Danıştay, Cihanbeyli Belediyesi tarafından mesken altı işyerine ait alkollü içki satış ruhsatının iptal kararının hukuka uygunluğunu ve usul eksikliklerini temyizen inceliyor.
Özet: Bir işyerinin alkollü içki satış ruhsatının, konutların zemin katlarında alkol satışını yasaklayan belediye meclisi kararına dayalı olarak belediye tarafından iptal edilmesi üzerine açılan davada, ilk derece ve bölge idare mahkemeleri iptal işlemini hukuka uygun bularak davanın reddine karar vermiştir; davacı ise ruhsat iptalinin yetki, usul ve esas yönünden hukuka aykırı olduğu, ruhsatın kesinleştiği ve gerekli bildirim süresinin verilmediği iddialarıyla temyiz başvurusunda bulunarak, ilgili mevzuat kapsamında Danıştayın incelemesini talep etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacının, Konya ili, Cihanbeyli ilçesi, ... Mahallesi, ... Caddesi, ... Sit. ... Blok No:... adresinde bulunan iş yerine ait ...tarih ve ... sayılı iş yeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Cihanbeyli Belediye Başkanlığı'nın ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava konusu işlemin sebep unsuru olan Konya Büyükşehir Belediye Meclisi'nce alınan meclis kararı ile alkollü içki satışı faaliyetinin tamamen yasaklanmasının söz konusu olmadığı, yaşanan mağduriyetlerden dolayı sadece konut kullanımı olan binaların zemin katlarında alkollü içki satışı yapılan işyerlerinin açılmasının yasaklandığı, konutların zemin katında alkollü içki satışının halk sağlığı ve çevreyi olumsuz etkileyeceği de göz önünde bulundurulduğunda kamu yararına ve düzenine, idari maslahat ilkelerine uygun olarak alınan belediye meclis kararına dayanılarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : İptali istenilen işlem yetki unsuru bakımından açıkca hukuka aykırı olduğu, işyeri açma ve çalışma ruhsatının kesinleştiği, ruhsat iptalinden önce 15 günlük süre verilmediği, kararda bahsi geçen Belediye Meclisinin anılan kararı sonrasında mesken altındaki işyerlerine işyeri açma ve çalışma ruhsatı verildiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.TETKİK HÂKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : 4250 sayılı İspirto ve İspirtolu İçkiler İnhisarı Kanunu'nun 9'uncu maddesinde; "Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almak isteyenlerin, öncelikle belediye veya il özel idaresinden iş yeri açma ruhsatı ya da Kültür ve Turizm Bakanlığından turizm belgesi almaları zorunludur. Tütün mamulü, etil alkol, metil alkol ve alkollü içki satmak isteyenlerin, Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumundan satış belgesi almaları zorunludur. Belediye veya il özel idaresi, ruhsat vermeden önce, yetkili kolluk kuvvetinin görüşünü alır. Kolluk kuvveti görüşünü yedi gün içinde verir.Bu Kanun kapsamına giren ürünlerin perakende veya açık olarak satışının yapıldığı yerler ile örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafenin bulunması zorunludur. Bu fıkradaki mesafe şartı turizm belgeli işletmeler için uygulanmaz.Mesafe şartı, satış belgesinin verildiği tarih itibarıyla aranır. İkinci fıkradaki mesafe sınırları içerisindeki taşınmaz kültür varlığı olarak tescilli yapılarda düzenlenecek süreli etkinlikler için Tütün ve Alkol Piyasası Düzenleme Kurumunca açık alkollü içki sunum izni verilebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.█████/2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren İşyeri Açma Ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmeliğin "İşyerlerinde aranacak genel şartlar" başlıklı 5'inci maddesinde; "İşyeri açma ve çalışma ruhsatı verilen işyerleri aşağıda belirtilen şartları taşımak zorundadır: ...ı) Umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinden meyhane, bar, kahvehane, kıraathane, elektronik oyun merkezi, internet salonu ile açıkta alkollü içki satılan işyerlerinin okul, yurt, mabet bina ve tesislerine mevzuatın öngördüğü uzaklıkta bulunması," kuralına yer verilmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Yönetmeliğinin Sıhhi Müesseseler İçin Sınıflarına ve Özelliklerine Göre Aranılacak Nitelikler başlıklı EK-1 kısmının (C) maddesinde; "bakkal, market, şarküteri, kuruyemişçi, büfe, manav, kantin ve ekmek bayilerinin" aranılacak nitelikleri sayılmıştır.Dosyanın incelenmesinden; Konya ili, Cihanbeyli ilçesi, ... Mahallesi, ... Sitesi, ... Blok, No:... adresinde bulunan işyerinde alkollü ve alkolsüz içeceklerin perakende satışını gerçekleştirmek amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı başvurusunda bulunulduğu, başvuru sonucunda davalı idarece Tekel Bayi unvanıyla sıhhi müessese niteliğinde ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlendiği, daha sonra dava konusu ... tarih ve... sayılı işlem ile Konya Büyükşehir Belediye Meclisi'nin ... tarih ve ... sayılı kararı ile Konya ili bütününde üst katlarında konut bulunan binaların zemin katlarında alkollü içki satılan iş yerlerinin açılmaması, mevcut işletmelerin ise devredilmemesi yönünde karar alındığı bu karar doğrultusunda verilen işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine, anılan işlemin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; tekel bayisinin sıhhi müessese olduğu ancak alkollü içki satışı yapıldığından, örgün eğitim kurumları ve dershaneler, öğrenci yurtları ve ibadethaneler gibi tesislerle arasında kapıdan kapıya en az yüz metre mesafe olması gerektiği kuralı getirilmiştir.Uyuşmazlıkta, Cihanbeyli Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı mesafe uygunluk belgesi üzerine düzenlen... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinde, konut bulunan binaların zemin katlarında alkollü içki satılan işyerlerinin açılmaması, mevcut işyerlerinin devredilmemesi yönünde bir düzenleme bulunmadığı dikkate alındığında, davalı idarece belediye meclis kararı doğrultusunda işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına ilişkin istinaf isteminin reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.