Danıştay 2. Daire, özel harekat polisinin yanlış disiplin maddesi ve ağırlaştırıcı neden uygulamasıyla meslekten çıkarma cezasının hukuka aykırı bulunarak iptal edilmesini onadı.
Özet: Geçici görevde operasyonlara katılmadığı gerekçesiyle meslekten çıkarılan özel harekat polisinin davasında, ilk derece mahkemesi, davacının eyleminin amirin emrini yerine getirmemekten ziyade izinsiz göreve gelmeme fiili kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, hatalı maddeye dayandırılan meslekten çıkarma işleminin hukuka aykırı olduğunu belirtmiştir; Bölge İdare Mahkemesi ise, davacının katılmadığı operasyonların başarısız olduğuna dair somut tespit bulunmadığından ağırlaştırıcı nedenlerin uygulanamayacağını vurgulayarak bu iptal kararını onamış ve idarenin eylemi doğru hükümler kapsamında yeniden değerlendirmesi gerektiğini belirtmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YİKİNCİ DAİREEsas No : ██████████Karar No : █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Genel Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Dava, İstanbul Özel Harekat Şube Müdürlüğü bünyesinde ... olarak görev yapan davacı tarafından, █████/2015 tarihinde Şırnak ili, Silopi ilçesinde geçici görevli olduğu dönemde, 682 sayılı KHK'nın 8/5-ç-4 maddesi uyarınca "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiili kapsamında aynı KHK'nın 10/1. maddesi gereği ağırlaştırıcı neden uygulamak suretiyle "meslekten çıkarma" cezasıyla tecziyesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Disiplin Kurulunun ... günlü, ... sayılı kararının iptali ile mahrum kaldığı ücret ve diğer hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının görevi kapsamında verilen bir emrin kabul edilmesi veya reddedilmesi şeklinde bir eyleminin olmadığı, davacının fiilinin, görev icrasına katılmayarak görevine gitmemek kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, nitekim hakkında başlatılan disiplin soruşturmasının da yine belirtilen tarihlerde göreve gitmemesi nedeniyle açıldığı, yine aynı dönem itibariyle göreve gitmeyen diğer personel hakkında açılan disiplin soruşturmaları neticesinde verilen cezaların bu suretle değerlendirmeye tabi tutulduğunun anlaşıldığı, bu durumda, davacı tarafından geçici görevlendirme kararına uyularak Şırnak ili, Silopi ilçesine gittiği, burada operasyonlara katıldığı, ancak operasyonlar sırasında karşılaştığı bazı güvenlik zaafiyetleri nedeniyle operasyonlara katılmak istemediği, asli görevine dönmek istediği, asli görevine dönmesini ve operasyonlara katılmamasını gerektirecek bir emir gelmediği halde bazı operasyonlara katılmadığı, bu suretle 22-24-26-█████/2015 tarihlerinde göreve gitmediği sabit olmakla, davacının eyleminin 682 sayılı KHK'nın 8/4-a-3 maddesi uyarınca izinsiz ya da kurumca kabul edilebilir özrü olmaksızın kesintisiz olarak üç günden fazla ve beş güne kadar (beşinci gün dahil) göreve gelmemek hükümleri kapsamında değerlendirilmesi gerekirken, eylemiyle örtüşmeyen madde kapsamında değerlendirilmek suretiyle söz konusu işlemin tesis edildiği kanaatine varılmakla, davacı hakkında meslekten çıkarılmasına dair tesis olunan işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, dava konusu işlem nedeniyle davacının mahrum kaldığı ücret ve özlük haklarının hesaplanarak dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi Kararının Özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin temyize konu kararıyla; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgelerden davacının amirin emrini yerine getirmemek suretiyle katılmadığı 22-24-26-28 Aralık 2015 tarihlerindeki operasyonların başarısız olduğu ya da operasyon esnasında zaiyat verildiği, devletin ya da kişilerin zarara