Başlık: Sigorta şirketinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanan emtia hasar bedelini halefiyetle rücuen tahsili için açtığı itirazın iptali davasında, davalıların sorumluluk itirazları ve tahkim savunması.
Özet: Sigorta şirketi olan davacı, sigortalısının taşıma sırasında aracın ani fren yapması ve sabitleme zincirlerinin kopması sonucu yola düşerek hasar gören eşyası için ödediği tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine davalı taşıyıcıların yaptığı itirazın iptali talebiyle dava açmış; davalılar ise hasarın yükleme/istif hatasından veya jeneratörden sızan yağdan kaynaklandığını, tahkim şartı nedeniyle mahkemenin görevsiz olduğunu, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, zararın ispatlanması gerektiğini ve taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olduğunu ileri sürerek davanın reddini savunmuşlardır.
T.C. İstanbul Anadolu 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin sigortalısı davadışı-----sevk ettiği 1 adet -- cinsi eşyanın -----taşınması için davalılardan -----. ile anlaştığını, fiil taşımayı üstlenen-----. tarafından gerçekleştiren sevkiyat esnasında, emtiayı taşıyan aracın ani fren yapması ve sabitlemeyi yapan zincirin kopması sonucu emtianın dorse üzerinden yola düşerek hasara uğradığını, hasar ihbarı üzerine açılan hasra dosyasına aldırılan ekspertiz raporuna istinaden, sigortalısına 2.711.711,87 TL ödeme yapılarak elde edilen yasal halefiyete binaen ödenen sigorta tazminatının zarar sorumlularından rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe, davalıların itirazı üzerine takibini durduğunu beyan ederek, vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takibe haksız itiraz eden davalı borçluların %20den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkûm edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP: Davalılar---- vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava dilekçesi ve delillerinin kendilerine tebliğ ettirmediğini, davanın zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, davacının aktif husumet ehliyetini ispat etmesi gerektiğini, hasar bedelinin yüksek olduğunu ve ispatlanması gerektiğini, yükleme ve istiflemenin gönderici firma çalışanlarınca, sabitleme/bağlamanın ise gönderici firma çalışanları gözetimi ve direktifleriyle yapıldığını, bu tür ağır yüklerde uygulamada yükün ambalaj, istifleme ve sabitlemesi için ----- firması kullanıldığını, ancak dava konusu olayda bu yönde bir profesyonel hizmet alınmadığını, gönderici ile diğer davalı ---- şirketi arasında yapılan taşıma anlaşması incelendiğinde taşıma anlaşmasının ekinde yükleme talimatları-çizimleri olduğu belirtilmişse de böyle bir yükleme talimatı – çizimlerin müvekkiline iletilmediğini, kaldı ki yükleme ve istifin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, müvekkili ------ tarafından aldırılan ekspertiz raporunda hasarın nedeninin yükleme ve istif hatasından kaynaklandığının tespit edildiğini, faiz talebinin yasa ve usule aykırı olduğunu, taşıyıcının kabul anlamına gelmemek kaydıyla taşıyıcının sorumluluğunun sınırlı olacağını, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin mesnetsiz olduğunu, davalı müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçe teminatı ile sınırlı olduğunu savunarak, davanın taşıma zincirinde yer alan ----- şirketine ihbarını, davanın usulden ve esastan reddine, davacının haksız icra inkar talebinin reddine, kötü niyetli olarak ikame edilen dava nedeniyle takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı -----vekili cevap dilekçesinde özetle; Uyuşmazlığın esasını oluşturan █████/2020 tarihli --- Çevirim Santrali Projesi Lojistik Sözleşmesi 'nin 17.uygulanacak hukuk maddesinde taraflar arasında mezkur sözleşmeyle ilişkili olarak doğabilecek herhangi bir uyuşmazlığın çözümünde tek yetkili mercinin ----- olacağı müştereken kararlaştırıldığını, tarafların serbest iradesiyle belirlemiş olduğu ilgili hüküm tahkim şartı olup yasal halef sıfatını haiz olduğunu iddia eden sigorta şirketini de bağlayıcı olup huzurdaki davaya bakmakta HMK m.413 kapsamında Sayın Mahkemenin görevsiz olduğunu, bu kapsamda huzurdaki davanın taraflar arasında mevcut açık tahkim anlaşması uyarınca öncelikle usulden reddini, taşınan emtianın teslim şekli CIP olduğundan, davacının aktif husumet ehliyeti bulunmadığını, müvekkilinin akdi taşıyıcı olduğunu fiili taşımayı CMR senedini düzenleyen diğer davalı---- şirketinin ifa ettiğini, davacının söz konusu hasarın meydana gelme sebebinin taşıma aracının ani frenleme yapması nedeniyle sabitleme zincirlerinin kopması sonucu emtianın dorse üzerinden yola düşmesi şeklindeki iddialarının araştırılmaya muhtaç olduğunu, zira söz konusu yükün araç üzerinden ani frenleme sebebiyle düşmediğini, şayet böyle bir durum söz konusu olsaydı yükleme yeri olan --- kaza mahalli olan ---- kadar olan rotada bu hasarın meydana gelmiş olacağını, yükün araç üzerinden yola düşmesinin sebebinin jeneratör emtiasının taban kısmında bulunan jeneratör içerisindeki parçaların sürtünmeden çalışmasını yarayan yağın emtianın yükleyici tarafından 2 parçaya ayrılarak ayrı araçlara yüklenmesi neticesinde kaza yapan aracın dorsesine sızıntı yapması olduğunu, söz konusu jeneratör yağının araç dorsesine sızması ile birlikte yük dorse üzerinde kaymaya başlamış olup belli bir süre sonra da ivme kazanarak araç üzerinden düşmüş ve sabitleme zincirlerinin kopmasına sebebiyet verdiğini, sürücü yazılı beyanın bunu doğruladığını, filli taşıyıcı tarafından tedarik edilen zincirlerin tümünün sağlam ve muayenesi yapılmış zincirler olup ilgili zincirlerde de herhangi bir üretim hatası yahut arıza olmadığının zincir muayene raporu ile de sabit olduğunu, CMR Konvansiyonu hükümlerine göre müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını beyan ederek, müvekkilinin taşıma sözleşmesi yaparak taşıma işini devrettiği ----- şirketine davanın ihbarını, davanın usulden ve esastan reddine, davacının haksız icra inkar talebinin reddine, kötü niyetli olarak ikame edilen dava nedeniyle takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İNCELEME VE GEREKÇE: Dava; Davacı sigorta şirketinin nakliyat emtia sigorta poliçesi kapsamında taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle sigortalısına ödediği tutarın davalılardan tahsili için başlatılan takibe itirazın iptali istemi olup,Uyuşmazlık; Dava konusu taşımada CMR hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı, davacının halefiyete dayanıp dayanmayacağı, hasar miktarı, kusur ve sorumluluk durumu ve kapsamı, davacının rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, rücu şartları varsa davalılardan talep edilebileceği tutarın ne olacağı noktalarında toplanmaktadır. ----. İcra Dairesinin ----- Esas sayılı dosyası celp edilmiş, bilirkişi raporu alınmış, taraflarca sunulan diğer deliller ile birlikte değerlendirilerek tahkikat sonuçlandırılmıştır.Celp edilen --- İcra Dairesinin --- Esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı/alacaklı ---- davalı/borçlular ---. ve----aleyhine █████/2022 harçlandırma tarihi ile ----.İcra Dairesinin ----Esas sayılı dosyası ile 2.711.711,87 TL asıl alacak ve 8.190,86 TL işlemiş fazi olmak üzere toplam 1.719.902,73 TL tahsili amacıyla icra takibi başlattığı, ödeme emrinin borçlulara tebliğ edildiği, davalı/borçlu vekillerinin, takibe ve ferilerine itirazları ile takibin tüm borçlular için durdurulduğu anlaşılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2024 tarihli raporda; "Teknik Açıdan; Davalılar ve dava dışı sürücü -----, denetim, kontrol, özen yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsiz davranmaları nedeniyle dava konusu jeneratörün hasarlanmasında %100 oranında kusurlu oldukları, dava konusu ----- Jeneratörün net hasarının 232.300,00-EUR olduğu; Taşımacılık ve Sigorta Açısından; Dava konusu hasarın Uluslararası Karayolu ile yapılan taşıma esnasında meydana geldiği ve CMR Konvansiyonu hükümlerinin geçerli olacağı, davacının sigortalısı dava dışı taşıtan--- taşıtan, davalılardan ---- son (Fiili) taşımacı, ----, fiili taşımacının sorumluluk sigortacısı olduğu, davacının sigortalısı dava dışı -----. arasında