Özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan yanlış Tramer kaydı nedeniyle motosikletin değer kaybı ve ticaret mahkemesinin görevine ilişkin tazminat davası.
Özet: Bu evrak, davacının hasarsız sandığı motosikletinin davalı sigorta şirketinin hatalı ekspertiz ve kayıt işlemleri sonucu tramer kaydında yüksek bir hasar göründüğünü öğrenmesiyle araç değerindeki düşüş nedeniyle açtığı maddi tazminat davasında, önceki kararın üst mahkemece görev hususunda bozulması üzerine, mahkemenin, davacının tacir olmaması ve davalının kasko sigortacısı olmaması durumları ışığında, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 ve 5. maddeleri uyarınca yargı yetkisini yeniden değerlendirdiğini ve davanın ticari nitelikte olup olmadığını irdelediğini ortaya koymaktadır.
T.C.
İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2021KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizden verilen █████/2023 tarih ve ...sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin █████/2026 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamıyla KALDIRILMAKLA Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP: Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin 28.09.2018 tarihinde 60.000,00 TL bedelle ... plakalı motosikleti dava dışı ...'tan satın aldığını, satın alım öncesinde yapılan incelemelerde aracın kazasız ve orijinal olduğunun belirtildiğini, █████/2018 tarihinde .... Noterliği tarafından düzenlenen ... yevmiye nolu sözleşme ile devir işleminin gerçekleştiğini, ancak 2021 yılında aracı satmak isterken ... isimli şahsın ulaşmasıyla aracın tramer kayıtlarında 25.000,00 TL tutarında hasar kaydı bulunduğunu öğrendiğini, yapılan araştırmalar neticesinde motosikletin ilk sahibi ... döneminde 30.01.2018 tarihinde kaza yaptığını ve ... ...'da 32.225,85 TL bedelle tamir edildiğini, davalı sigorta şirketinin hatalı ekspertiz ve kayıt işlemleri nedeniyle hasar kaydının müvekkilinin aracına işlendiğini, bu durumun aracın piyasa değerini 40.000,00 TL oranında düşürdüğünü, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ██████████ Esas ve 2016/ 3125 Karar sayılı ilamlarında sigorta şirketlerinin hatalı kayıt işlemlerinden sorumlu tutulduğunu, önceki malik ...'a █████/2021 tarihli ... yevmiye nolu ihtarname gönderilmesine rağmen hasardan haberdar olmadığının anlaşıldığını, davalı sigorta şirketinin hatalı tramer kaydı oluşturması sebebiyle müvekkilinin uğradığı maddi zararın tazmininin gerektiğini belirterek HMK 109 çerçevesinde kısmi dava olarak 500,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP: Davalı tarafa çıkarılan tebligatın davalıya usul ve yasaya uygun şekilde tebliğ edilmesine rağmen davalı taraf davaya cevap vermeyerek ve duruşmalara katılmayarak HMK 128. maddesi gereğince davacının iddialarının tamamını inkar etmiş sayılmıştır.DELİLLER: ... plakalı araca ilişkin eski-yeni malik bilgileri ve aracın kullanım amacını gösterir araç tescil bilgilerin içerir UYAP kayıtları, ... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacının esnaf veya tacir olmadığını içerir müzekkere cevabı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamadığına ilişkin müzekkere cevabı ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Mahkememizce yapılan yargılama, taraf beyanları, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava, davacı tarafından satın alınan motosikletin sigorta kaydının yanlış tutulmasından dolayı maddi tazminat davasında davalının kusurunun olup olmadığı, davacının maddi tazminata hak kazanıp kazanmadığından ibaret tazminat davasıdır. Mahkememizden verilen █████/2023 tarih ve ...sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi'nin █████/2026 tarih ve ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamında özetle; ...Yine davalının davacının kasko sigortacısı olmaması, davacının tacir olduğuna ilişkin dosya kapsamında bilgi belge bulunmaması nazara alınarak mahkemenin görevli olup olmadığı tartışılmadan karar verilmesi de doğru değildir. ... şeklinde olduğu anlaşılmıştır.Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olup yargılamanın her aşamasında mahkemece resen göz önüne alınır. Ticaret Mahkemesinin görev alanını düzenleyen 6102 Sayılı TTK'nın 4 ve 5 maddeleri şu şekildedir: "MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda,b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde,c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta,e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, finansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır.MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir."6100 Sayılı HMK'nın 2.maddesinde ise Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görev alanı düzenlenmiş olup, bu madde;"Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.'' hükmünü haizdir.Somut olayda dava; davalı sigorta şirketinin TRAMER sistemine hatalı hasar kaydı işlemesi nedeniyle davacının aracında meydana gelen değer kaybının (maddi zararın) tazmini talebinden ibarettir. Uyuşmazlık konusu TTK’da düzenlenmediğinden mutlak ticari dava niteliğinde değildir, ancak taraflardan her ikisinin de tacir olması halinde, davanın nispi ticari dava olduğu kabul edilecek Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olacaktır. Davalı tarafın tacir olduğu sabitse de davacının celp edilen vergi kayıtlarına göre █████/2023 tarihinden itibaren Gayrimenkul Sermaye İradı kazancı mükellefi olduğu, bilanço veya işletme esasına göre defter tutmakla yükümlü bulunmadığı, esnaf veya tacir olmadığından vergi levhasının bulunmadığı anlaşılmıştır. İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nün cevabında ise davacının gerçek kişi ticari işletme kaydı bulunamadığı bildirilmiştir. Davacının tacir olmadığı sabit olup, eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğunun kabul edilebilmesi mümkün değildir, bu nedenle, somut olayda; 6102 sayılı TTK hükümlerinin uygulanamayacağı ve uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığı kuşkusuzdur. Genel görevli mahkeme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesidir. Yargıtay içtihatları, yasal düzenlemeler ve tüm bu açıklamalar uyarınca Mahkememizin görevli olmaması, eldeki davaya ilişkin aksine bir düzenleme bulunmadığından Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görevli olması sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştirKARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevsiz olması nedeniyle dava şartı yokluğundan HMK 115/2 maddesi gereğince USULDEN REDDİ ile, Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,2-HMK 20/1 maddesi gereğince, kararın kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE tevzi edilmek üzere İstanbul Adliyesi Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE, aksi halde davanın açılmamış sayılmasına resen karar verilmesine, 3-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususunun görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2026Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır