Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin, trafik kazası sonrası değişen kusur oranı sebebiyle sigorta şirketine cebren ödenen rücu bedelinin iadesi talebiyle açılan tazminat davasına ilişkin istinaf kararı.
Özet: 2022 yılında meydana gelen trafik kazası sonrası davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait aracın hasarını karşılamak üzere rücu ettiği ve yasal takip tehdidiyle tahsil ettiği 169.750,00 TLnin, sonradan alınan bilirkişi raporu uyarınca kusur durumunun değiştiği iddiasıyla fazladan ödenen kısmının 53.950,00 TL olarak avans faiziyle iadesini talep eden davacıya karşılık, davalı şirket davacının kazada %100 kusurlu olduğunu, ödemenin haklı olduğunu ve taleplerin zamanaşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemektedir.
T.C.DENİZLİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...KARAR TARİHİ : █████/2026 T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025 NUMARASI : ... Esas... KararDAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : ...VEKİLLERİ : Av.... Av. ...DAVANIN KONUSU : Haksız Fiilden Kaynaklı Tazminat G.KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:Davacı vekili dava dilekçesinde; █████/2022 tarihinde müvekkiline ait maliki ve sürücüsünün ... olduğu ... Plakalı araç ile ... plakalı araç arasında çarpma şekliyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkilin aracında ciddi anlamda maddi hasar oluştuğunu ve sürücü ...'in ağır şekilde yaralandığı, kaza anında tutulan kaza tespit tutanağının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, karşı tarafın aracının davalı ... Sigorta A.Ş. poliçe ile kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, meydana gelen hasara ilişkin ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyası kapsamında aldırılan kusur bilirkişi raporunun lehine olduğunu, ... plakalı karşı aracın davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını ve kaza sonrasında hasar dosyası açıldığını, davalı şirket tarafından müvekkilinin ikametgah adresine kendileri tarafından kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın hasarlandığını, hasar bedeli olarak kendileri tarafından 269.750,00 TL ödeme yapıldığını bu miktarın 100.000,00 TL sinin müvekkilinin kendi trafik sigorta poliçesinden alındığını ve bu sebeple kalan 169.750,00 TL sini müvekkilinin ödemesi gerektiğini aksi halde yasal takibe geçileceğini içeren ihtarname gönderildiğini, davacının yasal dava ve takibe geçileceğinden korkarak talep edilen miktarı ödemek zorunda kaldığını, bu doğrultuda öncelikle davalı şirket tarafından ödeme planını içeren ödeme protokolü yapıldığını, ödeme planı doğrultusunda müvekkilinin 169.750,00 TL nin tamamının ödendiğini ve davalı şirket tarafından müvekkiline başkaca bir alacak kalmadığını bildiren █████/2023 tarihli ibraname verildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından davalı şirkete fazladan ödenen ilk etapta 10,00 TL hasar rücu bedelinin ibraname tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili █████/2025 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, bilirkişi raporu gereği 10,00 TL olan taleplerini 53.490,00 TL daha arttırarak 53.950,00 TL ye yükselttiklerini, bu sebeple bilirkişi raporu gereği olarak taleplerinin toplam 53.950,00 TL üzerinden değerlendirilmesi ve işbu miktara ibraname tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ...arasında;... plakalı araç için ... poliçe numaralı █████/2022 Başlangıç tarihli-█████/2023 Bitiş Tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi bulunduğunu, davacı tarafa ait ... plakalı aracın █████/2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı araca %100 kusurulu olarak çarparak hasar görmesine ve pert işlemi yapılmasına sebep olduğunu, kaza nedeni ile müvekkili şirket tarafından sigortalısı ...'nın hesabına █████/2022 tarihinde 415.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını, iş bu ödemenin 169.750,00 TL lik kısmının ise davacı tarafından müvekkiline █████/2023 tarihinde 69.750,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL ve █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL geri ödendiğini, huzurdaki davada iş bu ödemenin haciz baskısı ile yapıldığı ve kusur durumunun değişmiş olduğu iddiası ile iade talep edildiğini, öncelikle iadeye ilişkin taleplerin tamamının zaman aşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın dilekçesinde belirtmiş olduğu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasında müvekkili şirketin taraf olmadığını, iş bu dosya ile mahkemenin de bağlı olmadığı gibi dosyadaki aleyhe olan hususları da kabul etmediklerini, dava konusu kazanın, davacıya ait ... plakalı aracın kavşağa geldiği esnada ilk geçiş hakkını vermemesi nedeni ile %100 kusurlu olarak gerçekleştiğini, müvekkili şirketin sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kural ihlali yaptığı veya hızının olması gerekenden daha fazla olduğuna dair hiçbir somut delil bulunmadığını, nitekim sigortalıya ait araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin de bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir. İlk derece mahkemesince █████/2025 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne 53.950,00-TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin █████/2025 tarih, ... Esas ...Karar sayılı ilamı ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.Davacı vekili █████/2025 tarihli ıslah dilekçesi ile, bozma kararından önce bilirkişi raporu gereği 10,00 TL olan taleplerinin bedel arttırım dilekçeleriyle 53.950,00TL ye yükseltildiğini, bozma kararının ardından iş bu dosya kapsamında İTÜ Heyet Kusur Raporunun dosyaya sunulduğunu, mezkur raporun mahkemece denetime elverişli görüldüğünü ve taraflarına █████/2025 tarihli celse de ıslah için süre verildiğini, bu sebeple daha önce 53.950,00 TL ye yükseltilen dava değerini lehe değişen İTÜ Heyet Kusur Raporu neticesinde 13.487,50 TL daha arttırarak 67.437,50 TL ye ıslah ettiklerini, bu sebeplerle taleplerinin toplam 67.437,50 TL üzerinden değerlendirilmesini ve iş bu miktara █████/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini istemiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; toplanan deliller, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporları ve bilirkişi ek raporunun bir arada değerlendirildiği gerekçesiyle, davanın kabulü ile, 67.437,50TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; davacı tarafın ilk kararı istinaf etmediğini, bu nedenle bozma sonrası yapılan yargılamada müvekkili lehine usuli kazanılmış hak doğduğunu, davacı tarafın talebini müvekkili aleyhine olan %25 lik kusur oranına göre arttırmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca davacı tarafça yapılan 2.