düzenlenen taşıma (lojistik) sözleşmesine göre, yükleme ve yükleme ekipmanı temininin taşımacının sorumlu olduğu, hasarın nedeninin, sözleşme ile davalı taşımacıların sorumluluğunda olan sabitleme yetersizliğinden kaynaklandığı, CMR Konvansiyonu 3’üncü maddesi, 12’nci maddesi 7.paragrafı ve 17’nci maddesi 1.paragrafı hükmünce davalı taşımacıların ve onlardan fiili taşımacının sorumluluğuna sigorta teminatı veren diğer davalı----, meydana gelen zarardan müteselsilen sorumlu olacakları, CMR Konvansiyonu 25’inci maddesi 1.paragrafa hükmünce, meydana gelen hasardaki gerçek zarar tutarının TL cinsinden karşılığının 1.951.881,35 TL olacağı ve bu tutarın CMR 23’üncü maddesi 3.paragrafı hükmünce hesaplanan davalı taşımacıların sorumluluk sınırının altında kaldığı, davacının sigortalısı ---- hasar gören emtia üzerinde hak ve menfaat sahibi olduğu, zarar sorumlularına dava açma hakkının bulunduğu, davacı ---- kanuni ve akdi halefiyet sahibi olduğu, elde ettiği halefiyete istinaden 1.951.881,35 TL zarar bedelini davalılardan müteselsilen rücu talebinde bulunabileceği, davacının, rücu talebiyle başlatmış olduğu takibe davalı/borçluların vaki itirazlarının takipteki asıl alacak tutarı olarak 1.951.881,35 TL kadar kısmının iptalini talep edebileceği, CMR Konvansiyonu 27’nci maddesi hükmünce, davalı/borçluların takip öncesi temerrüde düşürüldüğüne dair dosya kapsamında bir belge bulunmadığından davacının takipte işlemiş faiz talep edemeyeceği, mahkemenin davacı lehine hüküm kurması halinde davacının hükmolunacak alacağına, 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 2/2 maddesi gereğince, takip tarihinden itibare----reeskonta kabul edebileceği senetler karşılığı verdiği avanslar için uyguladığı avans faizi oranında faiz talep edebileceği, sözleşmedeki tahkim maddesinin hukuki nitelik arz ettiği, değerlendirme ve takdirinin münhasıran mahkemeye ait olacağı" görüşünün bildirildiği anlaşılmıştır.Somut dosya kapsamında uyuşmazlıkta uluslararası kara yolu taşıması olmasından dolayı dava konusu hasara ilişkin çözümde CMR Konvansiyonu hükümlerinin geçerli olacağı, davalılar ve dava dışı -----, denetim, kontrol, yükümlülüklerini yerine getirmediklerinden, dalgın, dikkatsiz ve tedbirsizdavranmaları nedeniyle dava konusu jeneratörün hasarlanmasında %100 oranında kusurlu oldukları, CMR Konvansiyonu 3'üncü maddesi, 12'nci maddesi 7.paragrafı ve 17'nci maddesi 1.paragrafı hükmünce davalı taşımacıların ve onlardan sorumluluğuna sigorta teminatı veren diğer davalı , ---- davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısı ile davalı ---. arasında imzalanan █████/2020 tarihli ----- Doğalgaz Çevirim Santrali Projesi Lojistik Sözleşmesinin 17. maddesinde uygulanacak hukuk başlığı altında sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilişkili olan yada bu sözleşmenin ihlali, feshi veya geçersizliğine ilişkin bulunan her ütrlü uyuşmazlık veya istem, ---- Ticaret Odası Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümleneceğinin düzenlendiği ihtilaf halinde tahkime başvurulacağının açık ve kesin bir şekilde kararlaştırıldığı anlaşılmakla HMK md. 413 uyarınca davanın usulden reddine karar verilmiştir. Davanın tahkim şartı nedeniyle usulden reddine karar verildiğinden, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 7. maddesine göre davalılar lehine maktu vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilerek (Yargıtay ----Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih, ---- Karar sayılı ilamı) aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Tahkim dava şartı yokluğundan davanın reddine,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 32.117,63-TL'nin yatıran tarafa iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-7) göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,5-Tarafların dava şartı olması nedeniyle başvurdukları --- Arabuluculuk Bürosu ----- Arabuluculuk Numaralı görüşmeler neticesinde belirlenen 1.600,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, davacı vekili, davalı ------vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.