Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin, pancar söküm hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak talebiyle açılan itirazın iptali davasında verdiği gerekçeli karar.
Özet: Ticari nitelikteki bir hizmet sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı, davalıya ait tarlada adi ortaklık ile pancar söküm hizmeti verdiğini ve ödeme yapılmaması üzerine başlattığı icra takibine davalının haksız itiraz ettiğini ileri sürerek, itirazın iptali ile birlikte %20 kötü niyet tazminatı talep ederken; davalı, davacı ile arasında herhangi bir sözleşme veya hukuki ilişkinin olmadığını, iddiaların tamamen soyut ve dayanaksız olduğunu savunarak davanın reddini istemekte, mahkeme ise uyuşmazlığın ticari niteliğini ve tarafların vergi mükellefiyetleri ile ticari kayıtlarını inceleyerek delilleri değerlendirmektedir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C. KONYA TÜRK MİLLETİ ADINA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : KARAR NO : HAKİM : ... ... KATİP : ... ...DAVACI : ... - ... ...VEKİLİ : DAVALI : ... - ... ...DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : KARAR TARİHİ : KARAR YAZMA TARİHİ : Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekilinin mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... , ... ile birlikte kurdukları ade ortaklık ile Konya ili ve şehir dışında kotalı Pancar üreticilerinin tarlada pancar sökümü işini yaptığını, müvekkili ile ... ve ... ile birlikte Konya ili Karapınar ilçesi bir grup pancar üreticilerinin pancarlarının sökümü işini üstlendiğini ve 2024 pancar sezonunda davalı ... tarafından kendi tarlasında pancarın sökümü müvekkiline teklif ettiğini ve müvekkilinin davalıya ait Karapınar ilçesi kayalı mevkinde bulunan taşınmazında ekili pancarı söküm işine başladığını ve pancarı söktüğünü, davalıda kotası bulunan fabrikaya sevk ettiğini, müvekkili ile birlikte ... ... kurduğu adi ortaklık pancar sökünm işini tamamladıktan sonra davalı adi ortaklığın alacağını ödemediğini ve adi ortaklık adına Konya .İcra müdürlüğü ... E sayılı takip dosyası ile icra işlemleri başlatıldığını ve başlatılan icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, müvekkili ile ... ,... kurulan adi ortaklık █████/2025 tarihinde feshedildiğini ve alacağın müvekkiline kaldığını, müvekkilinin babası davalı borçlunun kardeşi ... borçlarını ödemediklerini belirttiğini ve aralarında ... ile birlikte yaşanan gerginlik sonunda ... müvekkilinin babası ... hakkında şikayette bulunduğunu ve Karapınar .Asliye Ceza mahkemesine görülen davada ... davalı ile birlikte kardeş olduklarını müvekkilinin davalı ... tarlasında pancarı söktüğünü ve bu pancar sökümü karşılığında müvekkile ödeme yaptığı açıkca ikrar ettiğini, daha doğrusu bir anlatımla davalı borçlunun kardeşi ... müvekkili ile davalı arasında hukuki ilişkiyi kapsamında pancar söküm hizmet ilişkisini kabul ettiğini ve bu bağlamda müvekkilin parasını ödediği savunması kapsamında müvekkili ile davalı arasında ticari ilişkinin varlığı kabul edildiğini, artık davalı borçlunun müvekkiline ödeme yaptığını kanıtlaması gerektiğini, mahkeme içi ikrarın, taraflardan ya da onların yetkili temsilcilerinden sadır olması ve ikrarın yargılama içinde, mahkemeye karşı yapılması gerektiğini, mahkeme içi ikrar, mahkeme önünde sözlü olarak yapılabileceği gibi; bir dilekçe veya layiha (dava evrakı) ile de vakıa ikrar edilebildiğini, davacının yetki itirazının yerinde olmadığını, yetki itirazınında iptali gerektiğini, tüm bu nedenlerle Konya .İcra müdürlüğü ... E sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline yapılan itirazın kötü niyetli olması nedeniyle alacağın % 20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yargılama gider ve ücreti vekaletinde advalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir. Davalı asilin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinden özetle; Davacının iddialarını gerçeği yansıtmadığını, davacı ile aralarında iddia edildiği gibi sözleşme olmadığını, davacının iddialarının tamamen soyut ve dayanaksız olduğunu, davacının alacak iddiasının ispatlanmamış tamamen varsayımlara dayandığını, tüm bu nedenlerle davacının itirazının iptali davasının reddine, davacının kötü niyetli olarak takip başlatmış olması nedeniyle yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. ÇEKİŞMELİ HUSUSLAR,DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Karapınar Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında EVDB kayıtları tetkikinde ...'ün potansiyel mükellef olduğu bildirilmiştir. Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odalar Birliği Başkanlığına yazılan müzekkere cevabında defter kayıtlarında herhangi bir kaydının olmadığı bildirilmiştir. Mevlana Vergi Dairesine yazılan müzekkere cevabında davacının "bitkisel üretimi destekleyici mahsulün hasat ve harmanlanması, biçilmesi, balyalanması, biçerdöver işletilmesi vb faaliyet" ile ilgili mükellefiyeti bulunduğu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğunu bildirilmiştir. Konya Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevabında davacı ... unvanlı bir tacir kaydına rastlanılmadığı bildirilmiştir. Karapınar Ticaret Sanayi Odasına yazılan müzekkere cevabında davalı ...'e ait gerçek kişi ile ortaklığı veya yöneticiliği olan kayda rastlanılmadığı bildirilmiştir. Bir davanın ticari nitelikte olup olmadığı, bir diğer ifade ile asliye ticaret mahkemesinde görülüp görülmeyeceğinin belirlenmesi işi de Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinde gösterilen ilkelere göre yapılmalıdır. Öğretide de benimsenen görüşe göre ticari davalar mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrılmaktadır. TTK'nun 4/1 maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari dava niteliğindedir. Nispi ticari davalarda, uyuşmazlığın taraflarının tacir olması ve uyuşmazlık konusunun da tarafların ticari işletmesine ilişkin olması şarttır. Ancak, TTK'nın 4/1. fıkrası (a)-(f) bentlerinde sayılan mevzuat ile düzenlemelerde öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları herhangi bir şart aranmaksızın mutlak ticari dava olarak kabul edilmektedir.6102 sayılı TTK'nın 12. maddesinde "Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir" hükmünü içermektedir.TTK'nun 19.maddesinde "Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır" hükmü bulunmaktadır.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Görevle ilgili hususlarda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Mahkeme duruşma yapmadan, yani taraflara tebligat yapıp onları dinlemeden dosya üzerinden de görevsizlik kararı verebilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip, karara bağlamalıdır.Dava, itirazın iptaline ilişkindir.Karapınar Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabında; davalı ... adına gerçek kişi işletmesi, ortaklık veya yöneticilik kaydına rastlanılmadığının bildirildiği,Konya Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazı cevabında; davacı adına tacir kaydına rastlanılmadığının bildirildiği,Konya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliğinin yazı cevabında; taraflar adına esnaf sicil kaydı bulunmadığının bildirildiği,Karapınar Vergi Dairesinin yazı cevabında; davalının "potansiyel mükellef" olarak kayıtlı olduğunun bildirildiği,Davacı yönünden vergi kaydı ve işletme hesabına göre defter tutulduğuna ilişkin kayıtların mevcut olduğu ancak bu hususun tek başına tacir sıfatını doğurmayacağı anlaşılmıştır.Uyuşmazlığın pancar söküm işi nedeniyle taraflar arasında doğduğu, dosya kapsamında yazılı ticari sözleşme, fatura, sevk irsaliyesi, cari hesap ilişkisi veya ticari defter kayıtları ile ispatlanmış bir ticari işletme ilişkisinin bulunmadığı, tarafların ticari organizasyonlarının bulunmadığı, dosyadaki ilişkinin daha çok şahsi iş görme ve hizmet ilişkisi niteliğinde kaldığı, tarafların her ikisinin birden tacir olduklarının ve uyuşmazlığın ticari işletmeleri ile ilgili bulunduğunun dosya kapsamında ispatlanamadığı değerlendirilmiştir.Görev hususu dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiğinden ve davaya bakmakla görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğundan, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığından reddine karar verilmesi gerekmiştir. HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davanın 6100 sayılı HMK m. 114/1-c maddesi gereğince mahkememizin görevli olmadığı anlaşıldığından dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE, davaya bakmakla görevli Mahkemenin T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,2-Görevsizlik Kararımız Kesinleştiğinde ve Mahkememizin görevsiz olduğu yönünde hüküm kurulması durumunda; 6100 Sayılı Kanunun 20/1. Maddesi gereğince iki haftalık yasal süre içerisinde Mahkememize başvurularak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talepte bulunulması halinde DOSYANIN GÖREVLİ T.C. KONYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, aksi takdirde dava açılmamış sayılacağının ve bu konuda resen karar verileceğinin İHTARINA,3-6100 Sayılı Kanunun 331/2. Maddesi gereğince yargılama giderlerinin GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEMECE DEĞERLENDİRİLMESİNE, 4-6100 Sayılı HMK'nın 323–333. maddeleri gereğince hükmün verilmesinden kesinleşmesine kadar olan dönemde davacının sorumlu olduğu yargılama giderleri de ödendikten sonra var ise karar kesinleştiğinde; Kullanılamayan ve bakiye kalan gider avansının Hukuk Muhakemeleri Kanunun Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi gereğince hükmün kesinleşmesinden sonra talep eden tarafından hesap numarası bildirilmiş ise iade elektronik ortamda hesaba aktarmak suretiyle, talep eden tarafından hesap numarası bildirilmemiş ise masrafı avanstan karşılanmak suretiyle PTT merkez ve işyerleri vasıtasıyla adreste ödemeli olarak İADESİNE,Dair; dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu kararın taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde Konya Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere yapılan yargılama sonunda karar verildi. █████/2026Katip ... Hakim ...