı işlemi ile işlemin kesin ve yürütülebilir işlem niteliğini kazandığı görülmektedir. Diğer yandan, aynı Kanun'un "Zamanaşımı" başlıklı 29. maddesinde; "(1) Bu Kanunda sayılan fiilleri işleyenler hakkında bu fiillerin işlendiğinin disiplin amiri tarafından öğrenildiği tarihten itibaren; a) Uyarma, kınama, aylıktan kesme ve kısa ve uzun süreli durdurma cezalarında bir ay içinde, b) Meslekten çıkarma cezası ve Devlet memurluğundan çıkarma cezasında altı ay içinde, disiplin soruşturmasına başlanmadığı takdirde disiplin cezası verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (2) Disiplin cezasını gerektiren fiillerin işlendiği tarihten itibaren iki yıl içinde disiplin cezası verilmediği takdirde ceza verme yetkisi zamanaşımına uğrar. (3) Zamanaşımı, tamamlanmış suçlarda suçun işlendiği, kesintisiz suçlarda kesintinin gerçekleştiği, zincirleme suçlarda ise son suçun işlendiği tarihten itibaren işlemeye başlar." düzenlemesine yer verilmiştir.Uyuşmazlıkta; disiplin cezasına konu eylemin gerçekleştiği tarihten itibaren iki yıllık süre geçtikten sonra verilen Bakan onayı ile dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır.Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Bakan onayı ile kesin ve yürütülebilir nitelik kazanan disiplin işlemi, zamanaşımı yönünden de ancak bu onay tarihi itibarıyla sonuç doğurabilecektir. Aksi kabulün; kesin ve yürütülebilir niteliği olmayan idari işlemlerin ilgililer hakkında sonuç doğurmasına ve Kanun'da düzenlenen zamanaşımı süresinin öngörülemez şekilde belirsizleştirilmesine neden olacağı açıktır.Bu durumda; davacıya isnat olunan fiilin işlendiği tarihten itibaren iki yıllık zamanaşımı süresi geçirildikten sonra tesis edilen işlemde bu yönüyle hukuka uyarlık bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.