ıslah dilekçesinin kanuna ve hukuka aykırı olduğunu, BAM kararı sonrası yapılan yargılamada kusur yönünden oluşan çelişkinin giderilmediğini, davacı tarafa ait ... plakalı aracın █████/2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı araca %100 kusurulu olarak çarparak hasar görmesine ve pert işlemi yapılmasına sebep olduğunu, kusur durumunun trafik polislerince tutulan tutanak ile belirlendiğini, dosyadaki raporun trafik kaza tutanağı ile çeliştiğini, söz konusu çelişkinin giderilmediğini, dava konusu ödeme olan 169.750,00 TL nin █████/2023 tarihinde 69.750,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL, █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL ve █████/2023 tarihinde 20.000,00 TL olarak davacı tarafından müvekkiline ödendiğini, yapılan bu ödemenin iadesi talebi ile açılan huzurdaki dava dosyasında 1. ıslah dilekçesinin █████/2025 tarihinde 53.940,00 TL olarak yapıldığını, 2. ıslah dilekçesinin ise █████/2025 tarihinde verildiğini, dolayısı ile ıslah dilekçesinin sunulduğu tarihte alacağın zaman aşımına uğradığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE: Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, davalı sigorta şirketine fazla ödenen tazminatın iadesi talebine ilişkindir.Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç arasında █████/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde, davalı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği 169.750,00 TL tazminatın tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davacıdan rücu edildiği, ancak davacının tam kusurlu olmadığının mahkeme kararıyla tespit edildiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, önceki kaldırma kararımız doğrultusunda kusur durumuna ilişkin çelişkileri ortadan kaldıracak şekilde bilirkişi heyetinden rapor alınmasına, davacının meydana gelen kazada %75, davalının sigortalısının ise %25 oranında kusurlu olduğunun sabit olmasına göre aşağıdaki kısım dışındaki sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. "Usuli kazanılmış hak" kavramı, davaların uzamasını önlemek, hukuki alanda istikrar sağlamak ve kararlara karşı genel güvenin sarsılmasını önlemek amacıyla Yargıtay uygulamaları ve öğretide kabul görmüş usul hukukunun vazgeçilmez ana temellerinden olup bir davada, mahkemenin ya da tarafların yapmış olduğu bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve uyulması zorunlu olan hakkı ifade eder. Usulü kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için bir davada ya taraflar ya Mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir. (HGK.nun 12.07.2006 T., 2006/4-519 E, ████████ K, 03.12.2008 T., ███████-730 E., ████████ K.) Zira usulü kazanılmış hak ilkesi kamu düzeniyle ilgilidir. (09.05.1960 T., 21/9; 04.02.1959 gün 13/5 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı)Somut olayda, ilk derece mahkemesinin ilk hükmünün davacı tarafından istinaf edilmediği, bu şekilde davalı aleyhine hükmedilen alacağın miktarında, istinaf eden davalı lehine "usulü kazanılmış hak" oluştuğu hususu gözetilmeden, davacı lehine önceki hükümden daha fazlasına hükmedilmesi yerinde olmamıştır.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca düzeltilerek yeniden karar vermek üzere kaldırılması gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;A)Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ... Esas ... Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince düzeltilerek aşağıdaki şekilde yeniden karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 53.950,00 TL'nin temerrüt tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,2-Alınması gerekli 3.685,32 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL harcın, 921,16 TL+230,34 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.106,22 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL peşin harç, 921,16 TL +230,34 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.579,10 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvurma harcı, 15.500,00TL tebligat, müzekkere, bilirkişi vs. ücreti olmak üzere toplam 15.927,60 TL yargılama giderinin kabul-red oranı nazara alınarak hesaplanan 12.742,08 TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalı tarafından yapılan 430,00 TL yargılama giderinin kabul-red oranı nazara alınarak hesaplanan 86,00 TL sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 45.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 13.487,50 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8-6235 Sayılı Kanunun 14. Maddesi gereğince kabul ve red oranına göre hesaplanan 2.880,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan, 720,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydınaB)İstinaf yargılaması bakımından:1-Davalı tarafından yatırılan 1.152,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,2-Davalı tarafından yapılan 540,00 TL posta ücreti ve 2.002,00 TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı olmak üzere toplam 2.542,00 TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,3-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, C) Gider avansından kalan kısmın re'sen yatırana iadesine,Ç)İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026 ...Başkan ...Üye ...Üye...Katip ... Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.