uğratıldığı ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olduğu yönünde somut herhangi bir tespit ya da iddianın bulunmadığı, dolayısıyla 682 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 10/1. maddesinde düzenleme altına alınan ağırlaştırıcı nedenin somut olayda tatbik edilme koşullarının gerçekleşmediğinin anlaşıldığı, bu kapsamda davacının meslekten çıkarma cezası ile tecziyesine dair Yüksek Disiplin Kurulu kararında bu yönüyle (ağırlaştırıcı neden bakımından) hukuka uyarlık bulunmadığı, diğer taraftan, dava konusu işlemdeki hukuka aykırılık gerekçeleri dikkate alındığında, işbu karar üzerine davalı idarenin yetkili disiplin amiri veya kurullarınca davacının sübut bulan eylemi karşılığında ilgili disiplin hükümleri kapsamına yeniden değerlendirme yapılabileceği açık olduğundan, istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davanın süresinde açılmadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN CEVABI : Cevap verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay İkinci Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Davacının İstanbul Özel Harekat Şube Müdürlüğü bünyesinde ... olarak görev yaptığı sırada, İstanbul Valiliğinin onayı ile Şırnak ili, Silopi ilçesinde geçici olarak görevlendirildiği, 16-17-18-19-█████/2015 tarihli operasyonlara katıldığı, operasyonlarda personelin aldığı risklerin makul sınırların üzerinde olduğu, zırhlı araçların kendilerine eşlik etmediği, keskin nişancılara önlem alınmadığı, ailevi problemleri olduğu gerekçeleri ile Özel Harekat Dairesi Başkanlığı tarafından ilgili birimlere ayrılma dilekçesi veren kişilerle ilgili asli görevlerine dönmelerinin sağlanacağına dair █████/2015 tarihli bilgi notu uyarınca özel harekat bölümünden ayrılmak için █████/2015 tarihinde dilekçe verdiği, akabinde davacının 22-24-26-█████/2015 tarihli operasyonlara katılmadığı, bu sebeple 682 sayılı KHK'nın 8/5/ç/4 maddesi uyarınca amirinin usulüne göre verdiği emri yerine getirmediği, bu durumun da hizmetin gecikmesine neden olduğu gerekçesiyle 682 sayılı KHK'nın 10. maddesinin 1. fıkrası uyarınca meslekten çıkarılmasına karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali ile mahrum kalınan ücret ve diğer hakların yasal faizi ile birlikte ödenmesi istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün 10. maddesinde, "Amirin emrini yapmayan memura uzun süreli durdurma cezasının üst sınırı verilir. Emrin yapılmaması, Devleti ya da kişileri zarara uğratmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olmuşsa, doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre, meslekten çıkarma cezası da uygulanabilir.'' hükmü yer almıştır.Anayasa Mahkemesinin █████/2016 günlü, E:███████, K:2016/3 sayılı kararıyla, Emniyet Teşkilatı Disiplin Tüzüğü'nün dayanağı niteliğindeki 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanun'un 83. maddesinin birinci cümlesinin iptaline karar verilmesi sonrasında, █████/2017 günlü, 29957 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren ve dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan 682 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname; █████/2018 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülerek yasalaşmış ve 7068 sayılı Genel Kolluk Disiplin Hükümleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun, █████/2018 günlü, 30354 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. 682 sayılı KHK'nin 8/5-ç-4. maddesi ile "Amirin usulüne göre verdiği emri yerine getirmemek" fiilinin, 24 ay uzun süreli durdurma cezasını gerektirdiği kurala bağlanmış ve ''Ağırlaştırıcı nedenler'' başlıklı 10/1. maddesinde, ''Amirin emrinin yapılmaması fiilinin neticesinde, Devlet ya da kişiler zarara uğratılmış ya da hizmetin gecikmesine ya da durmasına neden olunmuşsa doğan zararın derecesine ya da durumun ağırlığına göre meslekten çıkarma cezası uygulanabilir.'' kuralı düzenlenmiş olup, aynı kurallara 7068 sayılı Kanun'da da yer verilmiştir.HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Uyuşmazlık konusu olayda; İstanbul Özel Harekat Şube Müdürlüğü bünyesinde polis memuru olan davacı, Şırnak ili, Silopi ilçesinde geçici olarak görevlendirilmiş, 16-17-18-19-█████/2015 tarihli operasyonlara katılmış, operasyonlarda personelin aldığı risklerin makul sınırların üzerinde olduğu, zırhlı araçların kendilerine eşlik etmediği, keskin nişancılara önlem alınmadığı, ailevi problemleri olduğu gerekçelerini ileri sürerek, Özel Harekat Dairesi Başkanlığı tarafından, ayrılma dilekçesi veren personelle ilgili asli görevlerine dönmelerinin sağlanacağına dair █████/2015 tarihli bilgi notu uyarınca, özel harekat bölümünden ayrılmak için █████/2015 tarihinde dilekçe verilmiş ve akabinde 22-24-26-█████/2015 tarihli operasyonlara katılmamıştır. Özel Harekat Daire Başkanlığının █████/2025 tarihli bilgi notunda ise; yoğun görevlendirmeler dolayısıyla branş komisyonu üyelerinin toplanamadığı, özel harekat birimlerine verilen branştan ayrılma dilekçelerinden dolayı, yapılan görevlendirmelerden sarfınazar edilmeyeceğinin bilinmesi gerektiğinin belirtildiği, ayrıca aynı tarihli diğer bilgi notunda ise; █████/2015 tarihine kadar çıkış dilekçesi dairelerine ulaşan personelin durumunun komisyonda değerlendirildiği, anılan tarihten sonra dairelerine intikal eden dilekçelerin ise komisyonca değerlendirilinceye ve personele tebliğ edilinceye kadar ilgili personelin yerinden çekilmesinin söz konusu olmadığı, bu personelin dilekçe sonuçlarını bulundukları illerde beklemeleri gerektiğinin ifade edildiği görülmüştür. Ülkenin iç güvenliğini sağlayan emniyet hizmeti, sıkı bir hiyerarşik disiplin gerektiren ve icabında güç kullanma yetkisi olan, kamu düzeninin tesisi bakımından hayati öneme sahip bir kamu hizmetidir. Toplumun huzur ve güvenliğini sağlamakla yükümlü olan emniyet hizmetleri sınıfı mensupları, ülke içinde emniyet hizmetlerini öngörülen seviyede ve aksama olmadan yürütmekle görevli olup, bu hizmetin aksamasının, kamu düzeni yönünden telafisi güç ve imkansız zararların doğmasına yol açabileceği açıktır.Somut olayda, polis memuru olarak görevi asayişin sağlanması olan davacının, amirin emrine rağmen 22-24-26-█████/2015 tarihli operasyonlara katılmadığının tutulan raporlarla sabit olduğu, aksinin davacı tarafından da ileri sürülmediği, davacının terörle mücadele kapsamında kamu düzeninin tesisi için yapılan güvenlik operasyonlarına katılmamasının hizmetin aksamasına ve operasyona katılan diğer personel açısından da moral ve motivasyon kaybına neden olduğu anlaşıldığından, sübuta eren eyleminin karşılığı olan disiplin cezası ile tecziyesine ilişkin işlemde hukuka aykırılık, dava konusu işlemin iptali ile özlük ve parasal hak talebinin kabulü yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun gerekçeli reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle;1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA,3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'la değişik 50. maddesinin 2. fıkrası gereğince ve yukarıda belirtilen hususlar da gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, kararı veren ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na 6545 sayılı Kanun'un 27. maddesi ile eklenen Geçici 8. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere, █████/2025 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın onanması gerektiği oyuyla aksi yönde oluşan Daire kararına katılmıyoruz.